Pse autokracisë serbe i nevojitet një “armik i jashtëm”
Në historinë e Ballkanit, retorika e “rrethimit” dhe e “kërcënimit të jashtëm” ka qenë gjithmonë mjeti i fundit i autokratëve për të mbijetuar politikisht. Sot, Aleksandër Vuçiç po ndjek pikë për pikë manualin e Vladimir Putinit: prodhimin e një klime lufte për të mbytur zërat e brendshëm demokratikë dhe për të justifikuar kontrollin absolut mbi shtetin.
Presidenti serb, i njohur për afërsinë e tij me Kremlinin, po e përdor frikën si “monedhë politike” për të mbajtur nën fre një popullsi që po tregon shenja të qarta lodhjeje nga pushteti i tij i gjatë.
Retorika e “agresorit” si mburojë politike
Deklaratat e fundit të Vuçiçit, ku ai flet për “agresorë potencialë” dhe akuzon Perëndimin për investimin e miliarda eurove për rrëzimin e tij, nuk janë thjesht shpërthime emocionale, por pjesë e një strategjie të mirëfilltë politike.
Njëlloj si Putini përpara agresionit kundër Ukrainës, Vuçiçi po ndërton narrativën e një Serbie “viktimë”, e cila detyrohet të armatoset deri në dhëmbë për t’u mbrojtur nga një botë armiqësore. Në një video të fundit në Instagram, ai theksoi se nuk është “as naiv, as budalla” si Millosheviçi, duke lënë të kuptohet se është i gatshëm të shkojë shumë më larg për të ruajtur pushtetin.
Kjo deklaratë vjen në një kohë kur protestat e studentëve në Beograd kanë hyrë në vitin e tyre të dytë, duke dëshmuar një rezistencë të fortë kundër korrupsionit dhe mungesës së lirisë së medias.
Lufta si mjet mbijetese
Taktikat e Vuçiçit përkojnë pothuajse plotësisht me ato të Kremlinit, duke krijuar një model të mirëfilltë autokracie ballkanike. Militarizimi i vrullshëm i shoqërisë dhe blerja e vazhdueshme e armatimeve të sofistikuara shërbejnë si një mesazh i drejtpërdrejtë force, i cili nuk u drejtohet vetëm fqinjëve, por kryesisht opozitës së brendshme dhe qytetarëve që kërkojnë ndryshim.
Ky demonstrim fuqie synon të mbjellë frikë dhe të krijojë përshtypjen se regjimi është i pathyeshëm, ndërsa shënjestrimi i vazhdueshëm i Perëndimit, si arkitekti i trazirave të brendshme, shërben për të delegjitimuar çdo kërkesë demokratike.
Duke i cilësuar protestat studentore si të orkestruara nga jashtë, Vuçiç tenton ta shndërrojë pakënaqësinë sociale në një çështje të sigurisë kombëtare. Kjo i jep atij mundësinë që ta portretizojë çdo kritik si një tradhtar, saktësisht siç bën Putini me metodat e tij represive.
Mbi të gjitha, ndërtimi i kultit të udhëheqësit të fortë mbetet shtylla kryesore e kësaj strategjie, ku ai prezantohet si i vetmi garant i paqes. Mesazhi që i përcillet popullit është se pa autoritetin e tij, Serbia do të pushtohej ose do të shkatërrohej, duke e mbajtur shoqërinë në një gjendje ankthi të përhershëm, ku fati i liderit identifikohet me fatin e vetë shtetit.
Rreziku serioz për rajonin
Nëse Putini përdori mbrojtjen e pakicave ruse si pretekst për luftë, Vuçiç përdor vazhdimisht retorikën e mbrojtjes së popullit serb në Kosovë, Bosnjë dhe Mal të Zi. Kjo lojë me zjarrin në një rajon ende të brishtë, është një mjet efikas për të shpërndarë vëmendjen nga dështimet ekonomike.
Duke e mbajtur rajonin në prag të konfliktit, Vuçiç po i thotë bashkësisë ndërkombëtare se ai është i vetmi partner me të cilin mund të negociohet, duke shantazhuar kështu stabilitetin e Evropës për interesat e tij personale.
