Përfaqësuesja e lartë e Bashkimit Evropian (BE) për politikën e jashtme, Kaja Kallas, ka deklaruar se rritja e tensioneve në Ngushticën e Hormuzit thekson nevojën urgjente për një “koalicion të fortë ndërkombëtar” për të mbrojtur sigurinë detare, transmeton Anadolu.
Duke folur në një seancë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së në New York mbi bashkëpunimin BE-OKB, Kallas tha se rrugët detare po bëhen gjithnjë e më të kontestuara, me kërcënime që variojnë nga sulmet ndaj korridoreve të transportit deri te sabotimi i infrastrukturës nënujore.
“Ajo që po ndodh sot në Ngushticën e Hormuzit është thirrja më e qartë deri tani për një koalicion të fortë ndërkombëtar për sigurinë detare. Ka shumë iniciativa në tryezë, por objektivat janë të thjeshta, kalim i sigurt për të gjitha dërgesat përmes kësaj rruge”, tha ajo.
Ajo paralajmëroi se siguria globale, stabiliteti ekonomik dhe furnizimi me energji janë të lidhura ngushtë me sigurinë detare, duke theksuar se rajone nga Deti Baltik deri në Detin e Kuq dhe Indo-Paqësor po përballen me tensione në rritje.
BE-ja, shtoi ajo, do të vazhdojë të kundërshtojë çdo përpjekje për të kufizuar lirinë e lundrimit në shkelje të së drejtës ndërkombëtare, veçanërisht të Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit.
Kallas gjithashtu foli për atë që e përshkroi si prishjen më serioze të së drejtës ndërkombëtare që nga Lufta e Dytë Botërore, duke përmendur dy konflikte, përkatësisht luftën Rusi-Ukrainë dhe luftën në Lindjen e Mesme.
Thirrje për reforma
Më tej, Kallas mbrojti rëndësinë e bashkëpunimit global përmes OKB-së, duke e quajtur atë “sistemi i vetëm ndërkombëtar që qëndron për paqen” dhe që përfaqëson interesat kolektive globale.
Ajo pranoi kritikat për efikasitetin e Këshillit të Sigurimit të OKB-së, duke theksuar se përdorimi rekord i vetos në vitin 2024 ka penguar reagimin ndaj konflikteve.
Megjithatë, ajo e paraqiti situatën si një mundësi për reformë, përfshirë nisma për të kufizuar përdorimin e vetos në rastet e mizorive masive.
“Shtrohet pyetja se si të transformohet sistemi shumëpalësh i dobësuar në një sistem që funksionon për të gjithë”, tha ajo.
Kallas mbështeti nisma që synojnë kufizimin e abuzimit të vetos, përfshirë një propozim të udhëhequr nga Lihtenshtajni për të hapur debat në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së kur përdoret veto, si dhe një nismë të përbashkët të Francës dhe Meksikës për të kufizuar veton në rastet e mizorive masive.
