Izraeli dëshiron t’i ekzekutojë ata nëpër burgje: a do ta lejojë bota?
Nga Mohamad Alqeeq, shkrimtar palestinez
Knesseti izraelit po shtyn përpara një projektligj që, nëse miratohet, do t’u lejonte autoriteteve pushtuese të ekzekutonin ligjërisht palestinezët. Ky zhvillim nuk ka tërhequr pothuajse asnjë vëmendje ndërkombëtare, por për palestinezët, është një tjetër tmerr që po vjen.
Projektligji është pjesë e marrëveshjes që lejoi formimin e qeverisë së koalicionit të Benjamin Netanyahut në fund të vitit 2022. U kërkua nga Itamar Ben-Gvir, tani ministër i sigurisë kombëtare, i cili ka udhëhequr një mbretërim terrori në të gjithë Bregun Perëndimor për tre vitet e fundit.
Në nëntor, projektligji kaloi leximin e parë dhe në janar u zbuluan dispozitat e tij: ekzekutimi kryhet brenda 90 ditëve nga dënimi, asnjë ankesë dhe vdekja me varje.
Palestinezët e akuzuar për planifikim sulmesh ose vrasje izraelitësh do të përballen me dënimin me vdekje.
Ben-Gvir ka bërë thirrje të përsëritura për ekzekutimin e palestinezëve, së fundmi gjatë vizitës së tij në burgun Ofer, ku ai filmoi veten duke mbikëqyrur abuzimin e të paraburgosurve.
Arritja në këtë pikë nuk është aspak për t’u habitur. Për dekada të tëra, bashkësia ndërkombëtare e ka lënë pas dore fatin e të burgosurve palestinezë. Në dy vitet e gjysmë të fundit, nuk ka pasur pothuajse asnjë reagim global ndaj brutalizimit masiv të palestinezëve të mbajtur në burgjet izraelite me ose pa akuza. Përpjekjet izraelite për të legalizuar ekzekutimet e palestinezëve janë hapi logjik i radhës në eliminimin e çështjes palestineze.
“Të burgosur” apo robër?
Përdorimi i termit “të burgosur” për t’iu referuar palestinezëve të mbajtur nga Izraeli është mashtrues. Ai e zhvesh këtë mizori nga konteksti i saj – pushtimi ushtarak dhe kolonizimi nën të cilin jetojnë palestinezët. Të burgosurit e luftës ose robërit janë terma shumë më të saktë. Kjo për shkak se palestinezët merren ose për rezistencë ndaj pushtimit ose pa asnjë arsye – për hir të terrorizimit të familjeve dhe komuniteteve të tyre.
Aktualisht, më shumë se një e treta e palestinezëve që Izraeli mban janë nën “paraburgim administrativ” – dmth., ata mbahen pa akuza – dhe disa janë gra dhe fëmijë. Palestinezët gjithashtu “gjykohen” në gjykata ushtarake, të cilat janë hapur të anshme kundër popullsisë së pushtuar.
Unë vetë isha viktimë e këtij sistemi shtypjeje përmes paraburgimit të padrejtë.
Në nëntor 2015, ushtarët izraelitë hynë me forcë në shtëpinë time në Ramallah dhe më morën. Ata më torturuan dhe më izoluan për javë të tëra pa më thënë as për çfarë akuzohesha.
Përfundimisht, ata dolën me një akuzë për “nxitje”, për të cilën nuk paraqitën asnjë provë. Ata më mbajtën nën “paraburgimin e tyre administrativ” ose atë që në të vërtetë është një arrestim arbitrar. Abuzimi vazhdoi dhe gjatë një seance marrjeje në pyetje, një oficer izraelit më kërcënoi me përdhunim.
Ata më trajtuan si një kafshë pa të drejta ose mbrojtje ligjore. Përfaqësuesve të Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq iu ndalua të më vizitonin. U lirova vetëm pasi bëra një grevë urie për tre muaj dhe gjendja ime u përkeqësua në një nivel të rrezikshëm.
Kjo më ndodhi dhjetë vjet më parë, shumë kohë para 7 tetorit 2023. Në atë kohë, bashkësia ndërkombëtare po mbyllte sytë ndaj shkeljeve të ligjit ndërkombëtar nga Izraeli përmes paraburgimit administrativ dhe abuzimit.
Pas 7 tetorit, kushtet në burgjet ushtarake izraelite u përkeqësuan, me tortura të përhapura, uri dhe neglizhencë mjekësore. Të paktën 88 palestinezë janë vrarë në paraburgimet izraelite që atëherë. Bashkësia ndërkombëtare ka heshtur, duke lëshuar një dënim të dobët herë pas here.
Legalizimi i paligjshëm
Keqtrajtimi brutal i palestinezëve të ndaluar nga Izraeli është në shkelje të drejtpërdrejtë të Konventave të Gjenevës, të cilat janë palë. Duke qenë se janë nën pushtim, palestinezët konsiderohen një popullsi e mbrojtur dhe kanë të drejta që autoritetet izraelite i kanë mohuar sistematikisht.
Megjithatë, bashkësia ndërkombëtare i ka pranuar këto shkelje flagrante. Nën maskën e antiterrorizmit, diskursi ndërkombëtar i ka transformuar palestinezët nga një popull i pushtuar në kërcënime për sigurinë izraelite dhe ndërkombëtare.
As imazhet dhe dëshmitë tronditëse të përdhunimeve masive në qendrat e paraburgimit izraelit nuk arritën ta përmbysin këtë kornizë të gabuar.
Në këtë kontekst, projektligji për dënimin me vdekje nuk është një propozim ekstremist; ai përshtatet plotësisht në modelin e brutalizimit të të paraburgosurve palestinezë.
Nga perspektiva e palestinezëve, ky projektligj është një tjetër mjet i hakmarrjes izraelite. Nëse miratohet, ai do të përhapë më shumë frikë dhe do të zvogëlojë më tej çdo rezistencë paqësore kundër sulmeve të dhunshme të kolonëve izraelitë ndaj popullit palestinez dhe pronës së tyre.
Projektligji është gjithashtu një makth për çdo familje që ka një anëtar në një burg izraelit. Ata janë shtyrë tashmë në skajet e krizës nga mungesa e informacionit në lidhje me të dashurit e tyre që nga ndalimi i vizitave mes rritjes së vdekjeve në paraburgim.
Edhe më e tmerrshme është perspektiva që projektligji të zbatohet në mënyrë retroaktive. Kjo do të thotë që kushdo që akuzohet për planifikim ose shkaktim të vdekjes së një izraeliti mund të ekzekutohet.
Aktualisht ka raportime në mediat izraelite se supozohet se qeveria izraelite është nën presion për të mos e çuar përpara këtë ligj. Ka pasur disa sugjerime për të ndryshuar tekstin për ta bërë atë më të pranueshëm. Por ne e dimë se Izraeli përfundimisht do të arrijë të ekzekutojë palestinezët. Ashtu siç ka bërë me ligje të tjera, ai do të manovrojë në mënyrë mashtruese për të minimizuar reagimet, por prapë do të vazhdojë me atë që dëshiron të bëjë.
Ndërsa Izraeli është në rrugën për të shembur edhe një normë tjetër ligjore ndërkombëtare, maksimumi që ka të ngjarë të marrë është “thirrje për përmbajtje” ose “deklarata dënimi”. Një retorikë e tillë e dobët ka mundësuar sulmin e tij kundër ligjit ndërkombëtar për dekadat e fundit, dhe veçanërisht gjatë dy viteve e gjysmë të fundit.
Nëse bashkësia ndërkombëtare dëshiron të shpëtojë atë që ka mbetur nga regjimi ligjor ndërkombëtar dhe të shpëtojë imazhin e saj, është koha për të ndryshuar rrënjësisht qasjen e saj.
Në vend që të bëjnë deklarata të dobëta në lidhje me respektimin e ligjit ndërkombëtar, ata duhet të vendosin sanksione ndaj Izraelit. Zyrtarët izraelitë që janë akuzuar për kryerjen e krimeve kundër palestinezëve nuk duhet të strehohen, por të mbahen përgjegjës.
Vetëm atëherë mund të ketë shpresë për kthimin e sigurt dhe paqësor të të gjithë të burgosurve palestinezë – diçka për të cilën u ra dakord tashmë gjatë Marrëveshjeve të Oslos. Dhe vetëm atëherë mund të ketë shpresë se përpjekjet izraelite për të shpërbërë ligjin ndërkombëtar në mënyrë që të mund të bëjë çfarë të dojë në Palestinë do të ndalen.
