Autoritetet aktivizojnë protokollet e sigurisë, pasagjerët informohen të fundit
Në çdo aeroport ekzistojnë rregulla të posaçme për menaxhimin e situatave emergjente që lidhen me sigurinë, siç janë alarmet e shumta për bomba të ditëve të fundit.
Këto procedura përfshijnë një sistem kompleks bashkëpunimi mes autoriteteve aeroportuale, institucioneve që kontrollojnë hapësirën ajrore dhe forcave të policisë.
Në Itali, planet e emergjencës hartohen nga Autoriteti Kombëtar i Aviacionit Civil (ENAC), në përputhje me rregullat kombëtare dhe evropiane, dhe më pas zbatohen nga çdo aeroport.
Procedurat konkrete për alarmet për bomba përfshihen në manuale të brendshme të sigurisë, të cilat nuk janë publike, si dhe në një plan të posaçëm të quajtur “Leonardo da Vinci”.
Çdo aeroport ka planin e vet, të hartuar nga Ministria e Brendshme në bashkëpunim me prefekturat. Për zbatimin e tij përgjigjet Policia Kufitare Ajrore, e njohur si “Polaria”, e cila, përveç kontrollit të dokumenteve të udhëtarëve, ka përgjegjësi edhe për sigurinë në aeroporte.
Megjithatë, nuk dihet saktësisht se si filtrohen dhe klasifikohen informacionet për kërcënimet. Një burim anonim nga aeroporti i Fiumicinos në Romë i tha gazetës “Repubblica” se protokolli përkatës quhet “manuali blu”.
Sipas tij, nuk është e nevojshme të gjendet një pajisje shpërthyese për të aktivizuar procedurat: mjafton një kërcënim që konsiderohet mjaftueshëm serioz për të kërkuar ndërhyrjen e autoriteteve.
Në Britaninë e Madhe, Shoqata e Pilotëve të Linjave Ajrore shpjegon se kërcënimet që u përcillen drejtpërdrejt kompanive ajrore shqyrtohen nga një grup ekspertësh.
Ata i klasifikojnë sipas tri niveleve: të besueshme (e kuqe), pjesërisht të besueshme (portokalli) dhe të pabesueshme (e gjelbër). Ekuipazhi njoftohet vetëm në dy rastet e para, kur aktivizohen edhe protokollet e emergjencës.
Në Itali, procedurat ndryshojnë në varësi të faktit nëse avioni ndodhet në tokë apo është në fluturim. Në rastin e dytë, përfshihet menjëherë ENAV-i, institucioni përgjegjës për koordinimin e trafikut ajror.
Ai menaxhon 45 kulla kontrolli dhe katër qendra rajonale të kontrollit të hapësirës ajrore. ENAV-i merr njoftimin nga autoritetet kompetente, policia, kompania ajrore apo aeroporti, por nuk është përgjegjës për verifikimin e origjinës dhe besueshmërisë së kërcënimit.
Detyra e tij është të kontaktojë pilotin, nëse avioni ndodhet në hapësirën ajrore italiane, dhe ta informojë për emergjencën.
Njëkohësisht, ENAV-i njofton Forcat Ajrore Italiane, të cilat vendosin, në varësi të seriozitetit të kërcënimit, nëse duhet të dërgojnë avionë luftarakë për të shoqëruar mjetin e dyshuar.
Kjo procedurë quhet “scramble” dhe konsiston në ngritjen e menjëhershme të avionëve ushtarakë për të kapur, shoqëruar dhe nëse është e nevojshme, drejtuar avionin civil drejt një aeroporti të sigurt.
Kjo ndodhi të enjten me dy avionë që udhëtonin drejt Romës, përkatësisht nga Helsinki dhe Dublini. Pas marrjes së kërcënimeve, ata u interceptuan nga avionë luftarakë, të cilët i shoqëruan deri në ulje.
ENAV-i duhet gjithashtu të krijojë një hapësirë të sigurt përreth avionit, duke riorganizuar trafikun ajror dhe duke mundësuar uljen e tij sa më shpejt në aeroportin më të afërt të përshtatshëm.
Për këtë qëllim krijohet një lloj korridori i posaçëm, ndërsa avioni nuk parkohet mes mjeteve të tjera fluturuese, por dërgohet në një zonë të izoluar.
Pas uljes, pasagjerët zbresin dhe vetëm atëherë informohen për kërcënimin. Të gjitha bagazhet kontrollohen me rreze X, përfshirë edhe ato të udhëtarëve që vijnë nga vendet e zonës Shengen.
Më pas, Policia Kufitare dhe specialistët e çaktivizimit të bombave kontrollojnë imtësisht avionin për të zbuluar ndonjë objekt të dyshimtë. Kjo fazë quhet pastrim sigurie.
Të enjten, kontrollet përfunduan pa u gjetur asnjë pajisje shpërthyese në avionët e përfshirë. Ndërkohë, Prokuroria e Busto Arsizios, që ka juridiksion mbi aeroportin e Malpensës, ka hapur një hetim për alarm të rremë.
Hetimi lidhet me njoftimet e pabazuara për bomba në dy fluturime drejt këtij aeroporti, nga Selaniku i Greqisë dhe Porto e Portugalisë.
Ashtu si në rastin e Romës, kërcënimet ishin dërguar përmes postës elektronike. Mesazhet drejtuar aeroportit të Fiumicinos ishin nënshkruar në emër të “Shtetit Mashkullor” (Male State), një organizatë ruse e ekstremit të djathtë.
Përmbajtja e tyre ishte e përgjithshme dhe konspirative, por nuk ka asnjë provë që mesazhet të jenë dërguar vërtet nga anëtarët e kësaj organizate.
Një llogari në Telegram e lidhur me grupin mohoi për BBC-në çdo përfshirje në alarmet për bomba. Organizata ishte shpallur e jashtëligjshme në Rusi në vitin 2021, ndërsa themeluesi i saj, Vladislav Pozdnyakov, besohet se jeton prej vitesh jashtë vendit. /tesheshi
