Armët, paratë dhe turizmi lidhin Athinën me Tel Avivin, pavarësisht krimeve në Gaza
Greqia po thellon bashkëpunimin ushtarak dhe ekonomik me Izraelin, ndërsa lufta në Gaza dhe akuzat për krime të rënda kundër palestinezëve vazhdojnë të rëndojnë mbi qeverinë e Benjamin Netanyahut.
Marrëveshja e re e armatimeve, me vlerë mbi 3 miliardë dollarë, si dhe investimet izraelite në pasuri të paluajtshme dhe turizëm, po nxisin kritika për normalizimin e marrëdhënieve me një shtet të akuzuar për gjenocid.
Marrëveshja e quajtur “Mburoja e Akilit” (Achilles Shield) është cilësuar si kontrata më e madhe e eksporteve ushtarake nga Izraeli drejt Greqisë.
Prej saj do të përfitojnë dy kompani të mëdha të industrisë izraelite të armëve, Rafael dhe Israel Aerospace Industries (IAI), të cilat kanë furnizuar me armatime ushtrinë izraelite, të përdorura gjatë ofensivës në Gaza.
Sistemi i ri synon të ofrojë një mbrojtje me disa shtresa kundër sulmeve me dronë. Marrëveshja vjen pas vizitës në Athinë, në fillim të vitit, të ministrit izraelit të Mbrojtjes, Israel Katz, i cili ka mbështetur publikisht politika që synojnë t’i privojnë banorët e Gazës nga ushqimi, uji, ilaçet dhe energjia, si dhe ka bërë thirrje për dëbime masive nga territori palestinez.
Për organizatën BDS Greece, që mbështet bojkotin, tërheqjen e investimeve dhe sanksionet ndaj Izraelit, marrëveshja nuk përfaqëson vetëm një blerje armësh, por edhe një varësi afatgjatë nga industria ushtarake izraelite.
“Mirëmbajtja, përmirësimet, pjesët e këmbimit, programet kompjuterike, trajnimi dhe mbështetja operacionale do ta lidhin planifikimin e mbrojtjes greke dhe politikën e jashtme të shtetit me kompanitë izraelite për dekada”, deklaroi një përfaqësues i organizatës për The Electronic Intifada.
Kur marrëveshja u shpall në fund të gushtit, të dyja kompanitë izraelite e përshkruan teknologjinë që do të përdoret si të “provuar në luftë”. Sipas BDS Greece, ky formulim nuk është thjesht teknik.
Gaza është shndërruar në një terren ku testohen dhe reklamohen armët, dronët, sistemet e mbikëqyrjes, inteligjenca artificiale dhe teknologjitë e shënjestrimit të Izraelit.
Sipas organizatës, blerja e këtyre sistemeve gjatë luftës në Gaza shpërblen kompanitë që mbështesin aparatin ushtarak izraelit dhe e kthen përvojën e fituar në konflikt, mes akuzave për krime lufte dhe shkatërrim masiv, në një produkt fitimprurës për eksport.
Bashkëpunim me bekimin e Evropës
Marrëveshja nuk është një zhvillim i izoluar, por pjesë e një partneriteti të konsoliduar mes Athinës dhe Tel Avivit. Bashkëpunimi ka marrë mbështetje edhe në kuadër të projekteve të financuara nga Bashkimi Evropian.
Në mars, qyteti bregdetar Lavrio, në jug të Athinës, priti testimet në terren të projektit kërkimor UnderSec, i financuar nga BE-ja dhe i paraqitur si nismë për sigurinë detare.
Në konsorcium merrnin pjesë kompania Rafael dhe Ministria izraelite e Mbrojtjes. Sipas Institutit Mesdhetar për Raportimin Investigativ, projekti mbështetet kryesisht te teknologjia Broadlink, e zhvilluar nga Rafael për të përmirësuar komunikimin mes nëndetëseve ushtarake.
Edhe kjo teknologji promovohet si e “provuar në luftë”. Një tjetër problem i ngritur nga raportimi është se banorët e Lavrios nuk ishin njoftuar për testimet, të cilat u zhvilluan brenda një zone të mbrojtur natyrore.
Investimet dhe turizmi, një tjetër urë lidhëse
Bashkëpunimi mes dy vendeve shtrihet përtej sektorit ushtarak. Në pranverën e këtij viti, në aeroportin ndërkombëtar të Athinës u shfaqën reklama në hebraisht me mesazhin: “Mos u kthe në shtëpi pa një shtëpi në Greqi!”.
Fushata u organizua nga kompania Palmo, e themeluar nga Peleg Yariv dhe Aviv Cohen, dy ish-oficerë të ushtrisë izraelite. Kompania ka vite që operon në tregun grek të pasurive të paluajtshme dhe ka krijuar një portofol të vlerësuar në rreth 78 milionë dollarë.
Prania izraelite në këtë sektor është zgjeruar ndjeshëm. Investimet e shtetasve izraelitë në pasuri të paluajtshme në Greqi kanë kaluar 1.3 miliardë dollarë. Kompania Zoia ka krijuar në Athinë një portofol me vlerë rreth 225 milionë dollarë.
Ndërkohë, Diamona Greece, e themeluar nga ish-oficeri izraelit Alon Gingis, kontrollohet 87.5 për qind nga kompania izraelite Bloom-Tree.
Ajo tërhoqi vëmendjen pasi bleu dhe shembi një ndërtesë me rëndësi historike në Athinë, për t’i hapur rrugë ndërtimit të një kompleksi apartamentesh.
Edhe Selaniku është bërë një treg i rëndësishëm për investitorët izraelitë. Kompania Progreece, bashkëthemelues i së cilës është Zack Vertzberger, ish-oficer i një njësie speciale dhe ish-komandant kompanie në ushtrinë izraelite, administron apartamente në qytetin e dytë më të madh të Greqisë.
Turizmi është një tjetër fushë bashkëpunimi. Në vitin 2021, Greqia dhe Izraeli nënshkruan një marrëveshje për zgjerimin e bashkëpunimit turistik. Në vitin 2024, ambasada izraelite në Athinë njoftonte se mes dy vendeve kryheshin rreth 500 fluturime në muaj.
Pas ndërprerjes pothuajse të plotë të udhëtimeve ajrore drejt Tel Avivit në fillim të këtij viti, për shkak të sulmit izraelit ndaj Iranit, rifilluan fluturimet dhe promovimi turistik.
Në maj, Athina priti konferencën e bashkëpunimit ekonomik greko-izraelit Mare Med III. Ministrja greke e Turizmit, Olga Kefalogianni, vlerësoi rrënjët historike dhe afërsinë kulturore mes dy vendeve, duke theksuar mundësitë për bashkëpunim në Mesdheun Lindor.
Për BDS Greece, problemi qëndron pikërisht te kjo qasje. Qeveria greke po e trajton Izraelin si një partner të zakonshëm tregtar, ndërkohë që vazhdojnë akuzat për krime të rënda kundër palestinezëve. /tesheshi.com/
