Si po zgjohet Arabia Saudite nga një politikë naive që e ka futur në kurth
Konflikti midis Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe për Jemenin ka kohë që zien, por aleanca në zhvillim midis Izraelit dhe Emirateve dhe politika e tyre për të minuar fuqitë më të mëdha tradicionale në të gjithë rajonin e ka detyruar Riadin të mbajë një qëndrim të vendosur.
Ish-komandanti i Centcom-it amerikan, James Mattis, e përshkroi në mënyrë të paharrueshme Abu Dhabin më shumë se një dekadë më parë si “Sparta e Vogël” për shkak të aftësisë së tij për të goditur mbi peshën e tij. Obsesionet e përbashkëta me Tel Avivin për çështje si Irani, i ashtuquajturi “Islam politik” dhe SHBA-të si mbrojtëse, u bashkuan nga këta dy përçarës rajonalë në Marrëveshjet e Abrahamit të vitit 2020, nën mbikëqyrjen e administratës së parë Trump.
Pas vdekjes së ish-Emirit të Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan në vitin 2004, Emiratet lëvizën në një drejtim diametralisht të kundërt me qasjen e tyre pan-arabe dhe konsensuale. Kjo rrugë e re u krijua nga djali i tij, Mohammed bin Zayed, i cili shërbeu si eminencë gri gjatë mbretërimit të babait të tij dhe de facto sundoi Emiratet nga viti 2014 deri sa mori zyrtarisht presidencën në vitin 2022.
Militarizmi të cilit Mattis iu referua nuk ishte tirania e hekurt e Izraelit, por ndërhyrja përmes përfaqësuesve të blerë nga pasuria e madhe e naftës, pavarësisht nga opinioni publik; në të vërtetë, politika e shtetasve të Emirateve që përbënin vetëm rreth 10 përqind të popullsisë së vendit prej mbi 11 milionë banorësh e bëri opozitën e brendshme të papërfillshme.
Megjithatë, kryengritjet e Pranverës Arabe e trembën familjen sunduese, e cila menjëherë shënjestroi intelektualët pro-islamë të lidhur me Vëllazërinë Myslimane, të cilët kishin qenë të pranishëm në administratën shtetërore që nga pavarësia e Emirateve nga Britania, duke i trajtuar ata si nxitës/përgjegjës për dhënien e ideve njerëzve përtej pozicionit të tyre.
Emiratet e Bashkuara Arabe më pas bashkuan forcat me Arabinë Saudite për të luftuar forcat pro-islame në të gjithë rajonin, të cilat po merrnin forma të ndryshme mbështetjeje nga Turqia dhe Katari – nga Egjipti në Libi.
Për Emiratet, ashtu si për Izraelin, lufta në Gaza përfaqësonte një mundësi për t’i dhënë fund ndikimit të Hamasit dhe Vëllazërisë Myslimane. Siç tha në tetor Anëar Gargash, një këshilltar i presidentit të Emirateve, “pozicionet maksimaliste mbi çështjen palestineze nuk janë më të vlefshme (prioritet)”.
Ndërhyrja ushtarake
Në Jemen, Arabia Saudite i ka ftuar Emiratet e Bashkuara Arabe të marrin një rol partner në ndërhyrjen e saj ushtarake për të larguar lëvizjen Huthi nga pushteti në Sanaa, pasi grupi shiit rrëzoi qeverinë jemenase të mbështetur nga Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit në vitin 2014. I shqetësuar për perspektivën e veprimit të huthëve si një zgjatim i Iranit në kufirin e saj, Riadi ka vazhduar të mbështesë partinë islame al-Islah të Jemenit.
Riadi nuk kishte zgjidhje tjetër veçse t’i drejtohej Abu Dhabit, pasi Egjipti, Pakistani dhe vende të tjera nuk ishin të gatshme të ofronin trupa për një luftë që dyshonin se do të përfundonte në një moçal. Abu Dhabi u pajtua, por naiviteti saudit në lidhje me qëllimet e Emirateve ishte ekstrem.
Interesi i Emirateve u shfaq shpejt nëpërmjet përpjekjeve të tyre për ta futur Jemenin jugor në duart e atyre që ishin të gatshëm të punonin për interesat e Abu Dhabit.
Kështu, Emiratet mbështetën krijimin e Brigadës Gjigante në vitin 2015, Këshillit Kalimtar Jugor (STC) në vitin 2017 dhe Forcës Kombëtare të Rezistencës menjëherë pas kësaj. Këto marrëveshje u dhanë Emirateve ndikim dhe kontroll mbi portet kryesore dhe Ngushticën strategjike Bab al-Mandab.
Gjatë këtij procesi, Emiratet punuan gjatë gjithë kohës për të forcuar interesat e Izraelit në Jemen, duke krijuar baza ushtarake, sisteme radarësh dhe infrastrukturë mbikëqyrjeje në ishujt strategjikë të Sokotra, Perim, Abd al-Kuri dhe Zuqar.
Njohja e fundit izraelite e Somalilandit është një pasojë e natyrshme e asaj që aleati i tyre, Emiratet, ka bërë nëpërmjet projekteve të shumta të ndërtimit të rrugëve, një porti në Berbera, një përmirësimi të aeroportit Hargeisa dhe një baze ushtarake në këtë rajon të shkëputur të Somalisë, të gjitha duke ruajtur një qëndrim formal mbështetës për Mogadishun.
Abu Dhabi ka krijuar në mënyrë të ngjashme satrapinë e tij jugore të Jemenit, si pjesë e mbështetjes së saj zyrtare për republikën e Jemenit dhe qeverinë e saj në mërgim. Mbështetja e Emirateve të Bashkuara Arabe për të paktën tre anëtarë të Administratës Presidenciale të Jemenit (Aidarous al-Zubaidi, Abdulrahman al-Muharrami, Faraj al-Bahsani), dy prej të cilëve janë separatistë të STC-së, e ka paralizuar në mënyrë efektive atë trup.
Riadi është zgjuar
Se si Arabia Saudite, fuqia tradicionale në Jemen dhe një mbështetëse kryesore politike dhe financiare e qeverisë së saj që përfshin STC-në separatiste, mund të lejojë që situata të dalë kaq jashtë kontrollit është e habitshme si për klientët e saj jemenas ashtu edhe për partnerët rajonalë.
Armëpushimi në Gaza në tetor i lejoi Riadit të rifillonte në heshtje bisedimet për normalizimin e marrëdhënieve me huthët, me të cilët ishte arritur një marrëveshje paqeje në vitin 2022, por e cila ishte ngrirë pas sulmit më 7 tetor 2023. Ndërprerja e këtyre bisedimeve ishte një qëllim kryesor i Emirateve dhe bandave të tyre separatiste STC, pasi marrëveshja e paqes saudite-huthi do të pasohej nga bisedime mbi një Jemen të ri që do të ndante të ardhurat, duke përfshirë të ardhurat nga nafta dhe gazi nga fushat jugore.
Emiratet besonin se Arabia Saudite do të mbetej pasive dhe pritën momentin e duhur për të marrë kontrollin ushtarak të rajonit të rëndësishëm Hadhramout. Megjithatë, gjithçka u ndërpre nga zgjimi i papritur i sauditëve.
Emiratet e trazuara planifikuan të bashkëpunonin me Izraelin për të dobësuar pozicionet e Arabisë Saudite dhe Turqisë dhe për të copëtuar rendet rajonale, duke e konsideruar këtë si mënyrën më të mirë për të zbatuar qëllimet e tyre përfundimtare, të cilat janë të gjitha në interes të realizimit të Izraelit të Madh. /tesheshi
