Lufta boshatis arkën e Rusisë: Kremlini, mes presionit ekonomik dhe ambicieve ushtarake
Presidenti rus Vladimir Putin ka kërkuar nga oligarkët e vendit të kontribuojnë financiarisht për të mbushur arkën e mbrojtjes, e cila po përballet me rënie të ndjeshme për shkak të kostos së lartë të luftës në Ukrainë dhe sanksioneve ndërkombëtare.
Sipas raportimeve, të paktën dy biznesmenë kanë shprehur gatishmëri për të dhënë fonde pas një takimi të zhvilluar në Kremlin. Putin pritet të vazhdojë ofensivën derisa forcat e tij të sigurojnë zonat e mbetura të Donbasit lindor.
Ukraina ka refuzuar të tërhiqet njëanshmërisht nga rajoni, pavarësisht presionit të bisedimeve të ndërmjetësuara nga SHBA. Kremlini ka deklaruar se mbetet i hapur për negociata paqeje, por çështjet territoriale mbeten të pazgjidhura.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, ka theksuar se Rusia nuk ka humbur interesin për bisedimet e paqes, por se çështjet kryesore, përfshirë territorin, ende nuk janë zgjidhur. Nga ana tjetër, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka deklaruar se SHBA po e kushtëzon ofertën për garanci sigurie me dorëzimin e Donbasit Rusisë, gjë që Kievi e kundërshton fuqimisht.
Ekonomia ruse po përjeton presion të madh. Buxheti i mbrojtjes u rrit me 42 për qind vitin e kaluar, duke arritur në 13.1 trilionë rubla (121 miliardë paund). Për të mbledhur fonde, Kremlini ka vendosur taksa të papritura mbi kompanitë e mëdha, duke mbledhur 320 miliardë rubla në vitin 2023.
Këtë vit po shqyrtohet një tjetër taksë nëse rubla vazhdon të dobësohet. Në janar, TVSH-ja u rrit në 22 për qind, duke synuar të mbledhë 600 miliardë rubla shtesë nga bizneset e vogla dhe të mesme.
Megjithatë, deficiti buxhetor për janar dhe shkurt arriti mbi 90 për qind të parashikimit për gjithë vitin, pasi sanksionet detyruan Moskën të shesë naftë me çmime të ulëta. Kjo situatë ka vënë në pikëpyetje aftësinë e Rusisë për të mbajtur një ekonomi të qëndrueshme në kushtet e luftës së zgjatur.
Putin ka paralajmëruar kompanitë dhe qeverinë të tregohen të kujdesshme me fitimet e papritura nga rritja e çmimeve të naftës, duke theksuar se nuk duhet të shpërdorohen në dividentë apo shpenzime të tepruara.
Ai ka nënvizuar nevojën për një qasje konservatore si në sektorin privat, ashtu edhe në financat publike, duke theksuar se tregjet mund të lëkunden në çdo moment dhe se stabiliteti financiar kërkon disiplinë.
“Një shkallë e moderuar konservatorizmi dhe një qasje mesatarisht konservatore janë të nevojshme, si në sektorin e korporatave ashtu edhe në financat publike,” ka thënë ai.
Në këtë kontekst, kërkesa e Putinit ndaj oligarkëve për të kontribuar në buxhetin e mbrojtjes shihet si një hap i detyruar nga presioni ekonomik dhe politik. Lufta ka konsumuar burime të mëdha, ndërsa sanksionet e Perëndimit kanë kufizuar mundësitë e Moskës për të gjeneruar të ardhura nga eksportet.
Oligarkët, të cilët tradicionalisht kanë përfituar nga afërsia me pushtetin, tani gjenden përballë një kërkese të drejtpërdrejtë për të mbështetur financiarisht strategjinë e Kremlinit.
Kjo tregon se lufta jo vetëm ka pasoja gjeopolitike, por po shkund edhe themelet e ekonomisë ruse, duke e detyruar shtetin të kërkojë ndihmë nga elitat e biznesit.
Në të njëjtën kohë, tensionet diplomatike mbeten të forta, me Ukrainën që refuzon të lëshojë territor dhe SHBA që kërkon kompromis si kusht për garanci sigurie. Kjo tablo e ndërlikuar tregon se Rusia po përballet me një sfidë të dyfishtë: të mbajë gjallë fushatën ushtarake dhe të stabilizojë ekonominë e brishtë, ndërsa presioni ndërkombëtar dhe rezistenca e Ukrainës e bëjnë të ardhmen e konfliktit edhe më të pasigurt. /tesheshi
