Ibn Ata’il-lah El Iskenderi (r.h) ka thënë:
“Përpjekja jote për atë që të është garantuar dhe neglizhenca jote në atë që të kërkohet është dëshmi e paqartësisë së largpamësisë tënde.”
1 – Pikat kryesore që trajton kjo urtësi:
Kjo urtësi prek tre ide kryesore:
1 – Shfrytëzimi i energjisë për gjërat e garantuara: Kur njeriu punon shumë për atë që tashmë është i sigurt ose i garantuar, kjo është humbje energjie dhe nuk reflekton largpamësi.
2 – Neglizhenca ndaj detyrave ose përgjegjësive reale: Kur njeriu injoron gjërat që kërkojnë përpjekje, detyrime ose përgjegjësi, ai tregon mungesë të drejtimit dhe prioriteteve të qarta.
3 – Dëshmia e mungesës së largpamësisë: Sjellja e tillë tregon se njeriu nuk ka qartësi për atë që është e rëndësishme dhe çfarë nuk ka rëndësi, pra mungesë vizioni tërësor dhe maturie në menaxhimin e jetës.
2 – Shpjegimi i urtësisë
Kjo urtësi, është një thirrje e fuqishme për vetëdije dhe menaxhim të drejtë të energjisë dhe përgjegjësive. Ajo na mëson se njeriu duhet të dijë të dallojë mes asaj që është e garantuar dhe asaj që kërkon përpjekje aktive, sepse shpërqendrimi ose neglizhenca është shenjë e mungesës së largpamësisë.
Së pari, ajo na kujton që nuk ka vlerë të shpenzosh energji për gjëra të sigurta, sepse kjo është humbje kohe dhe mundi. Allahu thotë në Kuran: “Dhe me atë që të ka dhënë Allahu, kërko ta fitosh botën tjetër.”[1] Ky ajet na mëson të vlerësojmë përpjekjet tona dhe të fokusohemi tek ato gjëra që kanë vlerë të përhershme, si adhurimi, edukimi, përmirësimi i vetes, shërbimi ndaj të tjerëve…etj.
Së dyti, urtësia thekson rëndësinë e përmbushjes së detyrave dhe përgjegjësive. Shumë herë njeriu neglizhon atë që i kërkohet, qoftë në fushën fetare apo sociale. Pejgamberi (a.s) ka thënë:“Çdo njeri është përgjegjës për atë që i është besuar.” [2] Ky hadith tregon se neglizhenca ndaj detyrave nuk është thjesht një gabim i vogël, por një tregues i mungesës së qartësisë dhe largpamësisë.
Së treti, kjo urtësi lidhet me konceptin e mençurisë dhe largpamësisë. Njeriu i mençur e njeh vlerën e përpjekjeve të tij dhe di të ndajë prioritetet. Ai nuk e humb energjinë në gjëra të vogla, por fokusohet në atë që ka rëndësi të madhe për shpirtin dhe jetën.
Një shembull praktik nga jeta e Profetit (a.s) është përkushtimi i tij ndaj obligimeve fetare dhe përgjegjësive ndaj ummetit. Ai nuk humbi kohë për çështje të kota apo të garantuara, por përkushtohej tek çështjet që kërkonin vëmendjen dhe përpjekjen e tij: mësimi, udhëzimi i sahabëve, drejtimi i shoqërisë dhe promovimi i të mirës.
Kjo urtësi na paralajmëron për ekuilibrin midis punës dhe të drejtave të garantuara. Për shembull, një njeri mund të ketë aftësi të mira, pasuri ose shëndet, por nëse ia kushton gjithë energjinë atyre pa u kujdesur për përgjegjësitë, kjo është shenjë e paqartësisë së largpamësisë.
Në përfundim, mesazhi thelbësor është vetëdija dhe menaxhimi i energjisë: njeriu duhet të investojë përpjekjet aty ku ka rëndësi dhe të mos neglizhojë detyrat që i kërkohen. Ky është udhëzimi për një jetë të drejtë dhe të suksesshme shpirtërisht, shoqërisht dhe individualisht.
Kështu, urtësia qëndron në dallimin mes të sigurtës dhe të kërkuarës, mes kotësisë dhe përgjegjësisë, dhe mes mungesës së vizionit dhe largpamësisë. Për atë që e kupton dhe e praktikon, ky është çelësi i suksesit.
3 – Analizë shpirtërore:
Kjo urtësi na fton të bëjmë një reflektim të thellë mbi mënyrën si menaxhojmë energjinë dhe përpjekjet tona në jetë. Ajo tregon se mangësia e qartësisë për atë që ka vlerë të vërtetë dhe për atë që është e garantuar tregon një shpirt të shpërqendruar dhe të dobët në vizion. Kur njeriu përpiqet për gjëra të sigurta, ai shpërdoron begatitë e Allahut, duke mos i përdorur ato për atë që është e nevojshme dhe e dobishme. Neglizhenca ndaj detyrave të kërkuara pasqyron mungesë përgjegjësie dhe largpamësie, duke e dobësuar lidhjen me Zotin dhe detyrimet shpirtërore.
Nga një perspektivë shpirtërore, kjo urtësi na mëson se menaxhimi i kohës dhe energjisë është pjesë e adhurimit. Njeriu duhet të bëjë prioritet atë që i kërkohet në mënyrë aktive, duke mos u shpërqendruar nga gjërat që nuk kanë rëndësi. Për më tepër, ajo nxit vetëdijen dhe përmirësimin e brendshëm: shpirti që vepron me largpamësi dhe qartësi, ndërton urtësi dhe qetësi të brendshme.
Pra, kjo urtësi nuk është vetëm këshillë praktike, por edhe një udhëzues shpirtëror, e cila na mëson të ndërtojmë një jetë të ekuilibruar mes përpjekjeve dhe dhuratave të garantuara, duke forcuar lidhjen tonë me Zotin dhe vetveten.
4 – Udhëzime praktike
1 – Vlerëso atë që ke: Para se të nisësh përpjekjet, hidh vështrimin tek ajo që tashmë të është dhënë – shëndeti, dijenia, aftësia, pasuria– dhe mos harxho energji për gjëra që janë të garantuara.
2 – Identifiko detyrimet e tua: Shkruaj çfarë kërkohet prej teje; detyrat fetare, përgjegjësitë familjare, sociale dhe profesionale.
3 – Jepi prioritet çështjeve sipas rëndësisë: Fokuso energjitë aty ku ka më shumë vlerë dhe dobi, si adhurimi, edukimi, ndihma për të tjerët, apo projekte të rëndësishme.
4 – Shmang shpërqendrimet e kota: Mos harxho kohë dhe mund për gjëra që nuk kanë ndikim të rëndësishëm, qofshin ato ambicie të panevojshme, shqetësime të kota, ose pasuri që nuk shton ndonjë vlerë.
5 – Planifiko një plan veprimi: Organizimi i kohës dhe i aktiviteteve të ndihmon të mos neglizhosh gjërat e kërkuara dhe të shmangësh shpërdorimin e përpjekjeve.
6 – Reflekto rregullisht: Çdo fund dite ose javë, analizo se për çfarë ke punuar dhe nëse energjia jote ka shkuar në drejtimin e duhur apo jo
7 – Kërko udhëzim nga Zoti: Lute Allahun për qartësi dhe largpamësi në veprime.
8 – Ekuilibro mes përpjekjes dhe falenderimit: Përpjekja për atë që kërkohet duhet të shoqërohet me mirënjohje për atë që është e garantuar, duke e bërë shpirtin të qetë dhe të fokusuar.
5 – Mesazhi i urtësisë:
Mesazhi kryesor i kësaj urtësie është të kuptojmë se menaxhimi i përpjekjeve tona është thelbësor për një jetë të drejtë dhe të suksesshme. Kur njeriu shpenzon energji për atë që tashmë i është garantuar dhe injoron detyrat që kërkohen, ai tregon mungesë të qartësisë dhe largpamësisë së tij. Urtësia na mëson të dallojmë mes asaj që ka vlerë të përhershme dhe atyre gjërave të parëndësishme, duke fokusuar përpjekjet aty ku kanë ndikim të vërtetë. Ajo nxit vetëdijen, disiplinën dhe prioritetet e shëndetshme, duke na udhëhequr drejt një balancimi mes mirënjohjes për dhuratat e garantuara dhe përkushtimit ndaj përgjegjësive. Në këtë mënyrë, njeriu ndërton largpamësi shpirtërore dhe sukses në jetën e tij personale, morale dhe shoqërore.
Autor: Elton Harxhi
[1] – Sure Kasas: 77.
[2] – Buhariu dhe Muslimi.
