Ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme thellohen pas sulmeve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Izraelit ndaj Iranit, si dhe kundërsulmeve të Teheranit, një propozim i pazakontë që dikur ishte hedhur poshtë si i pamundur, ka rifituar vëmendje në debatet publike.
Ideja që Izraeli mund të blejë ose marrë me qira ishuj të pabanuar në Greqi si strehë për civilët gjatë kohës së luftës, po tërheq sërish vëmendje për shkak të rikthimit të frikës mbi përshkallëzimin rajonal dhe sigurinë e popullsisë.
Ky propozim ishte sugjeruar fillimisht në vitin 2022 nga gjenerali në pension, Avri Steiner, atëherë anëtar i aleancës politike të udhëhequr nga Benny Gantz, raporton gazeta “Haaretz”.
Në atë kohë, Steineri e përshkroi konceptin si një “Kupolë Hekuri për Popullin Hebre”, duke iu referuar metaforikisht sistemit të mbrojtjes raketore që “mbron” Izraelin nga kërcënimet ajrore.
Sipas vizionit të Steinerit, plani i ishujve do të shërbente si një mekanizëm sigurie humanitar dhe strategjik në rast të një lufte të madhe ose emergjence kombëtare.
Nën këtë propozim, Izraeli do të blinte ose merrte me qira afatgjatë rreth 40 ishuj të pabanuar në Greqi.
Këta ishuj do të zhvilloheshin si qendra evakuimi të përkohshme, në gjendje të strehojnë civilët izraelitë gjatë krizave të mëdha, të tilla si lufta rajonale, bombardimet me raketa ose fatkeqësitë natyrore.
Sipas diskutimeve të hershme për këtë plan, ishujt do të kishin infrastrukturën bazë, duke përfshirë banesa, objekte mjekësore, lidhje transporti dhe sisteme furnizimi emergjent.
Kur kjo ide u shfaq për herë të parë, kishte komente tallëse gjerësisht në debatet publike izraelite.
Shumë komentues dhe media e përshkruan propozimin si “surrealist”, duke argumentuar se pengesat logjistike, politike dhe financiare do të ishin të mëdha.
U ngritën pyetje mbi sovranitetin, reagimin e Greqisë dhe Bashkimit Evropian, si dhe mbi zbatueshmërinë e zhvendosjes së popullsisë së madhe civile jashtë vendit gjatë luftës.
Për disa vite, kjo ide mbeti në periferi të mendimit strategjik izraelit. Megjithatë peizazhi i sigurisë rajonale ka ndryshuar në mënyrë drastike që nga fundi i vitit 2023, duke e rikthyer konceptin në diskutim.
Përshkallëzimi i ri ka ringjallur frikën se popullsia civile e Izraelit është e ekspozuar ndaj sulmeve të vazhdueshme me raketa në shkallë të paparë.
Këto zhvillime kanë ndodhur gjithashtu në hijen e gjenocidit të Izraelit në Gazë.
Lufta ka prodhuar tashmë pasoja sociale dhe demografike të mëdha brenda Izraelit.
Raportet tregojnë se rreth 100.000 izraelitë kanë lënë vendin që nga fillimi i luftës së Izraelit në Gazë.
Kjo valë largimesh ka shkaktuar rikthimin e diskutimeve midis analistëve mbi lidhjen mes goditjeve të sigurisë dhe tendencave të emigracionit në Izrael.
Hulumtimet akademike të fundit mbi emigracionin izraelit sugjerojnë se krizat, qofshin politike, ekonomike apo të sigurisë, mund të përshpejtojnë vrullshëm mërgimin jashtë vendit.
Izraeli ka përjetuar historikisht periudha emigracioni gjatë kohës së paqëndrueshmërisë së lartë.
Mbështetësit e propozimit të Steinerit në lidhje me ishujt grekë argumentojnë se koncepti duhet parë jo si një plan për zhvendosje të përhershme, por si një plan emergjent, një lloj sistemi rezervë për civilët që plotëson mekanizmat e mbrojtjes ushtarake.
