Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, deklaroi se arritja e paqes së qëndrueshme në luftën Rusi-Ukrainë është “tani mjaft afër”, duke theksuar hapat e ndërmarrë drejt këtij qëllimi, raporton Anadolu.
“Sipas mendimit tim, pas katër vitesh lufte, tani jemi mjaft afër një paqeje të qëndrueshme. Të paktën, shohim se disa fusha kyç për paqen po diskutohen në një mënyrë jashtëzakonisht serioze”, tha Fidan për gazetarët në Ambasadën e Turqisë në Paris, pas takimit të Koalicionit të të Vullnetshmëve për Ukrainën.
Duke përmendur takimin e tij me ministrin e Jashtëm sirian, Asaad Hassan al-Shibani, i cili ishte gjithashtu në Paris për një takim trilateral, Fidan tha se diskutuan disa çështje dhe se Ankaraja po ndjek nga afër bisedimet mes Izraelit, Sirisë dhe SHBA-së.
“Jemi në konsultime të vazhdueshme me të dy palët, atë siriane dhe atë amerikane. Pas atyre bisedimeve u takuam me të. Patëm mundësinë të diskutojmë në detaje disa çështje — si faza e arritur në negociatat e sotme, ashtu edhe rezultatet, ose mungesën e tyre, të takimeve që ata zhvilluan me YPG-në disa ditë më parë. I shqyrtuam këto çështje shumë thellë”, shtoi Fidan.
Ai përmendi gjithashtu takimin me ambasadorin amerikan në Ankara dhe emisarin special për Sirinë, Tom Barrack, duke thënë se mori informacion mbi rrjedhën e bisedimeve trilaterale dhe ndau qëndrimet e tij.
– Veprimet provokuese të Izraelit
Për veprimet provokuese të Izraelit në Siri, Fidan tha: “Këto veprime provokuese janë një vazhdim i politikave ekspansioniste dhe ndarëse të Izraelit që kryhen në një shkallë më të gjerë në rajon. E shohim këtë qartë. Për stabilitetin rajonal është jashtëzakonisht e rëndësishme që të bëhen vlerësimet e nevojshme, të analizohen dhe të merren masat e duhura”.
Ai theksoi se kjo është një çështje që duhet ta adresojnë vendet rajonale, por nënvizoi gjithashtu rolet serioze që mund të luajë SHBA-ja.
Fidan nënvizoi se lëvizja e fundit e Izraelit lidhur me Somalilandin është një nga projektet e tij për të përhapur paqëndrueshmëri në rajon.
“E shohim këtë shumë qartë. Sidomos pasi Siria është fqinj i ynë, gjithçka që ndodh atje na prek drejtpërdrejt. Shpresojmë të gjejmë një kornizë negociatash dhe marrëveshjeje që të kënaqë të gjitha palët dhe të sjellë stabilitet”, shtoi ai.
– Samiti për Ukrainën
Duke përshkruar samitin për Ukrainën në Paris si “të rëndësishëm”, Fidan tha: “Ne morëm pjesë në samit duke përfaqësuar presidentin tonë. Përveç vendeve, ishin të pranishme edhe institucione si BE-ja dhe NATO, së bashku me drejtuesit e tyre. U diskutuan çështje të rëndësishme”.
“Të paktën, shohim se fusha kyç të domosdoshme për paqen po diskutohen në një mënyrë jashtëzakonisht serioze. Turqia ka kontribuuar gjithashtu në këtë proces. Ajo që shohim është se, nëse do të nënshkruhet, kjo nuk do të jetë thjesht një marrëveshje paqeje që përfundon luftën në Ukrainë. Do të përcaktojë gjithashtu, në mënyrë afatgjatë, modalitetet e paqes midis Rusisë dhe Evropës në epokën e re. Njëkohësisht, do të jetë një marrëveshje gjithëpërfshirëse që do të formësojë politikat rajonale të Rusisë në të ardhmen”, theksoi Fidan.
Ai shtoi se temat e diskutuara përfshinin monitorimin e armëpushimit, ruajtjen e kapacitetit mbrojtës të Ukrainës dhe masat ushtarake të mundshme në rast të shkeljes së armëpushimit.
“Që në fillim, në aspektin ushtarak, nën udhëzimet e presidentit tonë, forcat tona të armatosura kanë ruajtur gjithmonë një pozicion që Turqia do të merrte përgjegjësinë për një komponent detar që do të krijohej në rast paqeje. Besoj se është arritur një përparim i konsiderueshëm në këtë drejtim. Duke marrë parasysh se Turqia është anëtare e NATO-s me flotën më të madhe në Detin e Zi, është krejt normale që Turqia të marrë përgjegjësi për sigurinë e Detit të Zi. Besoj se është arritur përparim i madh në këtë aspekt. Shpresoj që marrëveshja e paqes të nënshkruhet sa më shpejt, duke parandaluar humbjen e mëtejshme të jetëve dhe duke sjellë stabilitet në rajon”, tha Fidan.
– Roli i Turqisë në rimëkëmbjen ekonomike
Fidan tha se një tjetër seancë sot u fokusua tek mënyra se si Ukraina mund të rimëkëmbet ekonomikisht pas nënshkrimit të marrëveshjes së paqes dhe si mund të adresohen çështje të tjera.
Duke theksuar ndjeshmërinë e lartë të presidentit Erdogan për këtë çështje, Fidan tha: “Nuk ka vend më të aftë se Turqia kur bëhet fjalë për shërimin e plagëve. Ne dimë të shërojmë si plagët tona, ashtu edhe ato të njerëzve në nevojë. Investimi ekonomik dhe ekspertiza e biznesmenëve tanë, veçanërisht në infrastrukturë, është jashtëzakonisht e rëndësishme. Besojmë se sapo të arrihet paqja, Turqia do të luajë një rol të madh në rilindjen dhe zhvillimin ekonomik”.
Ai shtoi se gjithashtu ka zhvilluar takime me të tjerë krerë shtetesh, ka diskutuar çështje të rëndësishme dhe ka vlerësuar temat aktuale me zyrtarë të BE-së.
– Njohja e Somalilandit nga Izraeli
Lidhur me njohjen e Somalilandit si “shtet i pavarur dhe sovran” nga Izraeli, Fidan tha:
“Siç e dini, kur ndodhi njohja e parë, ne shfaqëm një qëndrim shumë të fortë si Turqi dhe, së bashku me vendet tona mike dhe vëllazërore në rajon, nxorëm një deklaratë të përbashkët.
“Deklaruam se përpjekjet për të ndarë territorin e një vendi sovran në këtë mënyrë janë të papranueshme, dhe se politikat ‘ndaj, fragmento dhe sundo’ janë gjë e së kaluarës në rajonin tonë. Theksojmë se vendet rajonale nuk do ta lejojnë këtë përmes solidaritetit”, tha kryediplomati turk.
Fidan përmendi se ekzistojnë probleme të brendshme të gjatë midis Somalilandit dhe qeverisë qendrore të Somalisë dhe se një ambasador i Ministrisë së Jashtme turke është caktuar si ndërmjetës në këtë çështje.
Ai shtoi se njohja e Izraelit për Somalilandin përfaqëson një akt ilegjitimiteti, duke theksuar se, edhe sikur të ketë pretendime minimale për të drejta, mbështetja nga një aktor si Izraeli, që vetë është në qendër të ilegjitimitetit, është një lëvizje gjeostrategjike për të projektuar fuqi.
