Ishin planifikuar si “mish për top” dhe për Iranin, por…
Në qiellin e Erbilit, një balonë ushtarake mbikëqyr vazhdimisht hapësirën ajrore. Sipas banorëve vendas, ajo është vendosur që prej muajit prill për të monitoruar raketat dhe dronët iranianë.
Pas përshkallëzimit të tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, autoritetet mbyllën përkohësisht hapësirën ajrore të Kurdistanit irakian, duke rikthyer kujtime të periudhave më të vështira të rajonit.
Edhe pas armëpushimit, sulmet me dronë në veri të Irakut nuk kanë pushuar. Vetëm pak ditë më parë, periferia e Erbilit u godit sërish, ndërsa në rajon vazhdojnë përplasjet indirekte mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Erbili strehon konsullatën më të madhe amerikane në Lindjen e Mesme, ndërsa në Bagdad ndodhet ambasada më e madhe e SHBA-së në botë.
Vizita e kryeministrit irakian në Uashington u shoqërua me njoftimin për tërheqjen e plotë të forcave amerikane nga Bagdadi deri në fund të shtatorit, si dhe me premtimin për investime të reja amerikane.
Megjithatë, Iraku vazhdon të mbetet një nga arenat kryesore të përplasjes mes SHBA-së dhe Iranit. Në këtë konflikt, Kurdistani irakian është gjendur shpesh në vijën e zjarrit.
Sulmet iraniane kanë goditur herë pas here grupet e armatosura kurde dhe bazat ushtarake të SHBA-së, Francës dhe Italisë, ndërsa milicitë shiite të mbështetura nga Teherani janë përballur me kundërpërgjigje amerikane.
Në fund të qershorit, katër luftëtarë peshmerga u vranë pranë kufirit mes Iranit dhe Irakut gjatë një operacioni të Gardës Revolucionare Islamike, e cila ka shtuar presionin ndaj grupeve kurde në Kurdistanin iranian.
Aktivistë kurdë paralajmërojnë se drejtuesit e Partisë për Jetë të Lirë në Kurdistan (PJAK) përballen me rrezikun e vazhdueshëm të eliminimit.
Megjithatë, pavarësisht presionit ndaj tyre, partitë kurde në Irak refuzuan menjëherë kërkesat e SHBA-së dhe Izraelit për të hapur një front kundër Iranit dhe për të mbështetur përpjekjet për rrëzimin e regjimit në Teheran.
“Askush nuk ka harruar atë që ndodhi me projektin kurd në Rojava, në Siri. Pasi u përdorëm në luftën kundër ISIS-it, u lamë vetëm përballë ofensivës turke. Si mund t’u besojmë sërish të njëjtëve aleatë?”, thonë aktivistët në Erbil.
Kujtimi i Rojavës mbetet shumë i fortë në mesin e kurdëve. Në qendrat tregtare dhe rrugët e Erbilit shfaqen ende simbolet e rezistencës kurde, përfshirë sloganin “Jin, Jiyan, Azadî” (“Grua, Jetë, Liri”), i cili frymëzoi edhe protestat në Iran.
Për shumë banorë, përvoja siriane është prova se fuqitë perëndimore mbështesin kurdët vetëm për aq kohë sa kjo u shërben interesave të tyre strategjike.
Frika nga aspiratat separatiste ka afruar interesat e Turqisë dhe Iranit, të cilat kundërshtojnë çdo përfshirje të kurdëve në konfliktin aktual.
Edhe presidenti amerikan Donald Trump ka pranuar se nuk ishte e lehtë të frenohej dëshira e Ankarasë për ndërhyrje më të madhe ushtarake, ndërsa Turqia vazhdon të forcojë sistemet e saj mbrojtëse.
Nga ana tjetër, Teherani vazhdon të akuzojë Kurdistanin irakian për praninë e agjentëve të inteligjencës izraelite, akuza që përsëriten prej vitesh pa ndryshuar qëndrimin zyrtar të autoriteteve kurde.
Pavarësisht këtyre tensioneve, udhëheqësit e Qeverisë Rajonale të Kurdistanit kanë zgjedhur një politikë neutraliteti.
Përfaqësues të tyre morën pjesë edhe në ceremonitë mortore të udhëheqësit suprem iranian Ali Khamenei në Teheran, duke sinjalizuar dëshirën për të ruajtur marrëdhënie të qëndrueshme me fqinjin lindor.
“Ne përkrahim një marrëveshje mes SHBA-së dhe Iranit. Asnjëherë nuk kemi menduar që peshmergët të përfshihen në luftë kundër Iranit,” deklaroi Raman Majid nga Kongresi Kombëtar Kurd.
Në këtë çështje, dy forcat kryesore politike kurde – Partia Demokratike e Kurdistanit (PDK) dhe Bashkimi Patriotik i Kurdistanit (PUK) – ndajnë të njëjtin qëndrim.
Edhe partitë më të vogla opozitare kundërshtojnë përfshirjen në konflikt. Ndonëse vazhdojnë të jenë të përçara për çështje të tjera dhe ende nuk kanë arritur të formojnë një qeveri të re rajonale pas zgjedhjeve të vitit 2024, refuzimi për t’u bërë pjesë e një lufte kundër Iranit mbetet pika e vetme që bashkon pothuajse të gjithë spektrin politik kurd. /tesheshi
