Ikja nga fusha e betejës është ndër mëkatet e mëdha që Muhamedi a.s. i përmendi në hadithin për shtatë mëkatet shkatërruese. Ai tha: “Largohuni nga shtatë mëkatet shkatërruese!” Të pranishmit e pyetën: “O i Dërguari i Allahut, cilat janë ato?” Ai u përgjigj: “T’i shoqërosh Allahut ortak, magjia, vrasja e njeriut që Allahu e ka ndaluar — përveçse me të drejtë — ngrënia e kamatës, përvetësimi i pasurisë së jetimit, ikja nga fusha e betejës dhe shpifja ndaj grave të ndershme, besimtare e të pafajshme.” (Buhariu, nr. 2766)
Muhamedi a.s. e përmendi këtë mëkat krahas shirkut ndaj Allahut dhe vrasjes së njeriut, çka tregon peshën dhe pasojat e rënda të tij.
Po ashtu, Kurani kërcënon atë që kthen shpinën në çastin e përballjes: “Kushdo që atë ditë ua kthen shpinën, përveç atij që tërhiqet për të manovruar në luftë ose për t’u bashkuar me një grup tjetër, do të kthehet me zemërimin e Allahut dhe vendbanimi i tij do të jetë Xhehenemi. Sa përfundim i keq!” (El-Enfal: 16)
Ky gjykim lidhet me përballjen me armikun në fushën e betejës. Por, kur mendojmë për sfidat e kohës sonë, shohim forma të reja të “betejës”, që nuk janë më pak të rrezikshme se lufta ushtarake — dhe që kërkojnë të njëjtën përgjegjësi e qëndresë. Sot shoqëritë përballen me rrezikun që nuk vjen gjithmonë i dukshëm, por depërton në shkolla, lagje dhe hapësirat e komunikimit në internet. Ai shfaqet në forma të ndryshme: probleme të sjelljes, devijime në mendim, modele konsumizmi shkatërruese, përmbajtje digjitale çorientuese, dhunë dhe shpërbërje të lidhjeve familjare. Këto dukuri shfrytëzojnë dobësitë njerëzore dhe i joshin të rinjtë hap pas hapi, derisa rrezikojnë gjënë më të çmuar që kanë kombet: mendjet e fëmijëve dhe të ardhmen e brezave.
Treguesit dhe raportet zyrtare flasin për shtimin e këtyre dukurive brenda një kohe të shkurtër dhe për zgjerimin e rrethit të të përfshirëve. Shumica janë të rinj, por mes tyre ka edhe fëmijë. Kjo tregon se po zhvillohet një betejë e vërtetë për të ardhmen dhe kapitalin njerëzor të umetit.
Përballë kësaj gjendjeje shtrohet një pyetje thelbësore: ku është elita? Ku janë mësuesi, mjeku, imami, avokati, intelektuali, sipërmarrësi, artisti, politikani dhe sportisti? Heshtja e elitës, mbyllja e secilit në punët e veta dhe pritja që vetëm institucione të caktuara ta përballojnë këtë betejë, nuk janë durim dhe as maturi. Ato janë ikje nga radhët në çastin e përballjes. Organet e sigurisë, për shembull, mund të ndërhyjnë dhe të ndalojnë, por nuk mund të marrin përsipër parandalimin, edukimin, bindjen dhe përkrahjen. Këto janë përgjegjësi të shoqërisë, me elitën në krye.
Prandaj, mosangazhimi i individëve në përballjen me këto dukuri mund të shihet, në kuptimin figurativ, si ikje nga fusha e betejës së sotme. Allahu e ka përjashtuar nga kjo ikje vetëm atë që tërhiqet për të manovruar në luftë ose për t’u bashkuar me një grup tjetër — pra, atë që kthehet në betejë me një plan më të mirë ose i bashkohet një grupi më të fortë. Le të bashkohemi edhe ne sot në një grup, një shoqatë, një nismë, një fushatë ndërgjegjësimi apo një hapësirë që u ofron mbështetje të rinjve.
Beteja ka nisur dhe radhët presin. Kush nuk merr pjesë sot, të mos pyesë nesër: si arriti rreziku deri te bijtë dhe bijat e mi?
Hoxhë Korab Hajraj
