Haxhi nuk është vetëm një udhëtim drejt Mekas. Ai është një thirrje e thellë shpirtërore, një ftesë hyjnore që prek zemrën e besimtarit dhe e vendos atë përballë një realiteti të ri: të qenit mysafir në Shtëpinë e Zotit është nder, por edhe amanet i madh.
Që nga koha e pejgamberit Ibrahim a.s., njerëzimi është ftuar drejt këtij udhëtimi të shenjtë:
“Thirri njerëzit për haxhillëk; ata do të vijnë në këmbë dhe me deve prej të gjitha viseve të largëta.” (El-Haxh: 27)
Dhe ky ajet nuk është vetëm një urdhër për një ritual, por një thirrje e përhershme për zemrat që kërkojnë afërsinë me Krijuesin.
Kur besimtari niset për haxh, ai nuk merr me vete vetëm valixhen… Ai merr lutjet, pendimin dhe shpresën për falje. Çdo hap i këtij udhëtimi është simbolik:
Veshja e ihramit dhe heqja e rrobave të zakonshme simbolizon heqjen e pengesave të kësaj bote, krenarisë, dallimeve shoqërore… Besimtari paraqitet i barabartë me të gjithë, i pastër dhe i përulur.
Ecja mes Safas dhe Mervas; kujtesë e përhershme se njeriu endet mes dobësisë së tij dhe besimit në ndihmën hyjnore.
Lamtumira me familjen dhe shtëpinë; një moment emocional që e bën të qartë se ky është udhëtimi më i madh i jetës, një udhëtim drejt Zotit.
Në këtë kuptim, haxhi është një transformim i brendshëm. Ai fillon në zemër para se të fillojë në rrugë.
Në diskursin islam, jo çdo njeri e merr këtë ftesë. Besimtari që niset për haxh e ndjen veten të zgjedhur për një nder të veçantë. Të jesh mysafir në Shtëpinë e Zotit është një nga dhuratat më të mëdha që mund t’i jepen njeriut në këtë botë.
Ky privilegj sjell me vete: pastrim nga mëkatet e kaluara, mundësi për fillim të ri, ringjallje të lidhjes me Zotin…
Pikërisht këtu fillon dimensioni tjetër i haxhit: përgjegjësia…
Çdo nder sjell edhe përgjegjësi… Nderi nuk është thjesht një dekoratë shpirtërore. Ai është amanet. Haxhi nuk përfundon kur besimtari kthehet në shtëpi; në të vërtetë, aty fillon sprova e vërtetë.
Besimtari që ka kryer haxhin pritet të reflektojë një ndryshim të dukshëm në jetën e tij: të përmirësojë moralin dhe sjelljen, të shtojë devotshmërinë dhe përulësinë, të largohet nga padrejtësia dhe veprimet e liga, të jetë shembull i mirë për familjen dhe shoqërinë…
Haxhi është një pikë kthese, jo një kujtim turistik. Ai është fillimi i një kapitulli të ri moral.
Nderi i haxhit ruhet vetëm përmes jetës së drejtë pas kthimit. Nëse haxhi nuk reflektohet në sjellje, atëherë thelbi i tij mbetet i paplotë.
Prandaj, haxhi është: privilegj hyjnor që nderon besimtarin dhe përgjegjësi morale që e obligon atë… Ai është një premtim i heshtur që besimtari i bën Zotit: të jetojë më mirë, më drejt dhe më afër Tij.
Prandaj, haxhi nuk është vetëm një ngjarje e jetës; është një transformim i jetës. Është thirrje për pastrim, për përulësi dhe për një fillim të ri. Të jesh i thirrur në këtë udhëtim është nder i madh, por ruajtja e këtij nderi është përgjegjësi e përditshme.
Sepse haxhi i vërtetë nuk përfundon në Mekë. Ai vazhdon në zemër, në sjellje dhe në çdo hap të jetës së besimtarit.
Hoxhë. Dr. Zenel Hajdini








