✍️- I Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) tha: “Katër gjëra, nëse janë tek ju, atëherë nuk keni pse të shqetësoheni për atë që keni humbur nga kjo botë: Ruajtja e amaneteve (besueshmëria), vërtetësia në të folur, karakteri i mirë dhe pastërtia në ushqim.”
(Musned Ahmed,nr. 6652)
Kjo traditë fisnike profetike përmban udhëzime të bekuara që çdo musliman ka nevojë për të ruajtur besimin e tij, për të korrigjuar pikëpamjen e tij për këtë botë dhe për të peshuar çështjet në peshoren e vërtetë – peshoren e Botës së Përtejme.
🌴- Në këtë kontekst, Pejgamberi (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) tha: “Katër”, që do të thotë katër cilësi dhe karakteristika të lavdërueshme, “nëse janë tek ju”, që do të thotë nëse muslimani i zotëron dhe i mishëron ato, “atëherë nuk do të shqetësoheni për atë që keni humbur nga kjo botë”.
Kjo do të thotë, nuk ka dëm në humbjen e kënaqësive të kësaj bote dhe gjërave të tjera, dhe nuk duhet të hidhëroheni për asgjë që mungon në këtë botë, sepse kjo nuk ka asnjë dobi nëse muslimani i zotëron dhe i mishëron ato cilësi. Ai duhet ta bëjë Botën e Përtejme shqetësimin e tij më të madh.
🌴- Cilësia e parë: (Ruajtja e amaneteve). Zoti i Plotfuqishëm tha: “Dhe ata që janë besnikë ndaj amaneteve dhe besëlidhjeve të tyre.” Sipas transmetimit të Enes bin Malikut, Zoti qoftë i kënaqur me të, se Pejgamberi, Zoti e bekoftë dhe i dhëntë paqe, ka thënë:
“Nuk ka besim për atë që nuk ka besueshmëri (amanet) dhe nuk ka fe për atë që nuk ka besëlidhje -namaz” (Transmetuar nga Ahmedi dhe vërtetuar nga Albani).
Besueshmëria përfshin gjithçka që i është besuar një personi në lidhje me fenë dhe punët e kësaj bote, me fjalë dhe vepra. Është përmbushja e të drejtave dhe ruajtja e tyre.
🌴- Një musliman i jep të gjithëve të drejtën që i takon, dhe e drejta më e rëndësishme është e drejta e Zotit për të adhuruar, e cila është të adhurosh vetëm Atë dhe t’i bindesh Atij në atë që Ai ka përcaktuar për robërit e Tij në aspektin e detyrave dhe detyrimeve që Ai u ka urdhëruar atyre, dhe është e detyrueshme për ta t’i kryejnë ato dhe të mos jenë neglizhentë ose dembelë në to.
Po kështu, është bindje ndaj të Dërguarit të Tij, Zoti e bekoftë dhe i dhëntë paqe, në atë që ai urdhëroi, dhe shmangia nga ajo që ai ndaloi. Zoti e ka lidhur këtë në paralajmërimin kundër tradhtisë së Tij dhe tradhtisë së të Dërguarit të Tij, kur Ai i paralajmëroi robërit e Tij besimtarë, duke thënë: “O ju që keni besuar, mos e tradhtoni Zotin dhe të Dërguarin, as mos i tradhtoni amanetet tuaja, duke i ditur (pasojat).”
🌴- Ndër format e besueshmërisë janë: besueshmëria në çështjet e të drejtave të njeriut, duke përfshirë shitjet, borxhet, trashëgimitë, hipotekat dhe depozitat e besuara një personi për ruajtje; besueshmëria në dhënien e dëshmisë; besueshmëria në shkrim, duke siguruar që të mos ketë ndryshim, zëvendësim, shtim ose lëshim; besueshmëria në ruajtjen e sekreteve të besuara në kujdesin e dikujt; besueshmëria në përdorimin e dëgjimit, shikimit dhe të gjitha shqisave të tjera; dhe besueshmëria në dhënien e këshillave dhe këshillimeve, që do të thotë të jesh i sinqertë me ata që i besojnë karakterit tënd.
🌴- Cilësia e dytë: “Dhe vërtetësia në të folur.” Vërtetësia ka një status të madh dhe rëndësi të madhe. Zoti ua rekomandoi atë robëve të Tij besimtarë dhe i urdhëroi ata të jenë me njerëzit e sinqertë.
Zoti i Plotfuqishëm tha: “O ju që keni besuar, kini frikë Zotin dhe jini me të sinqertët.” Es-Saadi, Zoti e mëshiroftë, tha: “Domethënë, bëhu me të sinqertët në fjalët, veprat dhe rrethanat e tyre, fjalët e të cilëve janë të vërteta dhe veprat dhe rrethanat e të cilëve nuk janë gjë tjetër veçse të vërteta, të lira nga përtacia dhe letargjia, të sigurta nga qëllimet e këqija dhe që përmbajnë sinqeritet dhe qëllime të mira, sepse sinqeriteti çon në drejtësi dhe drejtësia çon në Parajsë.”
🌴- Pejgamberi, Zoti e bekoftë dhe i dhëntë paqe, gjithashtu rekomandoi sinqeritetin dhe paralajmëroi kundër gënjeshtrës. Në dy Sahih-ët, sipas transmetimit të Abdullah bin Mesudit: I Dërguari i Zotit, tha:
“Përmbajuni sinqeritetit, sepse sinqeriteti çon në drejtësi dhe drejtësia çon në Xhenet. Një njeri vazhdon të jetë i sinqertë dhe përpiqet për sinqeritet derisa të regjistrohet tek Zoti si i sinqertë. Dhe kini kujdes nga gënjeshtra, sepse gënjeshtra çon në shthurrje dhe shthurrja çon në Zjarr.”
Një njeri do të vazhdojë të gënjejë dhe të kërkojë gënjeshtra derisa të regjistrohet tek Zoti si gënjeshtar.”
Sa herë që përhapet e vërteta në marrëdhëniet e njerëzve me njëri-tjetrin, mirësia do të shtohet, bekimet do të shumohen dhe begatia do të mbizotërojë.
🌴- Cilësia e tretë, siç u përmend në hadithin e lartcekur, është thënia e Pejgamberit, paqja dhe bekimet qofshin mbi të: “Dhe karakteri i mirë.”
Karakteri i mirë është: “Dhënia e mirësisë, përmbajtja nga dëmi, duke mos dëmtuar njerëzit me gjuhë ose gjymtyrë, dhe të kesh një fytyrë të gëzuar.”
Disa dijetarë kanë përmbledhur shenjat e karakterit të mirë, duke thënë:
“ Kur një person të jetë shumë modest, të shkaktojë pak dëm, të jetë i sinqertë, të flasë pak, të punojë shumë, të bëjë pak gabime, të jetë i sjellshëm dhe të mbajë lidhje farefisnore, të jetë dinjitoz dhe i durueshëm, të jetë mirënjohës dhe i kënaqur, të jetë i butë dhe i sjellshëm, të jetë i dëlirë dhe i dhembshur, të mos mallkojë ose fyejë, të mos thashethemeojë ose përgojojë, të mos jetë i nxituar ose keqdashës, të mos jetë koprrac ose ziliqar, të jetë i gëzuar dhe mikpritës, të dojë për hir të Zotit, të urrejë për hir të Zotit, të jetë i kënaqur për hir të Zotit dhe të jetë i zemëruar për hir të Zotit.”
🌴- Karakteri i mirë është një nga faktorët më të rëndësishëm për sukses. Shumë njerëz nuk i shikojnë besimet ose adhurimin tuaj, por përkundrazi shikojnë së pari karakterin tuaj. Nëse u pëlqen, do t’ju marrin besimet tuaja, moralin tuaj, adhurimin tuaj dhe njohuritë tuaja. Nëse nuk u pëlqen, do t’ju lënë ju dhe njohuritë tuaja.”
El-Fudajl ibn Ijad, Zoti e mëshiroftë, tha: “Sepse “Unë preferoj të shoqërohem nga një person i lig me karakter të mirë sesa nga një person i devotshëm me karakter të keq”.
Prandaj, karakteri i mirë është thelbësor. Mjafton që Zoti i Plotfuqishëm i tha Pejgamberit të Tij (paqja dhe bekimet qofshin mbi të): “Dhe me të vërtetë, ti ke një karakter të shkëlqyer moral.”
Rëndësia e karakterit të mirë është e tillë që peshon rëndë në peshore në Ditën e Gjykimit, siç transmetohet në Sunenin et-Tirmidhi nga Ebu Darda’ (Zoti qoftë i kënaqur me të), se Pejgamberi (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) tha: “Asgjë nuk është më e rëndë në peshoren e një besimtari në Ditën e Gjykimit sesa karakteri i mirë, sepse Zoti i Plotfuqishëm i urren të turpshmit dhe gojën e ndyrë.”
Dhe më shpesh… Karakteri i mirë është ai që i çon njerëzit në Xhenet. Në Sunenin et-Tirmidhi, nga Ebu Hurejrës (Zoti qoftë i kënaqur me të) se ai tha: I Dërguari i Zotit (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) u pyet për atë që i çon më shpesh njerëzit në Xhenet, dhe ai tha: “Devotshmëria ndaj Zotit dhe karakteri i mirë.”
🌴- Cilësia e katërt: Thënia e tij: “Dhe dëlirësia në furnizim.” Në të vërtetë, në fitimet e ligjshme dhe pasurinë e drejtë qëndron qëndrueshmëria e besimit të dikujt, ruajtja e nderit të dikujt, bukuria e fytyrës së dikujt dhe një pozicion dinjitoz.
Kuptimi i synuar këtu është fitimet e ligjshme (hallall), sepse Zoti është i mirë dhe pranon vetëm atë që është e mirë. Zoti e ka urdhëruar këtë për besimtarët, ashtu siç i urdhëroi të Dërguarit, duke thënë: “O të Dërguar; ” Hani nga gjërat e mira dhe bëni vepra të mira. (El-Mu’minun: 51).
Dhe Ai tha: O ju që keni besuar, hani nga gjërat e mira që Ne ju kemi dhënë dhe jini mirënjohës ndaj Allahut nëse është (vërtet) Ai që adhuroni.
(El-Bekare: 172).
Kërkimi dhe ndjekja e asaj që është e ligjshme është një detyrë e detyrueshme dhe e pashmangshme. Një rob nuk do të lëvizë nga vendi i tij në Ditën e Ringjalljes derisa të pyetet për pasurinë e tij: nga e ka fituar atë dhe si e ka shpenzuar atë. Është me të vërtetë detyrë për çdo musliman, mashkull dhe femër, të kërkojë fitime të ligjshme dhe punë të ndershme, në mënyrë që të hajë atë që është e ligjshme dhe shpenzoni atë që është e lejuar.
🌴- Dhe është vërtet e habitshme që dikush të përmbahet nga ajo që është e lejuar nga frika e sëmundjes, por të mos përmbahet nga ajo që është e ndaluar. Shmangia e asaj që është e ndaluar duhet bërë si frikë nga Zjarri i Xhehenemit.
O robër të Zotit, konsumimi i asaj që është e ndaluar verbon mendjen, dobëson besimin, ngurtëson zemrën, i pengon gjymtyrët të kryejnë akte bindjeje dhe pengon pranimin e lutjes. Konsideroni njeriun që e përshkroi Pejgamberi (paqja dhe bekimet qofshin mbi të): “Ai udhëton një distancë të gjatë, i çrregullt dhe i pluhurosur, duke ngritur duart drejt qiellit, duke thënë: ‘O Zot, o Zot’, ndërsa ushqimi i tij është i ndaluar, veshja e tij është e ndaluar dhe ai është ushqyer me atë që është e ndaluar. Si mund t’i përgjigjet atëherë lutja e tij?” (Muslimi).
Prof. ass. dr. Musa Vila
