Kurani na tregon në Suret Al-Ma’idah historinë e djemve të Ademit me të vërtetë, kur ata ofruan një sakrificë dhe Zoti e pranoi sakrificën e njërit, por jo të tjetrit. Ai i tha: ‘Do të të vras.’ Tjetri iu përgjigj: ‘Zoti pranon vetëm nga ata që janë të devotshëm.’
Ky moment tregon historinë e parë të vrasjes së një njeriu të pafajshëm në historinë e njerëzimit, dhe që nga ajo ngjarje, njerëzit vazhdojnë edhe sot të prishin në tokë dhe të derdhin gjak të pafajshëm pa të drejtë.
Ky moment në Kur’an tregon shkakun psikologjik të thellë që e shtyn njeriun të përdorë dhunë dhe të vrasë vëllain e tij. Shkaku i krimit të parë të djalit të Ademit ishte pranim i sakrificës së vëllait të tij dhe refuzimi i sakrificës së tij. Kjo tregon se ajo që e shtyu të bëjë vrasjen ishte dobësia e pozicionit të tij moral, dhe ai donte të zëvendësonte këtë dobësi me dhunë. Kështu, bëhet e qartë se dhuna e fsheh dobësinë morale, dhe jo forcën e vërtetë.
Sa më shumë beson në drejtësinë e pozicionit tënd, aq më shumë do të ndihesh i qetë dhe i sigurt. Sa më shumë që të ndihesh i dobët moralisht, aq më shumë do të përpiqesh të fshehesh këtë dobësi duke përdorur dhunë ndaj atij që ka zbuluar këtë dobësi. Kjo është ekuacioni.
Kur vrasësi, djali i Ademit, nuk mundi të vërtetonte vetveten në fushën e moralit, ai përdori forcën për të shkatërruar tjetri, për të shpëtuar nga dështimi që kishte shkaktuar suksesi i tjetrit.
Thjesht prania e atyre që përpiqen të përmirësojnë botën është një barrë e madhe për ata që shpërndajnë prishjen në tokë, dhe thjesht prania e të pastërve në mesin e atyre që janë të prishur përbën një ngërç dhe dobësim të pozicionit të atyre të fundit, prandaj ata përpiqen me çdo mundësi t’i fusin ata në baltën e poshtërimit, për t’u bërë të barabartë.
Djali i mirë i Ademit e kuptoi këtë ekuacion dhe ishte i kujdesshëm për të mbajtur betejën të pastër, si një përballje mes të vërtetës dhe të pavërtetës, mes drejtësisë morale dhe forcës të dhunshme. Kështu ai shmangu dhunën, sepse ai donte të ruante drejtësinë: “Nëse shtrin dorën për të më vrarë, unë nuk do ta shtrij dorën për të të vrarë. Kam frikë nga Zoti, Zoti i botëve. Dua që ti të marrësh mëkatin tim dhe mëkatin tënd dhe të bëhesh një nga ata që janë në zjarr.”
Është e vërtetë qe logjika “do të të vras” ia doli dhe vrau vëllain, por Kurani nuk e bën këtë vrasje përfundimin e betejës, ai përfundon me fjalët “dhe ai u bë nga ata që humbën.” Më pas, ai na tregon betejën psikologjike të vrasësit, i cili thotë: “O mjeri unë, a nuk mund të jem si ky korb dhe të mbuloj turpin e vëllait tim? Dhe ai u bë një nga ata që pendohen.”
pra ai e eliminoi kundërshtarin, por ai humbi luftën morale, dhe humbja në luftës morale është humbja e vërtetë, sepse është humbje e njerëzisë. Ai nuk mund të jetojë një jetë të shëndetshme pas kësaj.
Ky tregim kuranor përmbledh përplasjen e thellë njerëzore, duke kaluar përtej shumë detajeve. Çdo shfaqje dhune që shohim në botë, qoftë nga individët ose shtetet, fsheh në brendësinë e saj një ndjenjë pasigurie, kaosi dhe dobësie.
Çdo përpjekje për të heshtur kundërshtarin, qoftë përmes frikës, terrorit, ngritjes së zërit ose mohosjes së mundësisë për t’u shprehur në media është gjithashtu një përpjekje për të fshirë atë, një “do të të vras”.
Por kur një njeri ka besim të thellë në drejtësinë e qëndrimit të tij, ai do të ndjehet i qetë dhe i vendosur, dhe nuk do ta ndiejë veten në rrezik për të përdorur dhunë. Ai do të jetë fitues dhe do të shmangë humbjen dhe pendimin.”
Hoxhë Halil Avdulli
