Tensioni i dukshëm midis ambicies ekspansioniste dhe bllokimit strategjik në Lindjen e Mesme
Në një analizë të hollësishme për Daily Sabah, Murat Yeşiltaş, profesor i politikës ndërkombëtare në Universitetin e Shkencave Sociale të Ankarasë, thekson se narrativa e “Izraelit të Madh” nuk është një pasqyrim i realitetit gjeopolitik, por një iluzion që buron nga tensioni i madh midis ambicieve ekspansioniste dhe kapaciteteve reale strategjike.
Sipas autorit, ajo që artikulohet si një gjeografi në zgjerim e kërcënimeve, duke përfshirë Iranin dhe Turqinë, dëshmon më shumë për mbingarkesën e një sistemi që nuk mund ta mbështesë më plotësisht peshën e vet.
Yeşiltaş argumenton se “Izraeli i Madh” është shprehja politike e një gjendjeje ku lufta e vazhdueshme dhe izolimi i jashtëm shkojnë në një linjë, duke prodhuar një pushtet që mbetet aktiv në fushëbetejë, por që dështon të prodhojë ndonjë rezultat strategjik përfundimtar.
Problemi qendror është paaftësia e Izraelit për ta konvertuar forcën ushtarake në fitore politike. Megjithëse Izraeli ka fuqi të jashtëzakonshme për të goditur dhe imponuar kosto, ai duket se ka humbur lidhjen midis intensitetit operacional dhe qëllimit politik.
Dhe kjo krijon një gjendje ku përshkallëzimi nuk është më një zgjedhje, por një detyrim strukturor. Më tej Yeşiltaş thekson se ky mbingarkim vjen nga angazhimi në shumë zona njëkohësisht pa prodhuar rend.
Gaza mbetet e trazuar, Hezbollahu mbetet një aktor pengues dhe konfrontimi me Iranin zgjerohet horizontalisht pa asnjë fund në horizont.
Eksperti shpjegon se sa më shumë lufton Izraeli, aq më shumë e ka të vështirë të përcaktojë se si duket fitorja. Kjo e transformon ushtrinë nga një instrument strategjik në një gjendje të përhershme ekzistence, ku fitorja kërkon aftësinë për të formësuar mjedisin pas konfliktit, diçka që aktualisht mungon.
Ky dështim për të krijuar një rend të ri politik vetëm sa e thellon fragmentimin rajonal dhe institucionalizon paqëndrueshmërinë. Përveç kësaj, ky proces shoqërohet me një transformim të brendshëm radikal të shoqërisë izraelite, ku pasiguria po zëvendëson konsolidimin e besimit.
Yeşiltaş vëren gjithashtu se radikalizimi i identitetit dhe ngushtimi i qendrës politike e bëjnë vendimmarrjen më reaktive dhe më pak të aftë për fleksibilitet diplomatik, duke e bllokuar shtetin në një rreth vicioz dhune.
Një aspekt tjetër me rëndësi që trajton Yeşiltaş në Daily Sabah është izolimi ndërkombëtar në rritje i Tel Avivit. Sjellja ushtarake brutale e Izraelit në Gaza ka sjellë një valë kritikash globale të paprecedentë, duke e dëmtuar legjitimitetin e Izraelit si shtet.
Mbi të gjitha, Yeşiltaş kritikon ashpër përpjekjen izraelite për ta portretizuar Turqinë si “Iranin e ardhshëm”. Ai argumenton se kjo analogji është e pavend sepse Turqia nuk ndjek modelin e konfrontimit ideologjik, por bazohet në një diplomaci pragmatike dhe autonomi mbrojtëse. Ky keqinterpretim strategjik, tregon se Izraeli e ka të vështirë të kuptojë një Lindje të Mesme ku fuqia është e shpërndarë.
Në përfundim, Murat Yeşiltaş nënvizon se iluzioni i “Izraelit të Madh” është strukturalisht vetë-mposhtës, pasi supozon se superioriteti ushtarak mund të kompensojë kufizimet demografike dhe diplomatike. Një shtet mund të luftojë pafundësisht, por pa një rezultat politik që stabilizon mjedisin, ai mbetet i bllokuar në një strategji qorre. /tesheshi
