Së pari: Sakifja e Benu Saides
Kur sahabët – Allahu qoftë i kënaqur me ta – morën vesh për vdekjen e të Dërguarit të Allahut (a.s), ensarët u mblodhën po atë ditë në Sakifen e Benu Saides. Kjo ndodhi ditën e hënë, më dymbëdhjetë të muajit Rebiul-Euel, të vitit të njëmbëdhjetë hixhri. Ata diskutuan mes vete për zgjedhjen e atij që do ta pasonte në udhëheqje pas tij.
Ensarët u mblodhën rreth prijësit të Hazrexhit, Sa‘d ibn Ubades (r.a). Kur lajmi për mbledhjen e ensarëve në Sakifen e Benu Saides arriti te muhaxhirët, të cilët ishin mbledhur bashkë me Ebu Bekr es-Siddikun (r.a) për të propozuar atë që do të merrte hilafetin, muhaxhirët i thanë njëri-tjetrit: “Ejani të shkojmë te vëllezërit tanë, ensarët, sepse edhe ata kanë pjesë në këtë të drejtë.”
Omeri (r.a) tha: “U nisëm drejt tyre dhe, kur iu afruam, na dolën përpara dy burra të mirë prej tyre, të cilët na treguan për atë mbi të cilën ishte pajtuar populli. Ata thanë: ‘Ku po shkoni, o muhaxhirë?’ Ne thamë: ‘Po shkojmë te këta vëllezërit tanë, ensarët.’ Ata thanë: ‘Nuk keni pse t’u afroheni; zgjidheni çështjen tuaj vetë.’ Unë thashë: ‘Pasha Allahun, do t’u shkojmë.’ Dhe vazhduam derisa arritëm te Sakifja e Benu Saides. Aty pamë një burrë të mbështjellë mes tyre. Unë pyeta: ‘Kush është ky?’ Ata thanë: ‘Ky është Sa‘d ibn Ubade.’ Pyeta: ‘Çfarë ka?’ Thanë: ‘Është i sëmurë.’”
“Kur u ulëm pak, hatibi i tyre u ngrit, dëshmoi dhe lavdëroi Allahun ashtu siç i takon, pastaj tha: “Ne jemi ensarët e Allahut dhe batalioni i Islamit, ndërsa ju – o muhaxhirë – jeni një grup nga njerëzit tanë. Një grup nga fisi juaj ka ardhur duke dashur të na shkëpusë nga rrënjët tona dhe të na përjashtojë nga kjo çështje.’”
“Kur ai heshti, desha të flisja – dhe kisha përgatitur një fjalim që më pëlqente, të cilin doja ta paraqisja para Ebu Bekrit – dhe ruaja ndaj tij pak ashpërsi. Por, kur desha të flisja, Ebu Bekri tha: ‘Ngadalë!’ Nuk doja ta zemëroja, prandaj foli Ebu Bekri. Ai ishte më i durueshëm dhe më i matur se unë. Pasha Allahun, nuk la asnjë fjalë që më kishte pëlqyer në atë që kisha përgatitur, pa e thënë menjëherë të ngjashme ose më të mirë, derisa heshti.”
Pastaj ai tha: “Gjithçka që përmendët nga të mirat tuaja, ju jeni të denjë për to. Por kjo çështje nuk njihet veçse për këtë fis të Kurejshëve; ata janë më të mesmit e arabëve për nga prejardhja dhe vendbanimi. Unë jam i kënaqur për ju me njërin nga këta dy burra, prandaj jepjani besën cilit të doni.” Dhe ai mori dorën time dhe dorën e Ebu Ubejde ibn el-Xherrrahut, i cili ishte ulur mes nesh. Nuk pata kundërshtim ndaj asgjëje nga fjalët e tij, përveç kësaj. Pasha Allahun, që të më pritej koka e të mos më afrohej kjo në ndonjë mëkat, është më e dashur për mua sesa të bëhem prijës mbi një popull ku ndodhet Ebu Bekri! Përveç nëse shpirti im, në çastin e vdekjes, më josh me diçka që tani nuk e gjej.”
Atëherë njëri nga ensarët tha: “Unë jam trungu i fortë i saj dhe degëza e mbështetur e saj. Nga ne një prijës dhe nga ju një prijës, o kurejshë!” Zhurma u shtua dhe zërat u ngritën, saqë u frikësova nga përçarja. Atëherë thashë: “Shtrije dorën, o Ebu Bekër!” Ai e shtriu dorën dhe unë ia dhashë besën. Pastaj ia dhanë besën muhaxhirët dhe më pas edhe ensarët.
Në një transmetim të Ahmedit thuhet: “Ebu Bekri (r.a) foli dhe nuk la asgjë që ishte shpallur për ensarët, asgjë që i Dërguari i Allahut (a.s) kishte përmendur për pozitën e tyre, pa e përmendur. Pastaj tha: ‘Ju e dini se i Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë: “Sikur njerëzit të ndiqnin një luginë dhe ensarët të ndiqnin një luginë tjetër, unë do të ndiqja luginën e ensarëve.” Dhe ti, o Sa‘d, e di se i Dërguari i Allahut (a.s) ka thënë ndërsa ti ishe ulur: “Kurejshët janë udhëheqësit e kësaj çështjeje; të mirët e njerëzve janë pasues të të mirëve të tyre, dhe të këqijtë e njerëzve janë pasues të të këqijve të tyre.” Sa‘di tha: ‘Ke thënë të vërtetën; ne jemi ministrat, ndërsa ju jeni prijësit.”
Së dyti: Mësimet, përvojat dhe dobitë më të rëndësishme nga kjo ngjarje
1 – Es-Siddiku dhe mënyra e tij e trajtimit të zemrave të njerëzve, si dhe aftësia e tij për bindje
Nga transmetimi i imam Ahmedit kuptojmë qartë se si Es-Siddiku, Ebu Bekri (r.a) arriti të depërtojë në zemrat e ensarëve dhe t’i bindë ata për atë që ai e shihte si të vërtetën, pa i ekspozuar muslimanët ndaj fitnes dhe përçarjes. Ai i lavdëroi ensarët duke përmendur atë që kishte ardhur në Kuran dhe Sunet për virtytin e tyre. Lavdërimi i kundërshtarit është metodë islame, që synon të bëjë drejtësi ndaj tij, të zbusë zemërimin dhe të çrrënjosë shkaqet e egoizmit dhe të vetëpëlqimit në shpirtin e tij, në mënyrë që ai të jetë i përgatitur për ta pranuar të vërtetën kur t’i bëhet e qartë. Në udhëzimin e Profetit (a.s) ka shumë shembuj që e dëshmojnë këtë.
Më pas, Ebu Bekri arriti në përfundimin se, megjithëse virtyti i ensarëve ishte i madh, kjo nuk nënkuptonte domosdoshmërisht të drejtën e tyre për hilafet, sepse Profeti (a.s) kishte përcaktuar se muhaxhirët nga Kurejshët ishin ata që kishin përparësi në këtë çështje.
Ibn el-Arabi el-Malikij përmend se Ebu Bekri u argumentua se çështja e hilafetit i përket Kurejshëve duke u mbështetur në porosinë e të Dërguarit të Allahut (a.s): “Silluni mirë me ensarët; pranoni të mirën nga bamirësit e tyre dhe falni gabimet e atyre që gabojnë.” Ebu Bekri u argumentua para ensarëve duke thënë: “Allahu na ka quajtur neve ‘të sinqertët’, ndërsa ju ju ka quajtur ‘të shpëtuarit’”, duke iu referuar fjalës së Allahut të Lartësuar: “Për të varfrit muhaxhirë që janë dëbuar nga shtëpitë dhe pasuritë e tyre, duke kërkuar mirësi nga Allahu dhe kënaqësinë e Tij, dhe duke ndihmuar Allahun dhe të Dërguarin e Tij; këta janë të sinqertët. Ndërsa ata që u vendosën në banesë dhe në iman para tyre, i duan ata që shpërngulen tek ata, nuk ndjejnë në gjokset e tyre ndonjë nevojë për atë që u është dhënë dhe u japin përparësi të tjerëve mbi veten e tyre, edhe sikur të ishin vetë në nevojë. E kush ruhet nga koprracia e shpirtit të vet, ata janë të shpëtuarit.”[1] Dhe Ai ju ka urdhëruar të jeni me ne kudo që të jemi ne, duke thënë: “O ju që besuat! Kini frikë Allahun dhe jini me të sinqertët.”[2]
E të tjera fjalë të drejta dhe argumente të forta. Ensarët u kujtuan për këto dhe u nënshtruan ndaj tyre. Es-Siddiku sqaroi në fjalimin e tij se ndër kushtet e atyre që propozonin për hilafet ishte që të ishin prej atyre ndaj të cilëve arabët pranonin udhëheqjen dhe me të cilët stabilizoheshin punët, në mënyrë që të mos lindnin trazira nëse do të udhëhiqte dikush tjetër. Ai sqaroi se arabët nuk e njihnin autoritetin dhe udhëheqjen veçse për muslimanët nga Kurejshët, për shkak se Profeti (a.s) ishte prej tyre, dhe për shkak të respektit dhe madhërimit që arabët kishin për ta.
Me këto fjalë të ndritura të Es-Siddikut, ensarët u bindën që të jenë ministra përkrahës dhe ushtarë besnikë, ashtu siç kishin qenë në kohën e Profetit (a.s), dhe kështu rreshti i muslimanëve u bashkua.
2 – Zelli i Omerit (r.a) dhe i Ebu Bekrit (r.a) për të mos e kërkuar hilafetin dhe kujdesi i të gjithëve për unitetin e umetit
Pasi Ebu Bekri (r.a) përfundoi fjalën e tij në Sakife, ai prezantoi Omerin dhe Ebu Ubejde ibn el-Xherrrahin (r.a) për hilafet. Por Omeri e urrente këtë dhe më vonë tha: “Çdo gjë që ai e tha e pëlqeva, përveç kësaj; pasha Allahun, që të më pritej koka dhe kjo të mos më afronte në ndonjë mëkat, është më e dashur për mua sesa të udhëheq një popull në të cilin ndodhet Ebu Bekri.”
Me këtë bindje të Omerit për meritën e Ebu Bekrit për hilafetin, ai i tha: “Shtrije dorën, o Ebu Bekër!” Ai e shtriu dorën dhe Omeri ia dha besën; pastaj ia dhanë besën muhaxhirët dhe ensarët. Në një transmetim tjetër thuhet se Omeri tha: “O ensarë! A nuk e dini se i Dërguari i Allahut ka urdhëruar Ebu Bekrin të prijë njerëzit në namaz? Cili prej jush do ta pranonte me qetësi të përparonte para Ebu Bekrit?” Ensarët thanë: “Kërkojmë mbrojtje te Allahu që të jemi para Ebu Bekrit.”
Ky është një vëzhgim i rëndësishëm, që Omeri (r.a) u përpoq ta vinte në pah. Profeti (a.s) i kishte kushtuar vëmendje të veçantë kësaj çështjeje në sëmundjen e tij të fundit, duke këmbëngulur që Ebu Bekri të udhëhiqte namazin, si një shenjë se ai ishte më i denjë se të tjerët për hilafetin. Fjalët e Omerit ishin në kulmin e edukatës, përulësisë dhe zhveshjes nga interesat personale.
Edhe zelli i Ebu Bekrit për pushtet u shfaq qartë në hutben e tij, në të cilën ai kërkoi falje për pranimin e hilafetit, duke thënë: “Pasha Allahun, kurrë nuk kam qenë i etur për pushtet, as ditë e as natë; nuk kam pasur dëshirë për të dhe as nuk ia kam kërkuar Allahut fshehurazi apo haptazi. Por jam frikësuar nga përçarja. Nuk kam asnjë rehati në pushtet; më është ngarkuar një përgjegjësi e madhe për të cilën nuk kam fuqi e as dorë, përveç me ndihmën e Allahut të Lartësuar. Dhe do të kisha dëshiruar që më i forti nga njerëzit për këtë detyrë ta merrte vendin tim.”
Është vërtetuar gjithashtu se ai ka thënë: “Do të kisha dëshiruar që ditën e Sakifes së Beni Saides ta kisha hedhur këtë çështje mbi qafën e njërit prej dy burrave: Ebu Ubejde ibn el-Xherrrahut ose Omerit, e të ishte ai prijës i besimtarëve, ndërsa unë ministër.” Fjalimet e Ebu Bekrit, në të cilat ai kërkonte të tërhiqej nga hilafeti, u përsëritën disa herë. Ai tha gjithashtu: “O njerëz! Kjo është çështja juaj; zgjidhni kë të doni për këtë punë dhe unë do të jem si njëri prej jush.” Njerëzit iu përgjigjën: “Jemi të kënaqur me ty si pjesë dhe si fat; ti je i dyti prej të dyve bashkë me të Dërguarin e Allahut (a.s).”
Ai u përpoq të sigurohej për pastërtinë e zemrave të muslimanëve nga çdo kundërshtim ndaj hilafetit të tij, madje i bëri ata të betoheshin për këtë, duke thënë: “O njerëz! Ju kujtoj Allahun: a ka ndonjë burrë që u pendua për besën që më dha, le të ngrihet në këmbë!” Atëherë u ngrit Ali ibn Ebi Talibi, me shpatën në dorë, iu afrua derisa vuri njërën këmbë në shkallën e minberit dhe tjetrën mbi guralecë, dhe tha: “Pasha Allahun, nuk do të të heqim dhe nuk do të të zëvendësojmë; të ka dhënë përparësi ndaj nesh i Dërguari i Allahut (a.s), e kush është ai që mund të të lërë pas?” Kështu, Ebu Bekri nuk ishte i vetmi që u tregua asket ndaj pushtetit dhe përgjegjësisë; përkundrazi, kjo ishte fryma e asaj kohe.
Nga këto tekste të përmendura mund të thuhet se dialogu që u zhvillua në Sakifen e Beni Saides nuk del jashtë këtij drejtimi; përkundrazi, ai dëshmon për kujdesin e ensarëve për të ardhmen e thirrjes islame dhe gatishmërinë e tyre të vazhdueshme për t’u flijuar për të. Sapo u siguruan për këtë, ata iu përgjigjën me shpejtësi besës ndaj Ebu Bekrit, i cili e pranoi atë për këto arsye. Përndryshe, këndvështrimi i sahabëve ishte krejt i ndryshëm nga ai i shumë njerëzve që erdhën më pas, të cilët devijuan nga metoda shkencore dhe studimi objektiv; studimet e tyre shpesh ranë ndesh me frymën e asaj kohe, me shpresat dhe aspiratat e shokëve të të Dërguarit të Allahut (a.s), si ensarëve ashtu edhe të tjerëve.
Nëse mbledhja e Sakifes do të kishte sjellë përçarje mes muhaxhirëve dhe ensarëve, siç pretendojnë disa, atëherë si shpjegohet që ensarët e pranuan atë përfundim, ndërkohë që ata ishin vendasit, ata që kishin numrin dhe fuqinë? Dhe si e pranuan hilafetin e Ebu Bekrit, pastaj u shpërndanë në ushtritë e hilafetit drejt lindjes e perëndimit, duke luftuar për të forcuar shtyllat e tij, po të mos ishin të përkushtuar për mbështetjen e tij?
E vërteta del qartë nga kujdesi i ensarëve për zbatimin e politikës së hilafetit dhe nga vrulli i tyre për t’u përballur me renegatët; asnjë prej ensarëve nuk u tërhoq nga besa ndaj Ebu Bekrit, për të mos folur për muslimanët e tjerë. Vëllazëria mes muhaxhirëve dhe ensarëve ishte shumë më e fortë se fantazitë e atyre që, në rrëfimet e tyre të njëanshme, u përpoqën të përshkruanin përçarje mes tyre.
3 ـ Sa‘d ibn Ubade (r.a) dhe qëndrimi i tij ndaj kalifatit të Es-Siddikut:
Sa‘d ibn Ubade (r.a) u betua për besnikërinë e tij ndaj Ebu Bekrit (r.a) për kalifatin menjëherë pas diskutimeve që ndodhën në Sakifa të Benu Saidas; pasi ai u tërhoq nga pozicioni i tij fillestar për pretendimin e udhëheqjes dhe iu nënshtrua Es-Siddiku. Shoku i tij, Beshir ibn Sa‘d el-Ensari, ishte i pari që u betua ndaj Es-Siddikut në Sakifa. Nuk ka transmetim të saktë që të tregojë ndonjë krizë, qoftë të vogël apo të madhe, as ndonjë ndarje apo grupim ku secili të kishte aspiratë për kalifatin, siç kanë pretenduar disa historianë. Përkundrazi, vëllazëria islame mbeti e pandryshuar dhe madje u forcua, siç dëshmojnë transmetimet e sakta. Nuk ka dëshmi për ndonjë intrigë midis Ebu Bekrit dhe Omerit, apo Ebu Ubejdes, për të monopolizuar pushtetin pas vdekjes së Profetit (a.s); ata ishin më të devotshëm dhe më të ndershëm për t’i bërë ato gjëra.
Disa historianë me tendenca personale kanë tentuar ta paraqesin Sa‘d ibn Ubaden si rival të muhaxhirëve, që kërkonte kalifatin për veten e tij, që planifikoi intriga dhe përdori çdo mjet për të përçarë myslimanët. Por kur rishikojmë historinë e tij dhe veprimet e tij, qëndrimet e tij me Profetin (a.s) tregojnë se ai ishte nga njerëzit më të mirë, të cilët nuk e kishin botën qëllimin kryesor, as nuk kufizohej dijenia e tyre vetëm tek ajo. Ai ishte lideri i Besëlidhjes së Dytë të Akabesë, aq sa Kurejshëve iu desh ta ndiqnin pranë Mekës, ta lidhin dhe ta fusin si rob në Mekë, por u shpëtua nga Xhubejr ibn Mut’im ibn Adij. Ai ishte ndër ata që morën pjesë në Bedr dhe gëzonte statusin e njerëzve të Bedrit, ishte nga një familje bujare dhe fisnike, dhe Profeti (a.s) e dëshmoi këtë.
Profeti (a.s) mbështetej tek ai – pas Allahut – si dhe tek Sa‘d ibn Muadhi, si në rastin e betejës së Hendekut, kur i pyeti për dhënien e një të tretës së prodhimeve të Medinës për Ajane Husn el-Fazari. Përgjigjet e të dyve treguan thellësinë e besimit dhe përkushtimin e plotë. Qëndrimet e Sa‘dit janë të njohura dhe të dokumentuara. Ky shok i madh me të kaluar të lavdishme në shërbimin e Islamit dhe shoqërimin e sinqertë të Profetit (a.s) nuk mund të konsiderohet se synonte rivendosjen e tribalizmit të kohës së Xhahilijes në Sakifa për të arritur kalifatin.
Ashtu edhe pretendimet se pas betimit ndaj Ebu Bekrit, ai nuk lutej me ta, nuk kryente haxhin me ta, dhe sikur u nda nga komuniteti musliman janë të pavërteta. Transmetimet e sakta tregojnë se Sa‘d ia dha besnikërinë e tij Ebu Bekrit. Kur në ditën e Sakifas, Ebu Bekri përmendi meritat e Ansarëve dhe tha: “Ju e dini se Profeti (a.s) ka thënë: ‘Nëse njerëzit do të ndjekin një luginë, dhe ensarët një tjetër, unë do të ndjek luginën e ensarëve ose një degë të ensarëve.’” Pastaj ai përmendi Sa‘d ibn Ubaden me fjalë bindëse dhe të pamohueshme:
“E di ti, o Sa‘d, që Profeti (a.s) ka thënë, ndërsa ti ishe ulur: ‘Kurejshët janë drejtues të kësaj çështjeje; të drejtët janë të ndjekur nga të drejtët, dhe të pabesët nga të pabesët.’”
Sa‘di tha: “Ke thënë të vërtetën. Ne jemi ministrat, ju jeni prijësit.” Pas kësaj, njerëzit e tjerë e dhanë besën, dhe Sa‘d e bëri besëlidhjen e tij.
Kjo vërteton besëlidhjen e Sa‘d ibn ‘Ubades dhe konsensusin e ensarëve për kalifatin e Ebu Bekrit. Çdo përpjekje për të promovuar një transmetim të pavërtetë është në kundërshtim me realitetin dhe një akuzë serioze, duke e paraqitur udhëheqësin e ensarëve si dikë që synonte të ndante rradhët e muslimanëve, duke mohuar të gjitha kontributet e tij në ndihmën, xhihadin dhe përparësinë ndaj muhaxhirëve. Pretendimet e tilla, si:
“Nuk do ta jap besën derisa t’ju godas me shigjetën time, të rroj majën e spear-it tim dhe të përdor shpatën time,” dhe se ai nuk lutej me ta, nuk bashkohej me ta, nuk gjykonte me ta dhe nuk kryente haxhin me ta janë të pavërteta.
Ky rrëfim që është përdorur për të sulmuar unitetin e muhaxhirëve dhe ensarëve, nuk është asgjë tjetër veçse një rrëfim i rremë për arsyet e mëposhtme:
Transmetuesi ka pasur tendenca personale dhe nuk është i besueshëm, veçanërisht për çështjet kontestuese.
Sipas Dhehebiut, zinxhiri i transmetimit është jashtëzakonisht i dobët, dhe përmbajtja e tij është në kundërshtim me biografinë e Sa‘d ibn Ubades dhe betimin e tij të dokumentuar.
4 ـ Çfarë transmetohet për mosmarrëveshje midis Omerit dhe Habab ibn Mundhirit:
Sa i përket asaj që transmetohet për një mosmarrëveshje në Sakifa midis Omerit dhe Habab Mundhirit es Selmi el-ensari, e drejta është se kjo nuk është e saktë. Omeri nuk e ka zemëruar kurrë Hababin që nga koha e Profetit (a.s). Është transmetuar se Omeri ka thënë: “Kur Habab ibn Mundhiri ishte ai që më përgjigjej, nuk kisha nevojë të flisja me të; sepse gjatë jetës së Profetit (a.s) kishim një mosmarrëveshje, dhe ai më ndaloi të flisja me të, dhe unë betova se nuk do t’i thoja asnjë fjalë që mund ta mërziste kurrë.”
Po ashtu, ajo që transmetohet për qëndrimin e Hababit në këtë mosmarrëveshje është në kundërshtim me urtësinë për të cilën ai njihej. Ai ishte i njohur me nofkën “Dhu Ra’j” (i mendimit të drejtë) gjatë kohës së Profetit (a.s), për shkak të pranimit të këshillave të tij në Badr dhe Khaibar. Sa i përket fjalës së tij: “Nga ana jonë është një udhëheqës, dhe nga ana juaj është një udhëheqës,” ai e tha këtë në mënyrë të justifikuar, jo me qëllimin për të arritur pushtetin e kalifatit. Ai tha: “Pasha Allahun, nuk e kërkojmë këtë çështje për vete; por kemi frikë se mund të vijë ndonjë grup që ka vrarë baballarët dhe vëllezërit tanë. Muhaxhirët pranuan fjalën tonë dhe e kuptuan arsyejen tonë, veçanërisht pasi ata ndanin pjesë nga gjaku i atyre që u vranë nga politeistët.”
5 ـ Hadithi i “udhëheqësve nga Kurejshët” dhe qëndrimi i ensarëve ndaj tij:
Hadithi i “udhëheqësve nga Kurejshët” gjendet në të dyja librat e sahihëve (Buhari dhe Muslim), dhe në librat e tjerë të haditheve me forma të ndryshme.
Në Sahihun e Buhariut, nga Muavija transmetohet se Profeti (a.s) ka thënë: “Kjo çështje është tek Kurejshët; kushdo që u kundërvihet atyre, Allahu do t’i hedhë Zjarr në fytyrë” Në Sahih Muslim, thuhet: “Islami do të mbetet i fuqishëm me kalifët të gjithë nga Kurejshët.”
Abdullah ibn Omer (r.a) transmeton se Profeti (a.s) ka thënë: “Kjo çështje do të mbetet te Kurejshët derisa të mbeten të paktën dy prej tyre.”
Po ashtu Profeti (a.s) ka thënë: “Njerëzit janë ndjekës të Kurejshëve në këtë çështje: besimtarët ndjekin besimtarët, dhe jobesimtarët ndjekin jobesimtarët.”
Po ashtu, nga Bekir ibn Uehb el-Xheziri, Enas ibn Malik transmeton: “I thashë: do të të tregoj një hadith që nuk ia tregoj kujt tjetër. Ishim në një shtëpi të ensarëve, erdhi Profeti (a.s) dhe qëndroi te dera ime, duke mbajtur derën. Ai tha: ‘Udhëheqësit janë nga Kurejshët; ata kanë të drejta mbi ju dhe ju mbi ta: kur mëshirojnë, mëshirojini; kur bëjnë marrëveshje, përmbusheni; kur gjykojnë, jini të drejtë.’”
Në Fet’hul Bari, Ibn Haxheri përmend shumë hadithe nën titullin: “Udhëheqësit nga Kurejshët”, të cilat janë transmetuar në libra të ndryshëm të Sunenëve dhe Musnedëve. Të gjitha këto transmetime konfirmojnë se udhëheqja legjitime i përket Kurejshëve, dhe me këtë kuptohet kalifati. Çdo gjë tjetër është e barabartë për të gjithë myslimanët.
Hadithet profetike shpjegojnë se udhëheqja e kalifatit i përket Kurejshëve, por paralajmërojnë për mosndjekjen e verbër të tyre, dhe nëse ata devijojnë nga ligji hyjnor, sepse një gjë e tillë mund të shkaktojnë rrezik për umetin. Profeti (a.s) ka thënë: “Shkatërrimi ose korruptimi i umetit tim do të vijë nga disa djem të papjekur dhe të pakujdesshëm të Kurejshëve.” Dhe kur u pyet: “Çfarë të bëjmë?” – tha: “Nëse njerëzit do të largoheshin nga ata.”
Nga këto tekste kuptohet qartë se ensarët i janë nënshtruar Kurejshëve nën këto kushte, dhe kështu e zbatuan betimin e tyre ndaj Profetit (a.s) : “Në dëgjim dhe bindje, duke duruar përparësinë e tjetrit, dhe duke mos sfiduar ata që udhëheqin përveç nëse ka një mohimi të hapur ndaj Allahut.”
Hadithi “udhëheqësit nga Kurejshi” ishte i njohur për shumicën e ensarëve, dhe ata që nuk e dinin heshtën kur e transmetoi Ebu Bekri. Asnjë ensar nuk pretendoi kalifatin pas betimit në Sakifah, ç’ka tregon bindjen dhe miratimin e tyre ndaj vendimeve të marra.
Kjo e rrëzon pohimin se hadithi ishte një slogan i Kurejshëve për të marrë kalifatin nga ensarët ose se ishte një ide politike e Ebu Bekrit. Në fakt, ishte një dokumentim i rëndësishëm i historisë së periudhës së parë islamike, që reflekton bashkëpunimin e ngushtë dhe lidhjet e forta midis muhaxhirëve dhe ensarëve.
Autor: Ali Muhamed Salabi
Përktheu: Elton Harxhi
Ardhmëriaonline.com
[1] – Sure Hashr: 8 – 9.
[2] – Sure Teube: 119.
