Si po detyrohet BE nga Trump që të ndërtojë forcën e vet jashtë hijes së NATO-s
Rënia e besimit te Shtetet e Bashkuara dhe ndryshimi i kursit politik në Uashington nën drejtimin e Donald Trump, kanë rikthyer me urgjencë në Bruksel një ide që për dekada mbeti thjesht një ëndërr akademike: krijimin e një ushtrie të përbashkët evropiane.
Kriza e fundit e Grenlandës, ka shërbyer si një kambanë alarmi, duke dëshmuar se Evropa nuk mund të mbështetet më te mbrojtja amerikane përballë agresivitetit rus. Ky realitet i ri po detyron liderët e Bashkimit Evropian të kalojnë nga koncepti i thjeshtë i autonomisë strategjike drejt një sovraniteti të plotë ushtarak, ku mbrojtja e kontinentit të mos jetë më e varur nga vullneti i Shtëpisë së Bardhë.
Brenda korridoreve të pushtetit në BE, propozimet po bëhen gjithnjë e më konkrete. Komisioneri i parë për mbrojtjen, Andrius Kubilius, ka hedhur në tryezë idenë e një force ushtarake prej 100.000 trupash, ndërsa vende si Spanja dhe Polonia po udhëheqin thirrjet për koalicione vullnetarësh dhe “legjione evropiane”.
Ky ndryshim dinamike synon të integrojë kapacitetet e 27 shteteve anëtare në një forcë të vetme operacionale që mund të ndërhyjë aty ku NATO mund të jetë e paralizuar nga interesat politike të SHBA-së.
Megjithatë, ky proces nuk është pa pengesa, pasi figura si Kaja Kallas dhe Mark Rutte paralajmërojnë se krijimi i strukturave paralele me NATO-n mund të shkaktojë dyfishime të kushtueshme dhe përçarje brenda aleancës.
Pavarësisht skepticizmit të disa partnerëve, që mbrojtjen e shohin si kompetencë strikte kombëtare, drejtimi i përgjithshëm është i qartë. Nevoja për të garantuar sigurinë e Ukrainës dhe frika nga një tërheqje totale amerikane, po shërbejnë si katalizatorë për një integrim më të thellë.
Modeli i ri nuk synon domosdoshmërisht një ushtri klasike federale, por një mekanizëm të fuqishëm që bashkon teknologjinë, industrinë dhe trupat e kontinentit.
Në këtë klimë pesimizmi transatlantik, Evropa po e kupton se për të mbijetuar si fuqi globale, duhet të zotërojë mjetet e veta të forcës, duke e kthyer “Planin B” në realitetin e vetëm të mundshëm për vitet e ardhshme. /tesheshi
