Gërmuesit e plazhit kanë dëmtuar tashmë vendet e shumimit të breshkave të detit
Brenda pak ditësh nga fillimi i punimeve përgatitore në zonën bregdetare të Zvërnecit, aty ku familja Trump parashikon të ndërtojë një kompleks të madh turistik, në bregdetin shqiptar janë shkaktuar dëme të pariparueshme, duke rrezikuar peizazhet dhe faunën, paralajmërojnë OJQ-të dhe shkencëtarët.
Gërmuesit e plazhit kanë dëmtuar tashmë vendet e shumimit të breshkave të detit Caretta, të cilat janë në rrezik zhdukjeje. Biologu detar Olsi Nika, kreu i OJQ-së EcoAlbania, thotë se është i befasuar nga shkatërrimi që ka ndodhur në brigjet e Lagunës së Nartës midis 5 dhe 30 majit.
Imazhet satelitore tregojnë se gjatë kësaj periudhe është hapur një rrugë, një zonë e tërë është shpyllëzuar dhe është ndërtuar një urë përgjatë ngushticës që lidh lagunën me detin.
Dunat e Nartës janë shkatërruar nga ndërtimi i rrugëve hyrëse, pemët janë prerë, betoni është derdhur në zonat bregdetare aty pranë, duke kërcënuar shumë lloje zogjsh.
“Një masakër e vërtetë e biodiversitetit mbi mijëra hektarë”, thotë Olsi Nika, sepse “ndërhyrjet në një kanal jetësor që lidh lagunën dhe detin kanë prishur rëndë shkëmbimin e ujit që është i nevojshëm për ekuilibrin e ligatinave”.
Sipas profesorit të Universitetit të Tiranës, Ferdinand Bego, edhe nëse mobilizimi i përnatshëm i protestuesve në Tiranë kundër planit të familjes Trump ka arritur të ndalojë punimet tokësore, “dëmi që është shkaktuar edhe para punimeve të ndërtimit është kryesisht i pakthyeshëm”.
Është urgjente të kufizohen humbjet në deltë(grykëderdhja e Vjosës), e cila ka vlerë të lartë ekologjike për Mesdheun, thotë profesori Friedrich Schimmer i Universitetit të Vjenës, i cili vizitoi zonën në qershor dhe paralajmëroi se projektet e turizmit në shkallë të gjerë “e dëmtojnë në mënyrë të pakthyeshme integritetin e saj natyror”.
Organizatat dhe institucionet joqeveritare kanë paralajmëruar prej kohësh për planin e dhëndrit të Donald Trump, Jared Kushner, për të ndërtuar kompleks luksoz mes kolonive të flamingove rozë dhe në një ishull të pabanuar. Një projekt politikisht i ndjeshëm me vlerë më shumë se katër miliardë euro.
Por gjashtë javë më parë, kur tela me gjemba u shfaqën në perimetrin e kompleksit, shpërtheu zemërimi. Një protestë, e shpërndarë nga siguria private, ishte shkëndija. Të nesërmen, në një podcast, vajza e Trump-it, Ivanka, foli për “pesë milje bregdet përballë ishullit, këtë gadishull të mrekullueshëm me lagunën në njërën anë, detin (sic) në anën tjetër, plazhet e bukura me rërë të bardhë”.
Që atëherë, protestat kanë vazhduar pa pushim.
Qeveria e Edi Ramës, në pushtet për 13 vjet, mbron “projektin më të bukur në Evropë, duke tërhequr kapital ndërkombëtar dhe duke përmirësuar turizmin shqiptar, duke krijuar vende pune dhe duke shfrytëzuar bregdetin për të konkurruar me Malin e Zi, Greqinë dhe Kroacinë”.
Në mesin e qershorit, një ekip shkencëtarësh vizitoi zonën për të vlerësuar dëmet e shkaktuara nga puna përgatitore. Në tekstin që ata publikuan pas vizitës, nxjerrin në pah dëmin e shkaktuar në vendet e shumimit të Caretta-ve nga përdorimi i ekskavatorëve përgjatë plazheve të Dalanit dhe Portonovës, ndërhyrjet në kanalin e Portonovës që kërcënojnë të ndryshojnë shkëmbimin natyror të ujit midis lagunës dhe detit, dhe ndërprerjen ekstreme të jetës së zogjve që varen nga zona për ushqim, pushim dhe riprodhim.
Edhe pse demonstratat në Tiranë janë bërë më të pakta që nga mesi i korrikut, protestuesit morën mbështetje të papritur dhe të fortë nga ylli britanik i popit Dua Lipa, me origjinë nga Kosova, e cila deklaroi në podcastin e saj se ndan shqetësimet në lidhje me kushtet për dhënien e një leje ndërtimi, pasi ligji përkatës u ndryshua posaçërisht për këtë arsye në vitin 2024.
Edhe Bashkimi Evropian, të cilit Shqipëria shpreson t’i bashkohet 2030, ndërhyri për të kujtuar negociatat në vazhdim mbi “Kapitullin 27” mbi mjedisin dhe ndryshimet klimatike.
“Edhe para se të fillonin këto protesta, ne kishim rënë dakord me Shqipërinë që ndryshimet e vitit 2024 në ligjin për zonat e mbrojtura dhe ligjin për investimet strategjike do të shfuqizoheshin brenda vitit”, tha në korrik Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, Marta Kos. /tesheshi
