Shqipëria ende larg standardeve europiane: institucione të brishta, korrupsion që rrallë ndëshkohet dhe një demokraci të paplotë
Prej më shumë se dy vitesh, Edi Rama ka shtuar përpjekjet për të përshpejtuar integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Europian, shpesh duke kërkuar fleksibilitet edhe aty ku standardet nuk janë përmbushur plotësisht.
Ky nxitim nuk duket i rastësishëm. I përballur me konsumin politik, premtimet e pambajtura dhe një publik gjithnjë e më skeptik në mandatin e katërt, ai po kërkon një sukses të shpejtë që mund të ndryshojë narrativën.
Deklaratat për mbylljen e negociatave brenda dy vitesh tingëllojnë optimiste, por pyetja thelbësore mbetet: a është Shqipëria realisht pranë standardeve të një demokracie funksionale, ku ligji zbatohet njësoj për të gjithë dhe zhvillimi ndahet në mënyrë të drejtë?
Retorika zyrtare thotë “po”, por realiteti në terren është më kompleks. Është e vërtetë që sektorë si ndërtimi dhe turizmi kanë nxitur rritjen ekonomike. Megjithatë, kjo rritje ka qenë e përqendruar dhe jo gjithëpërfshirëse.
Pabarazia është rritur, zonat rurale po boshatisen dhe emigracioni vazhdon të mbetet një zgjedhje masive për shumë qytetarë. Një ekonomi që rritet pa shpërndarje të drejtë të përfitimeve, nuk mund të konsiderohet e qëndrueshme në afatgjatë, dhe ky është një nga shqetësimet kryesore edhe për vetë BE-në.
Problemet bëhen edhe më të dukshme në bujqësi. Manovrat me mbështetjen financiare për fermerët, në një kohë kur sektori është tashmë i dobët, rrezikon të thellojë krizën në zonat rurale. Në vend që të shërbejë si motor zhvillimi, bujqësia po mbetet një barrë për shumë familje, duke nxitur më tej braktisjen e fshatit.
Në fushën e sundimit të ligjit, tabloja është po aq shqetësuese. Edhe pse ka një rritje të hetimeve, rezultatet konkrete mbeten të kufizuara. Drejtësia perceptohet ende si selektive, ndërsa besimi te institucionet e rendit dhe sigurisë nuk është rikuperuar plotësisht.
Pa një sistem drejtësie të besueshëm dhe të pavarur, çdo progres tjetër mbetet i brishtë. Nëse Shqipëria krahasohet me vendet e rajonit, diferencat bëhen më të qarta.
Disa prej tyre kanë avancuar më shpejt jo thjesht për shkak të kohës, por sepse kanë ndërmarrë reforma më të thella dhe më të qëndrueshme. Integrimi europian nuk është vetëm çështje afatesh, por mbi të gjitha çështje standardesh reale.
Në këtë kontekst, premtimi për një anëtarësim të shpejtë në BE, ngjan më shumë si një objektiv politik sesa një realitet i afërt. Shqipëria ka bërë hapa përpara, por mbetet larg një shteti me institucione të forta dhe ekonomi gjithëpërfshirëse.
Në fund, integrimi nuk mund të përdoret si një slogan për të mbuluar problemet e brendshme. Ai kërkon reforma të vërteta, rezultate konkrete dhe mbi të gjitha besim- si nga qytetarët, ashtu edhe nga partnerët ndërkombëtarë. Pa këto, rruga drejt Europës rrezikon të mbetet një premtim i përsëritur, por i papërmbushur. /tesheshi
