Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka mohuar se Teherani planifikon ekzekutime ndaj protestuesve antigovernmentë, pasi presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se kishte marrë garanci se vrasjet e demonstruesve në Iran kishin ndalur dhe se ekzekutimet e planifikuara ishin pezulluar.
Në një intervistë për Fox News të mërkurën, Araghchi tha se “nuk ka asnjë plan për varje”, duke shtuar se “varja është jashtë çdo diskutimi”. Deklaratat e tij erdhën pasi Trump u tha gazetarëve se ishte siguruar nga “burime shumë të rëndësishme nga ana tjetër” se dhuna ndaj protestuesve kishte ndalur.
Komentet e Trump u bënë disa orë pasi SHBA-ja nisi tërheqjen e një pjese të personelit nga baza ajrore Al Udeid në Katar, mes shqetësimeve për një përplasje të re SHBA–Iran. Presidenti amerikan tha se administrata e tij kishte marrë një “deklaratë shumë të mirë” nga Irani, duke shtuar se do të vëzhgonte zhvillimet, pa përjashtuar plotësisht veprimin ushtarak.
Nga Uashingtoni, korrespondenti i Al Jazeera-s, Mike Hanna, raportoi se deklaratat e Trump sinjalizojnë një zbutje të tonit ndaj Iranit. Sipas tij, presidenti duket se po shqyrton opsione të ndryshme dhe po tërhiqet nga kërcënimet për veprim të menjëhershëm ushtarak.
Sina Toossi, studiues i lartë në Qendrën për Politikë Ndërkombëtare, i tha Al Jazeera-s se pretendimi i Trump për ndalimin e vrasjeve në Iran mund të jetë një “rrugëdalje për të ruajtur fytyrën” dhe për të shmangur ndërhyrjen ushtarake, edhe pse nuk e përjashton plotësisht konfliktin. Ai theksoi se Trump ka treguar më parë prirje për të negociuar me Iranin, ndërsa paralelisht ka kërcënuar me forcë.
Edhe Barbara Slavin, studiuese në Qendrën Stimson, vlerësoi se Trump është “i përçarë” mes dëshirës për një fitore të shpejtë dhe shmangies së një konflikti të zgjatur në Lindjen e Mesme. Sipas saj, ai mund të zgjedhë sulme të kufizuara për të pretenduar se po “ndihmon” popullin iranian, pa shkaktuar përshkallëzim të gjerë.
Ndërkohë, Irani ka paralajmëruar se është gati të përgjigjet nëse SHBA-ja ndërhyn. Komandanti i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), Mohammad Pakpour, tha se Irani është në “nivelin më të lartë të gatishmërisë” për t’iu përgjigjur “gabimeve të armikut”, duke akuzuar SHBA-në dhe Izraelin se qëndrojnë pas protestave.
Araghchi deklaroi se qeveria iraniane ka situatën nën kontroll pas shtypjes së përgjakshme të protestave që shpërthyen në janar. “Pas tre ditësh operacionesh terroriste, tani ka qetësi. Jemi në kontroll të plotë,” tha ai.
Nga Teherani, korrespondenti i Al Jazeera-s, Tohid Asadi, raportoi se qytetarët janë të mbërthyer nga ankthi për shkak të frikës së një lufte të re, e cila do të ndikonte drejtpërdrejt në jetën e përditshme.
Protestat nisën në dhjetor, kur tregtarët dolën në rrugë për të kundërshtuar rënien e monedhës vendase dhe rritjen e kostos së jetesës, për t’u shndërruar shpejt në demonstrata të gjera antigovernmentë. Mediat shtetërore iraniane kanë pranuar një bilanc të lartë viktimash, duke fajësuar “grupe të armatosura dhe terroriste”.
Sipas aktivistëve të opozitës, numri i të vrarëve është shumë më i lartë dhe përfshin mijëra protestues. Agjencia amerikane Human Rights Activists News Agency raporton për më shumë se 2.400 protestues të vrarë, shifra që Al Jazeera nuk ka mundur t’i verifikojë në mënyrë të pavarur.
Ndërkohë, Irani ndodhet në një bllokadë pothuajse totale të telekomunikacioneve, që ka zgjatur mbi 144 orë. Amnesty International tha se ka prova për “vrasje masive të paligjshme në shkallë të paprecedentë”, duke përfshirë përdorimin e forcës vdekjeprurëse kundër protestuesve kryesisht paqësorë dhe kalimtarëve.
