Sipas Reuters, Pekini po ndërton një rrjet gjigant sensorësh dhe hartash të detit të thellë në tre oqeane
Kina po ndërmerr një operacion masiv hartëzimi dhe monitorimi në oqeanet Paqësor, Indian dhe Arktik. Ky aktivitet synon ndërtimin e një njohurie të detajuar mbi kushtet nënujore, e cila sipas ekspertëve, do të jetë përcaktuese në një konflikt të mundshëm nëndetësesh me SHBA-në.
Një shembull kyç është anija kërkimore Dong Fang Hong 3, e operuar nga Universiteti Oqeanik i Kinës. Gjatë viteve 2024-2025, kjo anije lundroi intensivisht pranë Tajvanit, Guamit dhe në Oqeanin Indian, siç tregojnë të dhënat e gjurmimit të anijeve të shqyrtuara nga Reuters.
Edhe pse zyrtarisht kryen studime mbi klimën, të dhënat e mbledhura – si hartëzimi i detit të thellë dhe vendosja e sensorëve – po përdoren për synime ushtarake. Ekspertët e luftës detare pohojnë se këto të dhëna i lejojnë Pekinit të pozicionojë nëndetëset e veta në mënyrë më efektive.
Jennifer Parker, ish-oficere australiane e marinës, shprehet se shkalla e këtij operacioni tregon qartë synimin e Kinës për të pasur një aftësi detare ekspedite në “ujërat blu”. Operacioni përfshin dhjetëra anije dhe qindra sensorë.
Sipas një analize të Reuters mbi lëvizjet e 42 anijeve kërkimore aktive, hartëzimi është përqendruar në zona me rëndësi kritike ushtarake, si Filipinet dhe Hawaii. Nën drejtimin e Xi Jinping, Kina përdor “bashkimin civil-ushtarak”, ku kërkimi shkencor civil shërben drejtpërdrejt për qëllime mbrojtjeje.
Sipas Reuters, kjo është hera e parë që raportohet shkalla e plotë e këtij monitorimi kinez në të tre oqeanet kryesore. Kundëradmirali Mike Brookes, komandant i Inteligjencës Detare të SHBA-së, paralajmëroi se ky vëzhgim mundëson lundrimin e sigurt të nëndetëseve kineze dhe fshehjen e armëve në shtratin e detit, duke e kërcënuar avantazhin që ka gëzuar për dekada Marina Amerikane.
Projekti “Oqeani Transparent”, i nisur rreth vitit 2014, synon krijimin e një rrjeti sensorësh që ofrojnë pamje në kohë reale të kushteve të ujit (temperatura, kripësia, rrymat) dhe lëvizjeve nëndetëse. Ky rrjet tani mbulon Detin e Kinës Jugore dhe po zgjerohet në Paqësor dhe Oqeanin Indian, duke rrethuar pika strategjike si Ngushtica e Malakës, përmes së cilës kalon pjesa më e madhe e naftës që importon Kina.
Hartëzimi i gjerë i jep Kinës mjete të sofistikuara për të zbuluar rivalët në ujërat më të kontestuara të botës. /tesheshi
