Shtëpia e Bardhë do të mbledhë Këshillin e Paqes: procese prapa skenave dhe vendime kritike
Shtëpia e Bardhë po planifikon të thërrasë sesionin e parë të Këshillit të Paqes në Gaza të sapoformuar më 19 janar në Uashington, sipas Axios, i cili citon një zyrtar amerikan dhe diplomatë nga katër vende anëtare të Këshillit.
Takimi i parë zyrtar i organit të krijuar së fundmi nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka dy qëllime: së pari, të përshpejtojë zbatimin e fazës së dytë të marrëveshjes së armëpushimit në Gaza dhe së dyti, të mobilizojë burimet ndërkombëtare për rindërtimin e rajonit.
“Do të jetë takimi i parë i Këshillit të Paqes dhe në të njëjtën kohë një konferencë ndërkombëtare financimi për rindërtimin e Gazës”, tha një zyrtar amerikan për Axios, duke vënë në dukje, megjithatë, se planet janë ende në një fazë të hershme dhe mund të modifikohen.
Skepticizëm dhe reagime politike
Krijimi i Këshillit të Paqes, i njoftuar muajin e kaluar, u prit me rezerva dhe skepticizëm nga shumë aleatë perëndimorë të SHBA-së. Disa vende zgjodhën të mos merrnin pjesë, pasi statuti i jep fuqi të gjera vetë presidentit të SHBA-së. Në të njëjtën kohë, Donald Trump pritet të ketë një të drejtë ekskluzive vetoje mbi vendimet e organit.
Sipas burimeve diplomatike, disa aleatë janë të shqetësuar se presidenti amerikan po përpiqet të formojë një mekanizëm paralel të qeverisjes ndërkombëtare, i cili do të funksionojë si një alternativë ndaj Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Kush po merr pjesë dhe çfarë është planifikuar
Këshilli i Paqes aktualisht ka 27 anëtarë dhe kryesohet nga vetë Trump. Ai është mandatuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së për të mbikëqyrur zbatimin e armëpushimit në Gaza, si dhe për të ndihmuar në formësimin e kornizës për qeverisje dhe rindërtim.
Prapa skenave, administrata Trump ka filluar kontaktet me dhjetëra vende për të ftuar udhëheqës dhe për të eksploruar mundësinë e pjesëmarrjes së tyre në samit. Takimi është planifikuar të mbahet në Institutin e Paqes në Uashington, të cilin Trump kohët e fundit e riemërtoi në nder të tij.
“Asgjë nuk është finalizuar ende, por administrata po lëviz në mënyrë aktive dhe po kontrollon se cilët udhëheqës mund të marrin pjesë”, tha një burim me njohuri për proceset.
Orët kritike dhe roli i Netanyahut
Koha është me rëndësi të veçantë. Zyrtarët izraelitë thanë se Benjamin Netanyahu pritet të takohet me Trump në Shtëpinë e Bardhë më 18 shkurt, një ditë para samitit.
Netanyahu ka pranuar ftesën e Izraelit për t’u bashkuar me Këshillin e Paqes, por ende nuk e ka nënshkruar kartën. Nëse ai merr pjesë në takim, ky do të jetë takimi i tij i parë publik me udhëheqës arabë dhe myslimanë që nga sulmet e 7 tetorit dhe lufta në Gaza.
Armëpushim i ngadaltë, negociata të vështira
Pavarësisht fillimit të fazës së dytë të armëpushimit, zbatimi i tij po ecën jashtëzakonisht ngadalë. Kalimi i Rafah midis Gazës dhe Egjiptit është rihapur, por kalimet palestineze mbeten të kufizuara.
Në të njëjtën kohë, është formuar një qeveri teknokratike palestineze, por ajo ende nuk ka hyrë në Gaza dhe po vepron përkohësisht nga Egjipti.
Shtetet e Bashkuara, së bashku me Egjiptin, Katarin dhe Turqinë, janë në fazat e hershme të negociatave me Hamasin për një marrëveshje çmilitarizimi. Izraeli e ka bërë të qartë se pa çarmatim nuk do të tërheqë forcat e tij dhe as nuk do të lejojë rindërtimin.
Çarmatimi, mbikëqyrja dhe mosmarrëveshjet
Ambasadori i SHBA-së në OKB, Mike Walz, i tha së fundmi Këshillit të Sigurimit se Uashingtoni po kërkon një “proces të dakorduar çarmatimi”, i cili do të përfshinte shkatërrimin e infrastrukturës ushtarake, tuneleve dhe objekteve të prodhimit të armëve.
Plani përfshin vëzhgues të pavarur ndërkombëtarë, si dhe një program të financuar ndërkombëtarisht për blerjen e armëve nga anëtarët e Hamasit, me mundësinë e integrimit të ish-luftëtarëve në forcat e reja të sigurisë.
Megjithatë, Netanyahu raportohet të ketë pohuar se Trump është zotuar të çarmatosë Hamasin brenda 60 ditëve, një pretendim që zyrtarët amerikanë e mohojnë, duke theksuar se është një proces i gjatë. Në Davos, këshilltari dhe dhëndri i Trump-it, Jared Kushner, paraqiti një plan 100-ditor që trajton vetëm fazën fillestare të demilitarizimit. /tesheshi
