Kompanitë izraelite të armëve mburren hapur se Gaza ka shërbyer si laborator testimi për ta
Nga Sapir Sluzker Amran, Haaretz
Javën e kaluar, rastësisht prisha një festival gjaku. E kam të vështirë të gjej një mënyrë tjetër për ta përshkruar. Ishte në një pavijon të vogël në Expo Tel Aviv, ku disa qindra njerëz ishin mbledhur për Defense Tech Expo Izrael 2026 – ekspozita më e madhe e këtij lloji në vend që nga 7 tetori dhe lufta në Rripin e Gazës.
E kisha gjetur reklamën në një faqe interneti lajmesh biznesi. Ndër të tjera, premtonte se ekspozita do të paraqiste “teknologji të provuara në luftime që formësuan konfliktin e fundit”. Pra, prodhuesit që shfaqin mallrat e tyre këtu mburren hapur dhe pa turp se Gaza është laboratori që u mundëson atyre të fitojnë më shumë; se janë tregtarë armësh që përfitojnë nga lufta dhe se të vetmet shifra për të cilat interesohen janë kapitalizimi i tregut të kompanisë së tyre.
Organizatorët e konferencës nuk e paraqesin numrin e verifikuar të vdekjeve në Gaza – i cili që nga tetori 2025 ishte 68.844 sipas Ministrisë Palestineze të Shëndetësisë në Rrip, përfshirë 1.054 foshnja 12 muajshe ose më të vogla, një numër që Izraeli nuk e kundërshton më.
Infrastruktura e konferencës priti biznesmenë, gjeneralë izraelitë dhe delegacione nga e gjithë bota që prisnin me durim. Ceremonia e hapjes, e cila përfshinte fjalime nga figura të shquara, si Ministri i Jashtëm Gideon Sa’ar dhe Admirali Giampaolo Di Paola, një ish-ministër italian i mbrojtjes dhe president aktual i një prodhuesi italian të mbrojtjes, kishte filluar tashmë. Shumica e pjesëmarësve ishin izraelitë – ata që erdhën për të shitur dhe ata që erdhën për të mësuar se çfarë shesin kompanitë e tjera.
Sipas shifrave të Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI), shitjet e armëve izraelite janë rritur me më shumë se 18 për qind në dy vitet e fundit. Në fund të vitit 2024, porositë nga industria mbrojtëse e Izraelit arritën në 68.4 miliardë dollarë, 38 për qind më shumë se në vitin 2023.
Ministria e Mbrojtjes njoftoi vitin e kaluar se rekordi i të gjitha kohërave i eksportit të mbrojtjes së Izraelit është thyer për të katërtin vit radhazi, me mbi 14.7 miliardë dollarë në vitin 2024 – një rritje prej 13 për qind krahasuar me vitin e kaluar.
Ky hendek – midis një realiteti dhune të vazhdueshme dhe një cikli të pafund gjakderdhjeje nga njëra anë, dhe gjuhës së inovacionit, rritjes dhe mundësisë nga ana tjetër – është i neveritshëm. Ne, një grup i vogël aktivistësh, shkuam në konferencë dhe në ekspozitë për ta denoncuar atë maskaradë.
Kur ngritëm pankarta që akuzonin vizitorët për mbështetje dhe pjesëmarrje në krime lufte, si dhe imazhe të fëmijëve që ishin vrarë nga teknologjitë inovative që erdhën për të shqyrtuar – pjesëmarrësit dukeshin të befasuar. Gjenocid? Fëmijë të vdekur? Ekonomi gjaku? Çfarë lidhje ka me ta?
Shumë nga të pranishmit dukej se nuk e kuptonin se cili ishte problemi. Disa shprehën mendimin e tyre për ato “gratë e çmendura” që nuk kuptojnë asgjë për jetën. “Kështu funksionon bota, të gjithë kanë nevojë për armë!” – më bërtiti njëri prej tyre para fytyrës. Një grua u përpoq të më bindte të ndërprisja protestën, duke më shpjeguar se pjesëmarrësit “vetëm po bënin punën e tyre” dhe se ajo vetë ishte në fakt kundër luftës.
Por qëllimi ynë nuk ishte të bindnim njerëzit brenda. Ata që përfitojnë nga sistemi nuk do të ofrohen vullnetarisht për ta sfiduar atë. Ne shkuam atje për të prishur konsensusin e heshtur që e sheh këtë si diçka normale. Duhet ta themi të vërtetën ashtu siç është: Asgjë nuk është rutinë apo neutrale.
Ne kemi përgjegjësi si shoqëri të veprojmë kundër normalizimit të vrasjeve në Gaza, të mos pretendojmë se është një risi pa kontekst dhe të mos lejojmë që përfituesit e luftës të gëzojnë një status publik të lirë nga kritikat.
Shënim: Sapir Slutzker Amran është avokate e të drejtave të njeriut, aktiviste sociale dhe kandidate për doktoraturë në drejtësi në Universitetin Bar-Ilan. /tesheshi
