Kjo shprehje nënkupton se njeriu nuk jeton vetëm në të tashmen, por formohet edhe nga përvojat e së kaluarës. Ndryshe nga një qenie që vepron kryesisht sipas instinkteve, njeriu trashëgon njohuritë, kulturën dhe përvojat e brezave pararendës, mëson prej tyre dhe ka mundësinë të ndryshojë mënyrën e të menduarit dhe të jetuarit.
Historia i jep njeriut mundësinë të mos e nisë jetën nga zeroja. Ai përfiton nga zbulimet, gabimet dhe përvojat e të tjerëve. Ajo që një brez mëson, mund të bëhet pikënisje për brezin pasues. Në këtë mënyrë, njohuritë njerëzore grumbullohen dhe qytetërimi zhvillohet.
Megjithatë, të kesh histori nuk do të thotë domosdoshmërisht të mësosh prej saj. Njerëzimi ka përparuar në shkencë dhe teknologji, por vazhdon të përsërisë shumë nga gabimet e së kaluarës, si luftërat, padrejtësitë dhe abuzimin me pushtetin.
Prandaj, thelbi i kësaj teme është se njeriu është një qenie që formohet nga historia, por zhvillimi i tij varet edhe nga aftësia për ta kuptuar atë dhe për të nxjerrë mësime prej saj.
Me një fjali: Njeriu trashëgon historinë e të tjerëve, por është përgjegjës për atë që mëson prej saj dhe për historinë që do t’u lërë brezave të ardhshëm.
Hoxhë Halil Avdulli
