Realitete që po nxisin tensione sociale ku dhe shteti nuk di si të veprojë
Praktika e disa plazheve private në Itali që u ndalon klientëve të sjellin ushqim të gatuar në shtëpi po shkakton reagime negative, me shumë plazhistë që ankohen se pushimet në plazh po bëhen një privilegj për disa.
Shpërthimi i fundit ishte në një vendpushim plazhi në Vieste, Puglia, kur një nënë që kishte marrë me çadër e shezlong u përpoq të hante një sanduiç që kishte përgatitur në shtëpi me fëmijët e saj. Stafi i plazhit i kujtoi asaj se ia ndalonin “pranzo al saço” – domethënë, vaktet e sjella nga klientët.
Çështja ka shkaktuar debat të nxehtë publik, me shumë italianë që argumentojnë se çmimet në lokalet apo restorantet e plazheve private janë bërë të tepërta për familjet. Në shumë raste, një çadër e dhe dy shezlong mund të kushtojë qindra euro për sezonin, ndërsa një vakt ditor në një restorant në një plazh mund të arrijë edhe 50 euro për person.
“Deti nuk mund të bëhet luks”
Kontradikta mori edhe dimensione politike, me presidentin e Rajonit të Puglias, Antonio Decaro, që ndërhyri në debat. Siç deklaroi ai, qytetarët kanë të drejtë të konsumojnë ushqimin që kanë sjellë nga shtëpia, duke theksuar se “deti është një e mirë e përbashkët dhe nuk duhet të shndërrohet në luks”.
Në Itali nuk ka ndonjë ligj kombëtar që në përgjithësi u ndalon plazhistëve që të marrin ushqim me vete në plazhe private. Megjithatë, disa biznese vendosin rregullat e tyre të funksionimit, duke provokuar reagime nga ata që besojnë se po u bëhet presion për të konsumuar ushqim në mjediset e tyre.
Pronarët e bizneseve përgjigjen: “Nuk është vetëm një sanduiç”.
Pronarët e bizneseve në plazh mbrojnë kufizimet, duke argumentuar se problemi nuk është një sanduiç i thjeshtë, por transformimi i plazheve në vende ku njerëzit sjellin vakte të tëra, duke lënë pas mbeturina dhe duke krijuar probleme me pastërtinë dhe menaxhimin e mbeturinave.
Disa profesionistë gjithashtu vërejnë se bizneset operojnë për disa muaj në vit, ndërsa kanë detyrime të konsiderueshme mirëmbajtjeje, personeli dhe taksash gjatë gjithë vitit.
“Lëvizja taperacio”
Kontradikta ka qenë pjesë e një debati më të gjerë në Itali në lidhje me aksesin në bregdet dhe komercializimin në rritje të plazheve. Grupet e qytetarëve, siç është lëvizja “Mare Libero”, po bëjnë thirrje për më shumë plazhe falas me infrastrukturë bazë, duke argumentuar se bregdeti duhet të mbetet i arritshëm për të gjithë.
Në të njëjtën kohë, disa pronarë plazhesh po përpiqen të gjejnë zgjidhje kompromisi. Një nga propozimet është të ofrohen ushqime të gatshme me çmime të përballueshme që klientët mund t’i konsumojnë edhe nën çadrat e tyre, me qëllim uljen e tensioneve.
Pra, ajo që tashmë është një debat i nxehtë në Shqipëri, është një debat i gjerë shoqëror dhe në Itali: nëse plazhi veror mbetet një hapësirë publike për të gjithë apo nëse po shndërrohet gradualisht në një shërbim që mund të shijohet vetëm nga ata që kanë mundësi të paguajnë. /tesheshi
