Të padobishme pas sulmeve iraniane, cili do jetë fati i tyre?
Të paktën një duzinë vendesh ushtarake amerikane në të gjithë rajonin e Gjirit Persik janë dëmtuar aq keq nga hakmarrja iraniane për sulmet amerikane dhe izraelite saqë prania e tyre tani krijon shumë më tepër cenueshmëri sesa përfitim, ka pohuar një grup ekspertësh të Lindjes së Mesme.
Zbulimi origjinal në lidhje me gjendjen e bazave u raportua për herë të parë në The New York Times muajin e kaluar, ku ato u përshkruan si “pothuajse të pabanueshme”.
Administrata Trump ende nuk e ka pranuar shkallën e dëmit.
“Kjo është arkitektura fizike e supremacisë amerikane dhe Irani në thelb e ka bërë atë të padobishme brenda një muaji”, tha Marc Lynch, drejtor i Projektit të Shkencave Politike të Lindjes së Mesme në Universitetin George Washington, në konferencën vjetore të Qendrës Arabe në Uashington, DC.
“Nuk po shohim raportime të plota dhe të sakta mbi shkallën e dëmit në bazat amerikane në rajon”, shtoi ai.
Qasja në këto vende – disa prej të cilave janë qendra logjistike, jo domosdoshmërisht baza aktive – kontrollohet rreptësisht si nga Pentagoni ashtu edhe nga vetë shtetet e Gjirit: Bahreini, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Katari dhe Omani.
Muajin e kaluar, ata ndaluan bërjen e fotografive dhe shpërndarjen e çdo pamjeje video të raketave iraniane në qiellin e tyre.
Udhëheqësit e Gjirit janë zotuar më parë të mos lejojnë SHBA-në të përdorë bazat në territorin e tyre për luftë.
“Miqtë e mi në rajon, ata do të më dërgojnë fotografi të bazës në Bahrein,” tha Lynch, duke iu referuar bazës detare në ishull, e cila është shtëpia e Flotës së Pestë të SHBA-së dhe ka rreth 9,000 personel ushtarak.
“Bazat në të gjithë rajonin po pësojnë dëme të vërteta dhe mendoj se është shumë e pamundur që ne të kthehemi ndonjëherë dhe të rivendosim Flotën tonë të Pestë në Bahrein. Është shumë e cenueshme,” shtoi ai.
“Pra, në një farë mënyre, i gjithë qëllimi i ‘Lindjes së Mesme Amerikane’ është shembur dhe ne ende nuk kemi një mënyrë alternative për të artikuluar ose menduar se çfarë mund ta zëvendësojë atë.”
“Më pak përfitim, më shumë barrë”
Në total, ka 19 vende të operuara nga ushtria amerikane në të gjithë Lindjen e Mesme – një zonë që shtrihet nga Egjipti në Irak dhe nga Siria veriore në Omanin jugor.
Këto vende mund të mbajnë deri në 50,000 trupa në total.
Dislokimet e trupave amerikane në rajon datojnë që nga fundi i viteve 1950, por madhësia dhe fushëveprimi aktual i bazave aktive në Gjirin Persik u materializuan konkretisht pas Luftës së Gjirit të vitit 1990, në të cilën SHBA-të ndërhynë për të çliruar Kuvajtin nga pushtimi irakian.
Marrëveshja ishte mbrojtje në këmbim të naftës dhe petrodollarëve.
Por në dritën e luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, marrëveshja nuk ka shkuar aq mirë për Gjirin Persik, i cili ka mbetur i pambrojtur nga sulmet iraniane ndaj energjisë dhe objekteve të tjera strategjike.
Mbështetja te SHBA-ja është komplikuar më tej nga fakti se marrëveshja e armëpushimit e kësaj jave nuk i dha fund në mënyrë të qartë sulmeve iraniane ndaj aseteve amerikane në shtetet e Gjirit, duke bërë që shumë në Gjirin të shprehin një ndjenjë tradhtie.
“Këto baza nuk ishin një pengesë për sulmet iraniane. Përkundrazi, ato u bënë objektiva për këto sulme. Ato u bënë magnet për këto sulme dhe, si rezultat, mbështetja te ombrella e sigurisë amerikane duket se është shkatërruar”, shpjegoi Trita Parsi, nënkryetare ekzekutive e Institutit Quincy.
Shtetet e Gjirit përballen me një sfidë të madhe se si ta ndërtojnë sistemin e tyre të sigurisë dhe ku të drejtohen. Disa shtete të Gjirit tashmë po bëjnë fushatë për t’ia besuar sigurinë e tyre Izraelit. Por nëse kjo ndodh, një ditë do ta kuptojnë se sa të mashtruar ishin, ashtu siç ishin me amerikanët dhe bazat e tyre. /tesheshi
