E provuar që ishte dhe ai aty, te Varrezat Hebraike të Sarajevës
Numri më i fundi i Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) kishte një artikull të titulluar “Snajperë në Varrezat Hebraike”, i cili thotë se Aleksandar Vuçiç, si një vullnetar i ri, “i shërbeu politikës kriminale në Sarajevë”.
Autori Michael Martens e fillon artikullin e tij të gjerë me historinë e komunitetit hebraik në Sarajevë, i cili u shkatërrua pothuajse plotësisht nga Holokausti. Përmbledhja historike është pasuruar me citate nga laureati i Çmimit Nobel Ivo Andriç, punën e të cilit Martens e njeh shumë mirë. Autori më pas përshkruan gjurmët e lëna nga lufta në vitet 1990 në Varrezat Hebraike, e ndjekur nga një përshkrim i shkurtër i rrethimit të Sarajevës, në të cilin vdiqën më shumë se 11,000 njerëz.
“Një nga vendet e rrethimit ishte Varreza Hebraike në Sarajevë. Pjesët më të larta të varrezave, të vendosura në një shpat kodre, ishin nën kontrollin e forcave serbe. Nga aty, snajperët e mbanin qytetin nën vëzhgim. Gjenerali britanik Michael Rose, i cili dikur komandonte forcat paqeruajtëse të OKB-së në Sarajevë, deklaroi para Tribunalit të Hagës se Varrezat Hebraike përfaqësonin vazhdimisht një pikënisje të rrezikshme për granatime dhe snajperë në qytet. Spitali i qytetit në lagjen Marijin Dvor, në fund të pellgut të Sarajevës, ishte gjithashtu në shënjestër nga pozicionet në varreza. Një kirurg i punësuar në atë spital dëshmoi para gjykatës se pacientët dhe stafi mjekësor ishin plagosur vazhdimisht nga të shtënat me snajper që vinin nga drejtimi i Varrezave Hebraike.”
Më pas, Martens e sjell protagonistin që është subjekti kryesor i tekstit – Aleksandar Vuçiç – në “skenën e gazetës”:
“Një i ri që, si vullnetar i ri, ishte i pranishëm në atë vend, të paktën për një kohë, në mes të ngjarjeve kriminale në Varrezat Hebraike në Sarajevë, më vonë do të bëhej i famshëm dhe i fuqishëm – Presidenti i sotëm i Serbisë, Aleksandar Vuçiç. Nuk ishin kundërshtarët ose kritikuesit e tij ata që e bënë publik këtë detaj të pakëndshëm nga biografia e tij. Ai vetë foli për këtë në disa intervista në vitet 1990, dhe me krenari. Këto intervista u botuan në gazeta që kanë pushuar së botuari prej kohësh dhe që kanë lënë shumë pak gjurmë në internet. Për këtë arsye, shumë nga deklaratat e Vuçiçit në të cilat ai mburrej për pjesëmarrjen e tij si vullnetar lufte nuk kanë kaluar nga e kaluara e shtypur në të tashmen dixhitale dhe kanë mbetur relativisht të panjohura. Megjithatë, kushdo që eksploron fondet e Bibliotekës Kombëtare të Serbisë në Beograd do të gjejë gjurmë të shumta në arkivat e gazetave.”
“Vullnetari i ri Vuçiç”
Teksti ndjek rezultatet e hulumtimit të autorit mbi materialet arkivore nga epoka analoge – citate nga deklaratat e Aleksandar Vuçiç nga periudha e tij radikale. Portreti i Aleksandar Vuçiç, i botuar në gusht 1994 nga e përjavshmja e ilustruar serbe Duga, i dha autorit përfundimet e mëposhtme:
“Në vitin 1994, Vuçiç konsiderohej tashmë një politikan në ngritje në Partinë Radikale Serbe, të udhëhequr nga udhëheqësi i formacioneve paraushtarake Vojislav Sheshelj, dhe e cila supozohet të jetë themeluar ose të paktën pjesërisht e kontrolluar nga sigurimi shtetëror serb.”
Autori e ritregon artikullin nga Duga dhe vëren se gazetari vuri re “trofe lufte” të varura në muret e dhomës së prindërve të Vuçiçit, pa shpjeguar saktësisht se çfarë ishin ato. Kjo pasohet nga deklarata e Vuçiçit: “Kur filloi lufta në Bosnjë, shkova në Sarajevën serbe dhe u regjistrova si vullnetar.”
Martens vëren se Vuçiç e justifikoi këtë hap duke pretenduar se shkoi në Sarajevë “për të mbrojtur serbizmin”. Përveç kësaj, teksti zbulon gjithashtu se ku u vendos për herë të parë vullnetari i ri Vuçiç: “Vuçiç i tha revistës Duga në vitin 1994 se ‘ishte në varrezat hebraike për një kohë’ përpara se të shkonte në Pale.”
Artikulli gjerman më pas rendit pyetje të hapura: “Nga intervista e Vuçiçit nuk është e qartë se çfarë bëri saktësisht në varrezat hebraike në Sarajevë. A qëlloi edhe në qytet? A vrau edhe civilë? Cili ishte roli i tij? Nuk ka ende prova të besueshme për pretendimin që ka qarkulluar në publik në muajt e fundit – se Vuçiç dyshohet se udhëhoqi të huaj të pasur të cilët, si ‘snajperë fundjavash’, paguheshin për të qëlluar civilë në Sarajevë, kryesisht gra dhe fëmijë, nga pozicionet serbe. Por histori të tilla sensacionale nuk janë as të nevojshme për të arritur në përfundimin se presidenti i ardhshëm i Serbisë, si një vullnetar i ri lufte, e vuri veten në shërbim të një politike thellësisht kriminale.” /tesheshi
