Afrika kërkon që skllavëria dhe kolonializmi të njihen si gjenocid
Afrika kërkon që skllavëria dhe kolonializmi të njihen si gjenocid. Një rezolutë historike e miratuar në samitin e 39-të të Bashkimit Afrikan, AU, i riformulon shekujt e shfrytëzimit përmes skllavërisë dhe kolonializmit brenda gjuhës së së drejtës ndërkombëtare, por analistët paralajmërojnë se rrezikon të mbetet një deklaratë qëllimi pa zbatim të plotë.
Të paktën 12.5 milionë afrikanë u rrëmbyen dhe u shitën si skllevër nga tregtarët evropianë midis shekujve XV-XIX. Fuqitë evropiane që e copëtuan kontinentin çmontuan qeverisjen vendase, nxorën pasuri në shkallë industriale dhe rivizatuan kufijtë pa marrë parasysh njerëzit që jetonin brenda tyre.
Në samitin e 39-të në Addis Ababa këtë muaj, Bashkimi Afrikan i vendosi një emërtesë ligjore atyre tmerreve: gjenocid. Vendimi shkon përtej simbolikës që zakonisht i bashkëngjitet rezolutave të tilla.
Kjo rezolutë përfaqëson një pranim institucional se këto sisteme nuk ishin episode të izoluara të shfrytëzimit, por projekte të strukturuara të dehumanizimit, shpronësimit dhe shkatërrimit sistematik të shoqërive afrikane, tha për TRT Africa studiuesi Therence Atabong Njuafac, i specializuar në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe shkencat politike.
Atabong e sheh rezolutën si një korrigjim të nevojshëm që i sfidon narrativat që e paraqitën dhunën koloniale si një mision civilizues, duke e përqendruar përvojën historike afrikane brenda diskursit të drejtësisë globale.
Macharia Munene, profesor i shkencave politike në Universitetin e Nairobit, beson se rezoluta e bën të qartë qëndrimin kolektiv të Afrikës mbi shekujt e tregtisë transatlantike të skllevërve dhe kolonializmit. Si përfaqësues i kontinentit, AU mund të kërkojë dëmshpërblim nga tregtarët e skllevërve dhe kolonialistët, shprehet ai.
Presidenti i Ganës, John Dramani Mahama, i cili paraqiti rezolutën, e quajti miratimin e saj një rast të rëndësishëm që njerëzit me prejardhje afrikane e kishin pritur prej kohësh. Ai deklaroi në samit se e vërteta nuk mund të varroset, themelet ligjore janë të shëndosha dhe imperativi moral është i pamohueshëm.
Mahama e përkufizoi përballjen me të vërtetat historike si një akt guximi moral dhe jo përçarjeje, duke vënë në dukje se efektet e skllavërisë vazhdojnë edhe sot në pabarazinë strukturore, diskriminimin racor dhe çekuilibrat ekonomikë.
Hapi i parë drejt shërimit është e vërteta dhe e vërteta rreth historisë së tregtisë transatlantike të skllevërve duhet të tregohet, tha ai, duke e përshkruar rezolutën si hapin e parë. Mbreti Çarls i Britanisë ka folur për keqardhjen e tij për skllavërinë dhe ka mbështetur kërkimet mbi lidhjet historike të monarkisë britanike me tregtinë.
Britania ishte përgjegjëse për transportimin e rreth 3.2 milionë njerëzve si skllevër, duke e bërë atë kombin e dytë më aktiv evropian në tregti pas Portugalisë, e cila skllavëroi gati 6 milionë afrikanë. Sekretarja e Përgjithshme e Komonuelthit, Shirley Botchwey, një ish-ministre e jashtme e Ganës, e cila ka mbështetur publikisht dëmshpërblimet nga Britania, po mbështet vendet anëtare në kërkimin e dëmshpërblimit. /tesheshi
