Një karrierë mes jetës dhe vdekjes, kush ishte John F. Burns?
John Fisher Burns, një nga reporterët më të famshëm të luftës në historinë moderne dhe një korrespondent i gjatë për gazetën amerikane The New York Times, ka vdekur në moshën 81 vjeç në një azil pleqsh pranë Kembrixhit, Angli.
Gjatë më shumë se katër dekadave të karrierës së tij gazetareske, Burns raportoi nga pikat më të rrezikshme të botës, duke përfshirë Bosnjën, Afganistanin, Irakun, Afrikën e Jugut dhe Bashkimin Sovjetik të atëhershëm. Raportimi i tij shënoi disa nga ngjarjet më të rëndësishme të fundit të shekullit të 20-të dhe fillimit të shekullit të 21-të.
Burns ishte i njohur për raportimin e tij të fuqishëm dhe të gjallë që solli dimensionin njerëzor të luftërave dhe krizave politike tek lexuesit në të gjithë botën. Ai u përshkrua nga stafi editorial i The New York Times si një gazetar që ishte gjithmonë i gatshëm të shkonte në vendet më të rrezikshme për të sjellë historinë nga vija e frontit.
Dy Pulitzer
Ai e filloi karrierën e tij në The New York Times në vitin 1975, pasi punoi për gazetën kanadeze The Toronto Globe and Mail. Gjatë viteve, ai ishte korrespondent në qendra të shumta botërore dhe zona krize.
Ai fitoi dy Çmime Pulitzer për raportimin e tij. Ai fitoi të parin në vitin 1993 për raportimin nga Bosnja gjatë luftës dhe rrethimit të Sarajevës, ndërsa fitoi çmimin e dytë në vitin 1997 për raportimin nga Afganistani nën sundimin e talebanëve.
Burns kaloi pothuajse dy vjet në Sarajevën e rrethuar, duke raportuar për jetën e përditshme të qytetarëve nën rrethim, granatime, zjarr snajperësh dhe luftën e njerëzve për të ruajtur dinjitetin e tyre në kushte pothuajse të pamundura.
Mesazhet e tij nga Sarajeva mbetën disa nga të dhënat më prekëse të luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë. Reportazhi i tij për një violonçelist që luante midis rrënojave të qytetit është veçanërisht i paharrueshëm, duke simbolizuar rezistencën dhe forcën e shpirtit të Sarajevës.
Një lidhje e veçantë me Sarajevën
Burns ka theksuar vazhdimisht gjatë gjithë karrierës së tij se sa shumë Sarajeva la një gjurmë të fortë tek ai.
Në një intervistë, ai foli gjithashtu për vendimin kundër Radovan Karaxhiçit, të cilin e përshkroi si një “moment epik” të mundshëm për Ballkanin nëse shënon fundin e procesit të gjatë të trajtimit të gjenocidit dhe krimeve të luftës.
Ai kujtoi gjithashtu takimin e tij të parë me Karaxhiçin në fillim të viteve 1990 në Beograd, pak para shpërthimit të luftës në Bosnjë, kur, siç tha ai, atmosfera e atij takimi dukej pothuajse idilike, përpara se ngjarjet të zbulonin realitetin brutal.
Më vonë ai shkroi se e gjitha ishte një “iluzion grotesk”, sepse vetëm pak javë pas atij takimi, filluan sulmet, shkatërrimet dhe spastrimi etnik në Bosnjë.
Letër drejtuar popullit të Sarajevës
Një vend të veçantë në veprën e tij zë letra që ai u dërgoi popullit të Sarajevës me rastin e përvjetorit të rrethimit të Sarajevës.
Në të, ai shkroi se emri i Sarajevës do të gdhendej përgjithmonë në zemrën e tij, siç tha dikur Mbretëresha Mary e Anglisë për qytetin e humbur të Calais.
“Në zemrën time, dhe jam i sigurt në zemrat e shumë të tjerëve që jetuan me ju gjatë rrethimit epik, emri Sarajevë do të gdhendet”, shkroi Burns.
Ai falënderoi popullin e Sarajevës që lejuan gazetarët t’i tregonin botës historinë e një qyteti që, siç shkroi ai, “refuzoi të vdiste”.
“Historia juaj ishte një rrëfim epik i forcës, shpirtit njerëzor dhe vendosmërisë së palëkundur për të mbijetuar edhe kur pjesa më e madhe e botës i ktheu shpinën“, tha Burns.
Një gazetar që regjistroi historinë
Gjatë karrierës së tij, Burns raportoi nga pothuajse çdo konflikt i madh global në dekadat e fundit. Ai punoi nga Afrika e Jugut gjatë luftës kundër aparteidit, nga Bashkimi Sovjetik gjatë rënies së perandorisë, nga Iraku gjatë operacioneve ushtarake amerikane dhe nga Afganistani gjatë sundimit të talebanëve.
Raportimi i tij ka ndihmuar miliona lexues të kuptojnë krizat komplekse politike dhe humanitare në të gjithë botën.
Vdekja e John F. Burns shënon largimin e njërit prej reporterëve të fundit të mëdhenj të luftës të një brezi, puna e të cilit formësoi gazetarinë ndërkombëtare. /tesheshi
