Ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Izrael, Mike Huckabee, ka deklaruar se nuk do të kishte kundërshtim nëse Izraeli do të zgjerohej në pjesë të mëdha të Lindjes së Mesme, duke theksuar atë që e quajti të drejtë historike dhe biblike të popullit hebre mbi tokën.
Në një intervistë për komentatorin konservator Tucker Carlson, Huckabee u pyet për kufijtë gjeografikë të Izraelit, të cilët ai i lidh me interpretimin biblik. Carlson përmendi një varg biblik që, sipas tij, premton tokën pasardhësve të Abrahamit – nga lumi Eufrat në Irak deri te lumi Nil në Egjipt.
Një territor i tillë do të përfshinte Libanin, Sirinë, Jordaninë dhe pjesë të Arabisë Saudite.
“Do të ishte në rregull nëse do ta merrnin të gjithën,” tha Huckabee, i emëruar në këtë post nga presidenti amerikan Donald Trump.
I befasuar nga deklarata, Carlson e pyeti nëse vërtet do ta miratonte një zgjerim të tillë. Huckabee u përgjigj se Izraeli “nuk po kërkon ta marrë atë territor”.
Më vonë, ambasadori u përpoq ta zbusë deklaratën, duke e quajtur atë “disi hiperbolike”. Megjithatë, ai la të hapur mundësinë e zgjerimit në rast se Izraeli do të fitonte një luftë kundër vendeve fqinje.
Reagime dhe konteksti ligjor
Departamenti Amerikan i Shtetit nuk iu përgjigj kërkesës për koment nëse sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ndan të njëjtat qëndrime.
Parimi i integritetit territorial dhe ndalimi i përvetësimit të territorit me forcë janë shtylla të së drejtës ndërkombëtare që nga Lufta e Dytë Botërore.
Në vitin 2024, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë vendosi se pushtimi izraelit i territoreve palestineze është i paligjshëm dhe duhet të përfundojë menjëherë.
Izraeli gjithashtu mban nën kontroll Lartësitë e Golanit në Siri, të cilat i aneksoi në vitin 1981 – një veprim që nuk njihet nga shumica e vendeve, me përjashtim të SHBA-së.
Pas luftës së vitit 2024 me Hezbollahun, Izraeli ngriti edhe pika ushtarake brenda territorit të Libanit.
Debati për “Izraelin e Madh”
Disa politikanë izraelitë, përfshirë kryeministrin Benjamin Netanyahu, kanë promovuar idenë e një “Izraeli të Madh”.
Në vitin 2023, ministri i Financave i Izraelit, Bezalel Smotrich, shkaktoi reagime ndërkombëtare pasi u shfaq me një hartë ku territoret palestineze dhe pjesë të Libanit, Sirisë dhe Jordanisë paraqiteshin si pjesë e Izraelit.
Në intervistë, Huckabee kritikoi edhe institucionet ndërkombëtare si Gjykatën Ndërkombëtare Penale dhe Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, duke i quajtur ato “organizata të degjeneruara” që, sipas tij, nuk zbatojnë ligjin në mënyrë të barabartë.
Kritika dhe polemika
Gjatë mandatit të tij si ambasador, Huckabee është kritikuar edhe për takimin me Jonathan Pollard, ish-analist civil i marinës amerikane, i dënuar për spiunazh në favor të Izraelit. Pollard vuajti 30 vjet burg dhe u transferua në Izrael pas lirimit të tij në vitin 2020.
Huckabee pranoi se është takuar me Pollard në ambasadën amerikane në Jerusalem, duke theksuar se takimi ishte me kërkesën e tij dhe me miratim paraprak.
Deklaratat e ambasadorit pritet të nxisin reagime të reja në një kohë tensionesh të larta në Lindjen e Mesme dhe debatesh të ashpra mbi të drejtën ndërkombëtare dhe kufijtë e Izraelit. /mesazhi
