A mund t’i japin Steinmeier dhe Macron një impuls të ri partneritetit gjermano-francez?
Presidentët gjermanë dhe francezë Steinmeier dhe Macron po i afrohen fundit të mandateve të tyre. Takimi i tyre në Francë tregoi se sa urgjente është t’i jepet një shtysë e re partneritetit gjermano-francez.
Grevat studentore në rrugët e Parisit nuk e penguan kalimin e delegacionit gjerman nëpër qytet. Kolona makinash kaluan nëpër kryeqytetin francez pa pengesa. Nga ana tjetër, nuk ishte e mundur të kalohej në drejtim të Harkut të Triumfit dhe Champs-Élysées për orë të tëra. Për shkak të vizitës së mysafirit të rangut të lartë, rrugët u mbyllën në zonën më të gjerë të qytetit.
Emmanuel Macron vendosi për një gjest të veçantë: nderimet ushtarake për mysafirin gjerman u mbajtën nën Harkun e Triumfit. Kështu, himni gjerman u dëgjua në zemër të Parisit herët në mëngjes – në mot me diell dhe me temperatura të ulëta.
Shumë pyetje, pak përgjigje
Ishte një gjest solemn që rrezatonte simbolikë dhe miqësi, por dukej se i përkiste një kohe të kaluar. Në të dy vendet, populistët po fitojnë gjithnjë e më shumë mbështetje. Në Gjermani, sipas sondazheve kombëtare të opinionit, AfD është në vendin e parë. Në Francë, Emmanuel Macron së shpejti mund të pasohet nga Jean-Luc Mélenchon nga e majta ekstreme ose Marine Le Pen nga e djathta e spektrit politik.
Ekziston edhe kriza ekonomike që kërcënon mirëqenien. Çështjet e pazgjidhura të drejtësisë sociale po e shtyjnë brezin e ri në rrugë. Në të njëjtën kohë, është gjithnjë e më e dukshme se rrjetet sociale po bëhen instrumente të dezinformimit dhe po “përshpejtojnë dyshimet për demokracinë”, tha Macron në Paris.
Edhe pse AfD në Gjermani së shpejti mund të formojë qeverinë e parë shtetërore, Presidenti gjerman Steinmeier duket i sigurt. Gjermania, siç tha ai, do të vazhdojë të “luajë një rol kyç në Evropë” në të ardhmen, dhe gjermanët do të mbeten evropianë të mirë. Ai nuk shpjegoi se nga e mori këtë bindje. Gazetarëve nuk iu lejua të bënin pyetje në një konferencë të përbashkët për shtyp në Pallatin Elysee.
Një e ardhme pa plan
Mendimtari politik Jacob Ross nuk është i befasuar: si Macron ashtu edhe Steinmeier nuk kanë “një program të vërtetë për Gjermaninë, Francën dhe Evropën”. Në vendet e tyre, të dy, thotë ai, përfaqësojnë “sisteme politike që duan t’u përgjigjen krizave të shekullit të 21-të me receta të shekullit të 20-të”, thotë eksperti i marrëdhënieve gjermano-franceze në Shoqërinë Gjermane për Politikë të Jashtme (DGAP).
Edhe pse Steinmeier dhe Macron kanë stile të ndryshme, ka paralele – mbi të gjitha aty ku politikat e tyre kanë dështuar. Një shembull janë çështjet strategjike të politikës së jashtme, siç është marrëdhënia e tyre me Rusinë: “Për një kohë të gjatë, ata ndoqën një politikë që filloi me përfshirjen e Rusisë në Evropë, dhe më pas të dy u mbingarkuan nga ngjarjet e vitit 2022 dhe iu desh të korrigjonin kursin e tyre. Që atëherë, të dy ‘thjesht kanë reaguar’ ndaj ngjarjeve.”
Mbështetje e vogël për idetë e Macron
Megjithatë, Macron ka bërë disa lëvizje të guximshme për Evropën, por pa mbështetjen e Berlinit – beson Ross. Elitat gjermane kanë bllokuar prej kohësh propozimet nga Parisi dhe nuk kanë zhvilluar vetë ide konkrete.
Një nga idetë që të dy vendet së fundmi lobuan së bashku në Komisionin Evropian ishte një iniciativë kundër konkurrencës së padrejtë. Shtetet që krijojnë një avantazh për veten e tyre në këtë mënyrë duhet të përballen me masa të rrepta në Evropë – kërkuan Presidenti Macron dhe Kancelari Federal Friedrich Merz. Edhe pse nuk u emërua, këtu nënkuptohet kryesisht Kina, e cila e përmbyt tregun evropian me produktet e saj me subvencione të mëdha, ndërsa në të njëjtën kohë kufizon praninë e kompanive evropiane në Kinë.
Bashkëpunimi më i madh në fushën e mbrojtjes është dëshiruar gjithashtu prej kohësh. Megjithatë, projektet e armëve në shkallë të gjerë nuk po përparojnë. Pas dështimit të avionit luftarak të planifikuar FCAS, tanku kryesor i betejës do të prodhohej bashkërisht. Por edhe ky projekt tani është tronditur.
Pikërisht kur ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius mbërriti në Paris për një vizitë shtetërore të enjten, Shefi i Shtabit të Përgjithshëm francez Fabien Mandon tha në një seancë dëgjimore në Asamblenë Kombëtare se “gjermanët kanë vendosur të tërhiqen nga projekti”. Pala gjermane nuk ka komentuar ende për këtë. Ministria franceze e Mbrojtjes më pas lëshoi një mohim të vakët, duke deklaruar se asgjë nuk është pezulluar ende.
Një vështrim në të ardhmen përmes armëve dhe hapësirës
Të premten, presidentët e Francës dhe Gjermanisë vizituan disa objekte në zonën e Bordeaux që janë të lidhura ngushtë me programin hapësinor dhe parandalimin bërthamor. Midis tyre është kompania Ariane Group, ku, ndër të tjera, prodhohen raketat ndërkontinentale M51, të cilat mund të mbajnë edhe koka bërthamore. Ata gjithashtu do të vizitojnë startup-e që shikojnë larg në të ardhmen.
Vizita në këto kompani që kanë rënë në qendër të vëmendjes ishte një dëshirë personale e mikpritësit, Emmanuel Macron, siç u dëgjua jozyrtarisht gjatë udhëtimit. Presidenti francez ka folur për “dimensionin evropian” të parandalimit bërthamor francez për njëfarë kohe, dhe duke pasur parasysh njoftimet e SHBA-së për angazhimin e saj të ardhshëm në Evropë (shënim i redaktorit: tërheqja nga Evropa), idetë e tij po fitojnë gjithnjë e më shumë vëmendje.
Në vitin 2020, Macron propozoi një “dialog strategjik” për këtë në Evropë, i cili që atëherë ka tërhequr interes nga disa vende, përfshirë Gjermaninë. Ajo që po shqyrtohet tani është se si mund të duken hapat e ardhshëm në këtë drejtim. Ky është i ashtuquajturi “parandalim”, siç e quajti dikur Macron. Kjo përfshin, ndër të tjera, ushtrime të përbashkëta ushtarake dhe vizita në vende strategjike. Ajo që është jashtë diskutimit është vendosja e përhershme e armëve bërthamore franceze në vende të tjera. Sipas doktrinës bërthamore franceze, Franca gjithmonë ruan të drejtën ekskluzive për të vendosur për përdorimin e armëve të saj bërthamore.
Vizita shtetërore dy-ditore e Steinmeier në Francë përfundoi të premten pasdite. Pati pak ose aspak impuls të ri. Kjo është arsyeja pse një vizion i ri për të ardhmen e marrëdhënieve gjermano-franceze do të pritet nga pasardhësit e tyre edhe më urgjentisht nga viti i ardhshëm.
Macron dhe Steinmeier, pas dhjetë vitesh si presidentë, do t’i japin lamtumirën pothuajse njëkohësisht detyrave të tyre në vitin 2027. Për të dy, kjo vizitë shtetërore në Francë ishte pra edhe një lloj lamtumire e dyfishtë, shkruan DW.
