Ramazani po vjen mbi Gazë për herë të tretë, jo për të vizituar shtëpitë e mbushura me gëzime, por për të qëndruar i hutuar mes rrënojave të tyre. Në qytetin tonë, muaji i bekuar nuk është më thjesht një muaj të cilin e presim me mall e gëzim; ai është shndërruar në një sfidë të përditshme për aftësinë tonë për të krijuar jetë në mes të shkatërrimit.
A beson vërtet bota se shpallja e një armëpushimi do të thotë fundi i vuajtjeve tona? Ajo që nuk dihet është se bombardimet nuk kanë pushuar kurrë, dhe se rrënojat e shtëpive tona ende ndodhen pas vijës së verdhë, nën kontrollin e pushtuesve.
Sot jetojmë një realitet që tejkalon kufijtë e imagjinatës, ku vetë pritja e këtij muaji të bekuar është kthyer në një akt qëndrese, në një betejë që zemra e zhvillon për të dëshmuar se vazhdon të rrahë.
Rrethi vicioz i traumave
Literatura psikologjike flet për një traumë që pasohet nga një shërim i ngadalshëm dhe gradual. Por ajo që kemi përjetuar në luftën e shfarosjes e tejkalon këtë ide; ne përballemi me trauma të njëpasnjëshme dhe të vazhdueshme, ku asnjëra nuk ndahet nga tjetra: zhvendosje që pasohet nga bombardim, bombardim që pasohet nga humbje, humbje që pasohet nga uri, e uri që hap derën për një zhvendosje të re… Dhe kështu rrotullohemi në një rreth vicioz që nuk u lë plagëve asnjë mundësi për t’u mbyllur.
Për rrjedhojë, ritualet e Ramazanit bëhen nxitëse të kujtimeve të dhimbshme; thirrja e syfyrit na rikthen në mendje zëra që tashmë kanë munguar, tryeza e iftarit na kujton karrige bosh, ndërsa kujtimi i mbledhjes familjare në iftare shton vetminë e tendës dhe mallin për ngrohtësinë e shtëpisë.
Këtu shërimi nga kjo nyjë në fyt është shtyrë me vendim të pushtuesit; dhimbjet mbeten të hapura për sa kohë shkaktari na rrethon në çdo detaj të jetës sonë. Kështu, muaji i bekuar dhe festat shndërrohen në skenë përplasjesh mes kujtesës dhe realitetit.
Ekonomia e privimit
Këtu dimensioni psikologjik nuk ndahet nga realiteti material; ky pushtues përpiqet me të gjitha mjetet t’na rrëmbejë gëzimin nga gjoksi, duke tentuar ta shndërrojë shenjtërinë e muajit në një poshtërim të përditshëm.
Ndërsa Rripi i Gazës ka nevojë për më shumë se një mijë kamionë në ditë për të siguruar minimumin jetik, pushtimi lejon të kalojë më pak se një e katërta e tyre. Këto shifra nuk janë thjesht të dhëna statistikore kalimtare; ato janë tregues i qartë i përpjekjes për ta mbajtur jetën e banorëve të Gazës nën kufirin e mbijetesës.
Në këtë realitet të ashpër, ku burimet dhe mjetet financiare janë të pakta dhe çmimet rriten në mënyrë marramendëse, qytetari i Gazës është futur në një betejë të përditshme për të siguruar nevojat e tij themelore.
Kështu, muaji i mëshirës dhe faljes është shndërruar nga një muaj i mbushur me rituale dhe gëzim, në një rast fetar që bart me vete shumë sfida.
Udhëtimi i humbjes: nga “thika” e Rafahut te malli për Gazën
Për mua, Ramazani i këtij viti përmbledh tragjedinë e hidhur të zhvendosjes sime, si dëshmitar i kapitujve të dhimbshëm mes qyteteve të Rripit të Gazës; në vitin e parë të luftës, Ramazani im në Rafah ishte si një thikë në zemër që ma thellonte edhe më shumë mërgimin brenda mërgimit. Në vitin e dytë, Ramazani im në Deir el-Balah u bë një hapësirë malli therës për çdo detaj që kisha lënë pas në Gaza.
Sot, ndërsa jam kthyer në qytetin e Gazës, ndiej një dëshirë të furishme për ta rikthyer jetën në të gjitha imtësitë e saj; më merr malli për zhurmën e rrugëve dhe për turmat nga të cilat dikur ankohesha, mallëngjehem për vizitat farefisnore dhe për iftaret e ftesat ramazanore që më lodhnin, madje më mungojnë edhe gjëra të vogla si zëri i shitësve, mbushja e xhamive në namazin e teravive dhe lëvizjet e fëmijëve me fanarë në duar.
Çuditërisht, ndiej sikur një forcë e padukshme më shtyn çdo ditë të eci nëpër rrugë, për të parë shpresën në sytë e njerëzve teksa përgatiten për Bajramin, ndonëse lufta ende nuk ka përfunduar.
Aroma e kadaifit si parfum i mbijetesës
Në udhëtimin tim të përditshëm për të kërkuar gjurmë jete, nuk ishin vetëm sytë e mi që vëzhgonin rrugët; të gjitha shqisat e mia kërkonin shenja qëndrese në gjërat më të thjeshta, ashtu siç ndodhi kur më ndali aroma e kadaifit.
Në atë çast, vështrimi im u drejtua menjëherë nga burimi i saj, dhe shitësi më befasoi me një buzëqeshje e me një dritë gëzimi në sytë e tij të gjelbër. Ai ma nisi menjëherë bisedën duke thënë: “Kadaifi është ëmbëlsira e muajit të Ramazanit që sjell gëzim; ai nuk ka shije përveçse në Ramazan.” Pastaj shtoi me krenari: “Disa kalimtarë mjaftohen duke ia nuhatur aromën për t’i rikthyer kujtimet e ditëve të lumtura.” Atëherë e kuptova se kjo dëshirë për të rikthyer fjalorin e jetës nuk është thjesht ndjenjë individuale, por një puls kolektiv që përshkon qytetin.
Kjo skenë mund të duket e thjeshtë, madje edhe mitike për një vëzhgues nga larg, por këtu është një akt rezistence; kur gazianët këmbëngulin të përgatisin kadaif pavarësisht ashpërsisë së gjendjes, ky veprim është refuzim i politikave të zhdukjes së qëllimshme që ndjek pushtuesi, është mbrojtje e trashëgimisë sonë nga shuarja dhe përpjekje për të gjetur gëzimin në një hapësirë të pushtuar nga dhimbja.
Ramazani i Gazës sot është një gjendje tragjike e përbërë; zërat e tekbireve përqafohen me zhurmën e avionëve, ndërsa aroma e temjanit përzihet me pluhurin e bombardimeve që nuk marrin fund.
Megjithatë, ne kemi vendosur të festojmë me mundësitë më të pakta; i kemi punuar fanarët tanë prej letre të thjeshtë dhe i kemi varur me krenari mbi rrënoja e në qoshet e tendave. Ne nuk kapemi vetëm pas ritualeve, por pas të drejtës sonë për të ekzistuar dhe për t’u falur, madje edhe për të vdekur me dinjitet, nëse kjo na është caktuar.
Ky fanar që ndriçon tendën tonë nuk është për zbukurim, por është një britmë drite përballë errësirës së botës, një mesazh sfide që thotë: ne jemi këtu, dhe ende kemi një zemër që rreh me kujtesë dhe një shpirt që refuzon të fshihet.
Burimi: aljazeera.net
Autor: Elton Harxhi
By: ardhmëriaonline.com
