Pas të paktën shtatë shpërthimeve të koordinuara, me shkak të panjohur në atë kohë, që tronditën Karakasin natën e 2-3 janarit, duke shkaktuar ndërprerje të energjisë elektrike në shumicën e lagjeve jugore të qytetit, Uashingtoni konfirmoi se jo vetëm që ishte pas sulmeve, por se forcat e tij kishin arritur vetë Presidentin Nicolas Maduro (dhe familjen e tij).
Situata po evoluon minutë pas minute, duke e bërë të vështirë parashikimin me siguri se si do të zgjidhet kjo nyjë. Megjithatë, ia vlen të fillohet nga e njohura, sepse aty zakonisht fshihet motivi, dhe për këtë arsye përçuesi kryesor.
Pra, cili është saktësisht motivi i presidentit “paqebërës” për të sulmuar Venezuelën, nga të gjitha zonat e prirura ndaj tërmeteve në botë?
Administrata e tij pretendon pa u lodhur se arsyeja e luftës është “lufta kundër drogës” dhe kartelet që dërgojnë dërgesa opiatesh në Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, pak janë vërtet të gatshëm ta besojnë këtë, qoftë edhe për ndonjë arsye tjetër, përveç faktit se asnjë statistikë e disponueshme nuk e mbështet këtë tezë.
Sipas të dhënave zyrtare nga DEA, agjencia federale detyra kryesore e së cilës është të luftojë drogën, vetëm 8 përqind e kokainës së destinuar për në Shtetet e Bashkuara transportohet nga Venezuela, në cisterna në Karaibe. UNODC shkon një hap më tej dhe vëren në raportin e saj se Venezuela nuk prodhon fare kokainë dhe se territoret e saj nuk janë në hartat e plantacioneve globale të kokës.
Pra, kush prodhon kokainë? Kolumbia fqinje, e cila është prodhuesi kryesor global sipas të gjitha të dhënave të disponueshme dhe nga e cila mbërritën deri në 84 përqind e të gjithë kokainës së sekuestruar në Shtetet e Bashkuara në vitin 2024. DEA thekson se 90 përqind e të gjithë kokainës kolumbiane arrin në Shtetet e Bashkuara nëpërmjet rrugës tokësore, përmes Meksikës.
Megjithatë, nëse duam të kuptojmë motivin e vërtetë pas përmbysjes së regjimit të Maduros në Venezuelë nga Trump, duhet të themi se Venezuela ka rezervat më të mëdha të provuara të naftës në botë, rreth një shifër marramendëse prej 303 miliardë fuçish ari të zi, që është 18 përqind e të gjitha rezervave të njohura botërore të naftës.
Për kontekst, Arabia Saudite ka “vetëm” 267 miliardë fuçi.
Se nafta është shkaku dhe motivi i vërtetë për këto operacione ushtarake të administratës Trump, u la të kuptohej së fundmi nga Shefja e Shtabit të Shtëpisë së Bardhë, Susie Wiles, në intervistën e saj shpërthyese me Vanity Fair.
Kjo është arsyeja pse nuk është për t’u habitur që analistët po e krahasojnë gjithnjë e më me guxim “kokainën” e Trump me “armët e shkatërrimit në masë” të Bushit; një mbulesë që i shërbeu administratës së atëhershme si justifikim për të ndryshuar regjimin në një vend tjetër të pasur me naftë (të Lindjes së Mesme) – Irakun.
Dhe tani çfarë?
Kushtetuta e Venezuelës përcakton që të gjitha pushtetet e Nicolas Maduro-s i transferohen automatikisht zëvendëspresidentes së tij, Delcy Rodriguez, e cila, sipas raportimeve të mediave amerikane, është e sigurt, prandaj ende nuk është e saktë të flitet për një ndryshim të suksesshëm të regjimit. Megjithatë, është e saktë të konkludohet se rrethanat për përmbysjen e regjimit po krijohen.
Analistë të tillë si Këshilli për Marrëdhëniet me Jashtë dhe Grupi i Krizave, të cilët kanë qasje në informacione konfidenciale, pohojnë se skenari më i mundshëm është një vazhdim i përshkallëzimit ushtarak, duke vënë në dukje se forcat ushtarake amerikane do të vazhdojnë të bombardojnë infrastrukturën ushtarake (dhe ndoshta civile) me qëllim që të ekspozojnë publikun të gjitha dobësitë e regjimit.
Megjithatë, sfida në këtë taktikë qëndron në faktin se pas javësh kërcënimesh të qarta nga SHBA-të, Maduro ndoshta e ka transferuar të gjithë infrastrukturën e tij të rëndësishme ushtarake në siguri, ndërsa ushtria venezueliane (e cila ende nuk është shkëputur nga udhëzimet e regjimit) ka një doktrinë të mbrojtjes asimetrike. Është mjaft e sigurt se Pekini dhe Moska do t’i ndihmojnë ata me të gjitha forcat e disponueshme.
Problemi më i madh qëndron në faktin se rreziku i destabilizimit të të gjithë Amerikës Latine sapo është rritur në mënyrë drastike, siç paralajmëroi Presidenti kolumbian Gustavo Petro, i cili menjëherë i bëri thirrje Këshillit të Sigurimit të OKB-së për të mbajtur një takim urgjent për këtë krizë. Deri më tani, 7.8 milionë venezuelianë janë larguar tashmë nga vendi, dhe nuk është e paimagjinueshme të pritet që përshkallëzimi të çojë në një valë të re migrimi masiv, gjë që është problem, sepse gjithnjë e më pak vende fqinje janë të gatshme të pranojnë refugjatë.
Nga Noriega te Maduro… 3 janari përsëritet pas 36 vitesh
Kanë kaluar 36 vjet që kur, në këtë ditë, 3 janar 1990, forcat amerikane nën Presidentin George H.W. Bush arrestuan Presidentin e Panamasë Manuel Noriega. Pikërisht 36 vjet më vonë, Presidenti i SHBA-së Donald Trump njoftoi arrestimin e Presidentit të Venezuelës Nicolas Maduro në një operacion ushtarak të papritur.
A është kjo thjesht një rastësi, apo zgjedhja e datës për arrestimin e Maduros është simbolike, duke i dërguar një mesazh kujtdo që përpiqet të shkëputet nga tufa dhe të shkojë kundër rrymës?
Noriega, nga aleat në armik të Betuar
Më 20 dhjetor 1989, Presidenti i atëhershëm i SHBA-së, George H.W. Bush, urdhëroi pushtimin e Panamasë dhe Shtetet e Bashkuara vendosën më shumë se 26,000 trupa për të kryer një operacion ushtarak të quajtur “Just Cause” që rrëzoi presidentin e vendit, Manuel Noriega.
Noriega kishte gëzuar më parë mbështetjen e SHBA-së, por marrëdhëniet midis dy palëve u tendosën gjithnjë e më shumë në vitet 1980, me Uashingtonin që e akuzoi atë për korrupsion politik, pastrim parash dhe trafik droge në Shtetet e Bashkuara, si dhe për dështim në ruajtjen e sigurisë rreth Kanalit të Panamasë.
Gjatë operacionit të nisur nga Uashingtoni, Noriega u arrestua dhe u dërgua në Shtetet e Bashkuara, ku u dënua me 40 vjet burg nga një gjykatë amerikane.
Noriega u transferua në Francë në vitin 2010, ku u dënua me burg për pastrim parash, korrupsion dhe përvetësim. Në vitin 2011, Parisi e ekstradoi atë në Panama për të vuajtur tre dënime me 20 vjet burg për rolin e tij në zhdukjen e disidentëve.
Maduro… fat i ngjashëm
Pas muajsh presioni të fortë nga Uashingtoni mbi Karakasin, duke akuzuar Maduron për drejtimin e një rrjeti të madh trafikimi droge, Presidenti i SHBA-së Trump njoftoi arrestimin e presidentit të Venezuelës dhe gruas së tij.
Maduro i mohoi akuzat, duke akuzuar SHBA-në se po kërkon ta rrëzojë atë me qëllim që të sekuestrojë rezervat e naftës së vendit, të cilat janë më të mëdhatë në botë.
Duket se Uashingtoni ka kopjuar të njëjtat akuza që përdori për të justifikuar rrëzimin e Presidentit të Panamasë Noriega dhe i ka zbatuar ato fjalë për fjalë ndaj Presidentit të Venezuelës Maduro, duke zgjedhur të njëjtën datë për të arrestuar udhëheqësit e dy vendeve që i konsideronte burim ndërhyrjeje. /tesheshi
