Infrastruktura energjetike e Izraelit është shumë e ndjeshme, por aktualisht është e mbrojtur deri diku nga mbrojtja e saj e fortë ajrore dhe saktësia dhe ndikimi i kufizuar i shumicës së sulmeve deri më tani, veçanërisht atyre nga Irani, sipas një eksperti jordanez të naftës dhe energjisë.
Eksperti Amer Shobaki për Anadolu tha se sulmet e sakta dhe efektive në infrastrukturën energjetike të Izraelit mund të kenë pasoja serioze dhe madje të paralizojnë jetën e përditshme, pasi sektori i energjisë është i lidhur drejtpërdrejt me shkripëzimin e ujit, komunikimet, tregjet financiare dhe sektorin e teknologjisë, të cilat së bashku furnizojnë me energji më shumë se gjysmën e ekonomisë izraelite.
Ai tha se fusha e gazit Leviathan 130 kilometra larg bregdetit të Izraelit në Detin Mesdhe, u mbyll si masë paraprake, pasi çdo predhë që godet platformën në det të hapur pranë Haifës mund të shkaktojë dëme të rënda ose edhe shpërthim që është i vështirë për t’u riparuar.
“Prandaj, ndalimi i prodhimit kishte për qëllim zvogëlimin e rreziqeve të mundshme dhe lejimin e një mundësie më të mirë që mirëmbajtja të kryhet më shpejt nëse do të ndodhte një sulm”, tha Shobaki.
Ai thekson se ende ekziston një bllokim mediatik dhe pasiguri në lidhje me dëmin aktual të pësuar nga infrastruktura strategjike energjetike e Izraelit.
“Megjithatë, indikacionet fillestare tregojnë për dëme të kufizuara në rafinerinë e Haifës dhe një stacion gjenerimi energjie, të cilat janë të riparueshme dhe nuk kërcënojnë vazhdimësinë e sistemit energjetik të Izraelit në afat të shkurtër”, shtoi ai.
– Jordania dhe Egjipti përballen me ndërprerjen e furnizimit me gaz nga Izraeli
Shobaki tha se Jordania është prekur tashmë nga ndërprerja e furnizimit me gaz, me rrjedhën e gazit që u ndal gjashtë ditë më parë. Ai tha se Jordania po e trajton situatën seriozisht dhe me efikasitet, por me një kosto të lartë rreth 2 milionë dollarë në ditë e cila mund të arrijë në 1 miliard dollarë në vit nëse ndërprerja vazhdon.
“Egjipti, nga ana tjetër, mund të detyrohet të importojë më shumë gaz natyror të lëngshëm (LNG) dhe të rrisë varësinë nga nafta dhe nafta për prodhimin e energjisë. Kjo do të rriste ndjeshëm kostot dhe ndërprerjet e programuara të energjisë elektrike kanë filluar tashmë të merren me mungesën, veçanërisht gjatë periudhës së kërkesës maksimale të verës”, shpjegoi ai.
Shobaki tha se në afat të shkurtër, Egjiptit dhe Jordanisë u mungojnë alternativa të menjëhershme dhe të qëndrueshme për të kompensuar humbjen e gazit izraelit, veçanërisht gjatë muajve të verës kur kërkesa për energji elektrike arrin kulmin për shkak të nevojave për ftohje dhe ajër të kondicionuar.
“Jordania mund të rrisë përdorimin e naftës ndërsa Egjipti mund të blejë më shumë LNG, por këto janë vetëm zgjidhje të përkohshme dhe shumë të kushtueshme. Shkurt, nuk ka alternativa të gatshme ose të qëndrueshme nëse ndërprerja vazhdon për një periudhë të gjatë”, tha ai.
– Infrastruktura energjetike izraelite nën sulm
Mes armiqësive në rritje midis Izraelit dhe Iranit, disa objekte kyçe energjetike në Izrael kanë pësuar ndërprerje të mëdha.
Sulmet me raketa të Iranit çuan në mbylljen e dy fushave kryesore të gazit në det të hapur dhe shkaktuan dëme të mëdha në infrastrukturën jetësore të vendit.
Rafineria e naftës Bazan në Haifa, me një kapacitet përpunimi ditor prej 197 mijë fuçi, u detyrua të pezullojë operacionet pas një sulmi të drejtpërdrejtë, sipas deklaratave të kompanisë dhe të dhënave nga Ministria e Energjisë dhe Infrastrukturës së Izraelit.
Rafineria, së bashku me objektet e saj të lidhura, ndërprenë të gjitha operacionet që nga 16 qershori.
Një central me avull dhe energji elektrike brenda kompleksit të rafinerisë u dëmtua gjithashtu rëndë ndërsa një central elektrik ngjitur pranë portit të Haifës u përfshi nga flakët pas një sulmi tjetër me raketa.
Chevron, operatori i fushës më të madhe Leviathan, gjithashtu pezulloi operacionet, megjithëse kompania nuk ka zbuluar detaje. Këto fusha janë çelësi si për furnizimin e brendshëm të Izraelit ashtu edhe për eksportet rajonale, veçanërisht për Egjiptin dhe Jordaninë.
Ndërprerjet paraqesin rreziqe të konsiderueshme për sigurinë rajonale të energjisë. Egjipti, i cili mbështetet në gazin izraelit për 15-20 për qind të konsumit të tij, mund të ketë nevojë të rrisë importet e LNG-së për shkak të rritjes së kërkesës për energji elektrike gjatë verës.
Në vitin 2024, Izraeli eksportoi 13.2 miliardë metra kub gaz në Egjipt dhe Jordani, gati gjysma e prodhimit të tij të përgjithshëm të gazit. Analistët paralajmërojnë se nëse nuk arrihet një armëpushim i shpejtë, kriza në thellim mund të destabilizojë më tej tregjet rajonale të energjisë.
