Drejtësia është shtylla themelore mbi të cilën ndërtohen shoqëritë e qëndrueshme dhe të bashkuara. Ajo është parimi që realizon ekuilibrin mes të drejtave dhe detyrimeve, dhe garanton shpërndarjen e mundësive në mënyrë të drejtë, larg diskriminimit apo padrejtësisë. Gjatë historisë, drejtësia ka qenë faktori i përbashkët në lulëzimin e qytetërimeve, pasi çon në paqe të brendshme dhe zhvillim të qëndrueshëm. Në këtë artikull do të shqyrtojmë tre boshte kryesore mbi rëndësinë e drejtësisë dhe ndikimin e saj tek individët dhe shoqëritë.
Roli i drejtësisë në ndërtimin e shoqërive të shëndosha
Drejtësia është themeli mbi të cilin ndërtohen marrëdhëniet e forta shoqërore, pasi garanton që çdo individ të marrë të drejtat e tij pa tejkalim apo cenim nga të tjerët. Kur drejtësia mbizotëron në shoqëri, të gjithë ndihen të sigurt dhe me besim, gjë që forcon kohezionin shoqëror.
Një nga shembujt më të dukshëm të ndikimit të drejtësisë është eliminimi i pabarazive klasore që krijojnë urrejtje mes shtresave të ndryshme. Drejtësia u jep të gjithëve mundësi të barabarta në arsim dhe punë, pavarësisht klasës apo prejardhjes shoqërore, duke rritur ndjenjën e përkatësisë dhe besnikërisë ndaj shoqërisë.
Për më tepër, drejtësia parandalon konfliktet dhe ul krimin. Kur individët ndjejnë se ekziston një sistem që u garanton të drejtat dhe i mbron nga padrejtësia, ata shmangin dhunën apo hakmarrjen. Si rezultat, shoqëria bëhet më e qëndrueshme dhe më e sigurt.
Drejtësia në Islam: Themeli i marrëdhënieve njerëzore
Në Islam, drejtësia zë një vend të madh si një vlerë qendrore në sheriatin islam. Ajo është një parim hyjnor i theksuar në Kuran dhe në Sunetin profetik, ku Allahu i Madhëruar thotë: “Vërtet, Allahu urdhëron drejtësi, mirësi dhe dhënie ndaj të afërmve”[1]
Drejtësia në Islam nuk kufizohet vetëm në gjykime juridike, por përfshin të gjitha aspektet e jetës, duke filluar nga marrëdhënia mes sunduesit dhe të sunduarve, deri te marrëdhëniet mes individëve në familje dhe shoqëri. Për shembull, Islami nxit drejtësi mes fëmijëve në trajtim dhe dhënie, ku Profeti (a.s) ka thënë: “Jini të drejtë mes fëmijëve tuaj në dhurata, ashtu siç dëshironi që ata të jenë të drejtë ndaj jush në mirësjellje dhe dashuri.”[2]
Po ashtu, drejtësia në Islam shfaqet edhe në trajtimin e armiqve dhe kundërshtarëve, siç thotë Allahu:
“Mos lejoni që urrejtja ndaj një populli t’ju shtyjë të mos jeni të drejtë. Jini të drejtë, sepse kjo është më afër devotshmërisë”[3].Ky parim tregon madhështinë e Islamit në vendosjen e drejtësisë edhe me ata me të cilët nuk pajtohemi, duke forcuar vlerat e larta njerëzore.
Ndikimi i mungesës së drejtësisë në stabilitetin e shoqërive
Mungesa e drejtësisë çon në shkatërrimin e shoqërive dhe përhapjen e padrejtësisë dhe korrupsionit. Kur të drejtat e individëve cenohen, ata ndihen të zhgënjyer dhe humbasin besimin në institucione, gjë që i shtyn të kërkojnë zgjidhje individuale që mund të dëmtojnë gjithë shoqërinë.
Padrejtësia lind urrejtje dhe çon në shpërbërjen e marrëdhënieve shoqërore. Këto pasoja shfaqen qartë në shoqëritë që vuajnë nga diskriminimi klasor apo racor, ku krijohet një hendek i madh mes shtresave të ndryshme, duke kërcënuar paqen shoqërore.
Gjithashtu, mungesa e drejtësisë pengon zhvillimin. Shoqëritë ku mbizotërojnë nepotizmi dhe korrupsioni dështojnë të përfitojnë nga aftësitë e individëve të tyre, gjë që çon në emigrimin e trurit dhe uljen e produktivitetit. Kjo ndikon negativisht në ekonomi dhe rrit varfërinë dhe papunësinë.
Rikthimi i drejtësisë në këto kushte kërkon reforma rrënjësore, përfshirë vendosjen e ligjeve të drejta dhe zbatimin e tyre me vendosmëri, si dhe rritjen e ndërgjegjësimit kulturor për rëndësinë e drejtësisë.
Përfundim:
Drejtësia nuk është vetëm një vlerë morale, por themeli i çdo përparimi dhe zhvillimi. Me praninë e saj, shoqëritë gëzojnë paqe dhe stabilitet, ndërsa mungesa e saj çon në kaos dhe shkatërrim. Të gjithë duhet të përpiqemi ta zbatojmë drejtësinë në jetën tonë të përditshme dhe ta kultivojmë atë si një vlerë thelbësore për brezat e ardhshëm, për të siguruar një të ardhme më të mirë.
Autor: Abdulkerim Bekkar
Përktheu: Elton Harxhi
By: adhmëriaonline.com
[1] – Sure Nahl: 90.
[2] – Buhariu dhe Muslimi.
[3] – Sure Maide: 8.
