“Sekretet” e Arktikut, harruar prej dekadash, tashmë nën ambicie gjeopolitike
Arktiku, dikur simbol i distancës dhe akullit, po bëhet me shpejtësi një nga pikat kryesore gjeopolitike në botë. Gadishulli rus Kola, i vendosur brenda Rrethit Arktik dhe afër kufirit me Norvegjinë, tani është shtëpia e një prej arsenaleve më të mëdha bërthamore në planet.
Arktiku është rruga më e shkurtër për raketat ndërkontinentale, të cilat, në rast të një konflikti, mund të arrijnë qytetet kryesore amerikane nga Rusia në më pak se 20 minuta.
Për shkak të vendndodhjes së saj strategjike, hapësirat e gjera të Arktikut po përmenden gjithnjë e më shumë si vija e frontit të ardhshëm të rivalitetit midis aleatëve perëndimorë dhe boshtit ruso-kinez. Shtetet e Bashkuara mbajnë një sistem të avancuar paralajmërimi të hershëm për sulme të mundshme me raketa nga Rusia në bazën Pituffik (ish-Thule) në Groenlandë, ndërsa baza shërben gjithashtu si një qendër e rëndësishme logjistike për forcat amerikane dhe të NATO-s.
Vija e parë e mbrojtjes
Në të njëjtën kohë, Kina po forcon me shpejtësi praninë e saj ushtarake në veriun e largët. Anijet luftarake kineze kanë patrulluar ujërat pranë Alaskës për vite me radhë, dhe në vitin 2022, SHBA-të regjistruan praninë e një flote të përbashkët ruso-kineze vetëm 160 kilometra larg territorit amerikan.
Midis tyre ishte edhe shkatërruesi kinez Nanchang, i pajisur me dhjetëra raketa lundrimi dhe hipersonike.
Zyrtarët norvegjezë po paralajmërojnë hapur se Arktiku nuk është më periferi, por qendra e mbrojtjes kolektive. “Kjo është linja e parë e mbrojtjes e NATO-s, jo vetëm për SHBA-në, por edhe për Londrën, Parisin, Berlinin dhe të gjithë Aleancën”, tha së fundmi ministri norvegjez Tore Sandvik, siç e citon Financial Times. Fjalët e tij vijnë në një kohë kur NATO është gjithnjë e më serioze në lidhje me nevojën për një angazhim më të fortë në veri.
Edhe pse pas Luftës së Ftohtë, pothuajse të gjitha shtetet e Arktikut ulën praninë e tyre ushtarake në rajon, me ardhjen e Vladimir Putin, Rusia e ka përqendruar përsëri vëmendjen fuqishëm në Arktik. Sot, ajo kontrollon rreth gjysmën e masës tokësore dhe ujore të Arktikut dhe ka më shumë se 40 objekte ushtarake përgjatë bregdetit.
Rolin kryesor e luan Flota Veriore e Rusisë, e bazuar në Gadishullin Kola, e cila operon shumicën e nëndetëseve bërthamore të Rusisë.
Helicopter snow skis are large, specialised landing gear attachments that fit onto the helicopter’s wheels to prevent it from sinking into deep snow, allowing safe landings and operations in Arctic or mountainous winter environments by distributing the aircraft’
E ardhmja varet nga veriu i epërm
Për NATO-n, të ashtuquajturat kalime strategjike – hendeku GIUK midis Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar, dhe Hendeku i Ariut midis arkipelagut norvegjez të Svalbardit dhe Rusisë kontinentale – janë me rëndësi të veçantë. Norvegjia pretendon se monitoron zonën me një kombinim satelitësh, avionësh zbulimi, nëndetësesh dhe dronësh, me qëllim pengimin, jo përshkallëzimin, e konfliktit.
Zyrtarët më të lartë ushtarakë të NATO-s thonë se Arktiku nuk është më vetëm një çështje sigurie, por edhe e ekonomisë, mjedisit dhe ligjit ndërkombëtar. “Misioni ynë është të ruajmë stabilitetin, lirinë e lundrimit dhe të parandalojmë që ligji i të fortit të zëvendësojë rregullat ndërkombëtare”, paralajmëroi Admirali Giuseppe Cavo Dragone, duke theksuar se e ardhmja e Aleancës është e lidhur pazgjidhshmërisht me atë që ndodh në veriun e epërm. /tesheshi.com/
