Ministri i Mbrojtjes i Belgjikës, Theo Francken tha se Turqia është aleat i rëndësishëm për NATO-n dhe se Evropa duhet të përfitojë nga teknologjia turke në prodhimin e mbrojtjes.
“Mendoj se do të jetë një samit shumë i rëndësishëm”, tha Francken për Anadolu para takimit të NATO-s më 7–8 korrik në Ankara. Ai tha se NATO ka kaluar periudha të vështira kohët e fundit dhe për këtë arsye uniteti është më i rëndësishëm se kurrë.
“Ka pasur diskutime për Lindjen e Mesme, për luftën kundër regjimit iranian, kemi pasur disa tensione për hapjen e bazave ushtarake për avionët amerikanë, kemi pasur disa diskutime për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes”, tha Francken. “Pra, sigurisht, nuk ka qenë viti më i lehtë për NATO-n”, shtoi ai.
Ai theksoi nevojën për të punuar së bashku në investimet e mbrojtjes, Modelin e Forcës së NATO-s, rritjen e prodhimit, mbrojtjen ajrore dhe teknologjitë e reja. “Të bashkuar qëndrojmë, të ndarë biem, dhe mendoj se më e rëndësishmja është të tregojmë unitet”, tha ai.
I pyetur për pritjet e tij nga samiti, Francken tha: “Pres me padurim të shkoj në Ankara sepse mikpritja e ngrohtë e popullit turk është shumë e bukur”. Ai tha se do të marrë pjesë gjithashtu në Forumin e Industrisë së Mbrojtjes në Samitin e NATO-s.
Francken deklaroi se prioriteti i dytë duhet të jetë teknologjia, mbrojtja ajrore dhe rritja e prodhimit industrial, ndërsa i treti është mbështetja për Ukrainën.
– Vizioni “NATO 3.0”
Lidhur me vizionin “NATO 3.0” që pritet të marrë formë në takimin në Ankara, Francken tha se kjo do të thotë që Belgjika dhe aleatët evropianë duhet të marrin më shumë përgjegjësi.
“Kjo do të thotë se Belgjika dhe aleatët evropianë duhet të rrisin angazhimin, të investojnë shumë në mbrojtje dhe të jenë aty për të marrë në duart tona arkitekturën e sigurisë së kontinentit evropian”, tha ai.
“Kjo është në fakt sfida dhe kjo është ajo që duhet të bëjmë”, shtoi ministri belg.
Për mundësinë që SHBA-ja të ulë kontributin ushtarak në Evropë dhe që Evropa të mbushë boshllëqet, Francken tha se NATO ka nevojë për planifikim të fortë. “Ajo që na duhet është planifikim i mirë, planifikim i NATO-s. SACEUR, Komandanti Suprem i Aleatëve, po e bën këtë”, tha ai. “Është e rëndësishme që ta çojmë këtë përpara, të kemi plane të mira dhe t’i ndjekim ato plane”, theksoi më tej Francken.
Ministri belg tha se kjo do të thotë përmbushje e objektivave dhe mbushje e të gjitha boshllëqeve të kapaciteteve, sepse trupat dhe kapacitetet amerikane do të tërhiqen nga Evropa ndërsa Washingtoni po zhvendoset drejt Azisë dhe Paqësorit.
“Kjo do të thotë se ne duhet të rrisim angazhimin tonë dhe t’i përmbushim sfidat tona, t’i mbushim ato boshllëqe, dhe kjo është ajo që duhet të bëjmë”, tha ai.
Në lidhje me planet e Belgjikës, Francken tha se vendi i tij do të ndajë avionë për furnizim me karburant në ajër, avionë luftarakë F-16, dronë MQ-9B SkyGuardian dhe kapacitete të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit sipas Modelit të Forcës së NATO-s.
“Ne jemi menjëherë të gatshëm të dislokojmë më shumë për NATO-n nga mbrojtja belge”, tha ai.
– “Mund të mësojmë shumë nga teknologjia e Turqisë”
Francken gjithashtu foli për kontributet e Turqisë, vendit mikpritës të samitit, në NATO.
“Turqia është aleat shumë i rëndësishëm. Është aleat afatgjatë. Është një vend shumë i rëndësishëm brenda NATO-s”, tha ai. “Pra, po, ne kemi nevojë për Turqinë brenda NATO-s dhe shpresoj se mund të punojmë shumë mirë së bashku”, shtoi shefi i mbrojtjes belge.
Francken tha se kishte dëgjuar se samiti do të organizohej “100 për qind super, super mirë” dhe se mezi pret të përjetonte përsëri mikpritjen turke. “Pra, po, e dua Ankaranë, e dua Turqinë, kështu që mezi pres të jem atje”, tha ai.
Francken theksoi se Turqia duhet të përfshihet në programet e mbrojtjes së Evropës.
“Për mua, Turqia duhet të jetë në SAFE-II”, tha ai, duke iu referuar mekanizmit të financimit të mbrojtjes të BE-së. “Mendoj se është e nevojshme të kemi një paketë SAFE-II për kredi, kredi evropiane, dhe mendoj se Turqia duhet të jetë brenda. Fakti që Turqia nuk ishte në SAFE-I, është gabim”, tha ai.
“Ne mund të mësojmë shumë nga teknologjia juaj”, shtoi ai.
Duke iu referuar vizitës së tij në korvetën turke TCG Burgazada, e cila ndodhet aktualisht në Bazën Detare në Zeebrugge për eventin Ditët e Marinës 2026 në Belgjikë, Francken tha: “E pashë anijen tuaj korvetë, është e bukur, ka shumë teknologji, është e nivelit të lartë”.
– Turqia “një aleat shumë i rëndësishëm”
Ai tha se Turqia duhet të jetë pjesë e këtij procesi sepse është një aleat i rëndësishëm.
“Ne duhet të punojmë së bashku. Ne kemi kundërshtarë, armiq që po bëhen më të fortë çdo ditë, kështu që duhet të punojmë së bashku për të qëndruar të fortë dhe për të mbrojtur vlerat tona”, tha Francken.
Duke theksuar se Belgjika bashkëpunon me Turqinë në shumë fusha, Francken tha se të dy vendet zhvillojnë shumë aktivitete trajnimi së bashku në kuadër të NATO-s.
“Mendoj se mund të synojmë edhe prokurime të përbashkëta, bashkëpunim industrial së bashku”, tha ai.
Shefi i mbrojtjes së Belgjikës foli gjithashtu për misionin e madh ekonomik të vendit të tij në Turqi muajin e kaluar, duke thënë se bashkëpunimi vazhdon dhe kontrata të reja po nënshkruhen ende.
“Kemi pasur misionin tonë ekonomik në Turqi dhe tani ende po dalin kontrata”, tha ai. “Pra, edhe muaj më vonë, shihni se misioni ekonomik jep rezultate shumë të mira. Pra, kjo është diçka pozitive dhe ne vazhdojmë në këtë drejtim”, theksoi ministri belg Theo Francken.
