Shumë njerëz rriten me një bindje të gabuar: se feja kërkon prej tyre të jenë të pagabueshëm; se një besimtar i mirë është ai që nuk gabon kurrë. Ky perceptim, edhe pse mund të lindë nga dëshira për t’u afruar me Allahun, mund të shndërrohet në një barrë të rëndë për shpirtin dhe në një pengesë për rrugën e vërtetë të adhurimit.
Islami nuk kërkon prej njeriut të jetë engjëll. Ai nuk kërkon një qenie pa dobësi, pa gabime dhe pa nevojë për mëshirën hyjnore. Islami i drejtohet njeriut ashtu siç është: një krijesë e dobët, e cila përpiqet, rrëzohet, mëson, pendohet dhe kthehet vazhdimisht tek Krijuesi i tij.
Vlera e njeriut nuk qëndron në faktin se ai nuk gabon kurrë, por në faktin se pas gabimit ai nuk largohet nga Allahu.
Allahu i Madhëruar thotë:
﴿وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا اللَّهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلَىٰ مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ﴾
“Edhe ata të cilët, kur bëjnë ndonjë vepër të shëmtuar ose i bëjnë padrejtësi vetes, e kujtojnë Allahun dhe kërkojnë falje për mëkatet e tyre – e kush i fal mëkatet përveç Allahut? – dhe nuk vazhdojnë me vetëdije në atë që kanë bërë.” (Ali Imran, 135)
Vëreni me kujdes: Allahu nuk thotë “ata që nuk gabojnë”. Ai përshkruan njerëzit që gabojnë, por që kanë një zemër të gjallë; njerëz që, sapo bien, e kujtojnë Allahun, pendohen dhe nuk këmbëngulin në gabim.
Pra, dallimi mes njerëzve nuk është se disa nuk gabojnë dhe disa gabojnë. Të gjithë janë të ekspozuar ndaj gabimit. Dallimi është se disa e humbin rrugën dhe largohen, ndërsa të tjerët kthehen tek Allahu.
Për këtë realitet njerëzor, Profeti ﷺ ka thënë:
«وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَوْ لَمْ تُذْنِبُوا لَذَهَبَ اللَّهُ بِكُمْ، وَلَجَاءَ بِقَوْمٍ يُذْنِبُونَ، فَيَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ، فَيَغْفِرُ لَهُمْ»
“Pasha Atë në Dorën e të Cilit është shpirti im, sikur ju të mos mëkatonit, Allahu do t’ju largonte dhe do të sillte një popull që do të mëkatonte, pastaj do t’i kërkonte falje Allahut dhe Ai do t’i falte.” (Sahih Muslim)
Ky hadith nuk është ftesë për mëkat dhe as justifikim për gabimin. Përkundrazi, ai na mëson madhështinë e pendimit dhe na çliron nga iluzioni i një përsosmërie të pamundur. Allahu dëshiron nga robi i Tij jo që të mos ketë kurrë nevojë për falje, por që të mos humbasë kurrë derën e kthimit tek Ai.
Kur përsosmëria bëhet robëri ndaj egos
Dëshira për përmirësim është diçka e lavdërueshme. Besimtari duhet të kërkojë ihsanin, të pastrojë veten dhe të përpiqet të bëhet më i mirë çdo ditë.
Por ekziston një dallim i madh ndërmjet përpjekjes për t’u përmirësuar dhe iluzionit të arritjes së përsosmërisë absolute.
Kur njeriu nuk pranon më mangësinë e tij, kur nuk e sheh veten më si një rob që ka nevojë për mëshirën e Allahut, atëherë egoja fillon të zërë vendin që nuk i takon. Kur njeriu refuzon të pranojë gabimin e tij dhe kërkon të jetë i pagabueshëm, ai pa dashje po sillet sikur ka në vete një atribut hyjnor. Dhe kjo nuk është devotshmëri – është një formë delikate e të bërit zot të vetvetes, sepse vetëm Allahu është i Përsosur.
Vetëm Allahu është i përsosur në mënyrë absolute. Ai është i Pastër nga çdo mangësi. Ndërsa njeriu është krijuar i dobët.
Allahu thotë:
﴿وَخُلِقَ الْإِنسَانُ ضَعِيفًا﴾
“Ndërsa njeriu është krijuar i dobët.” (En-Nisa, 28)
Pranimi i kësaj dobësie nuk është humbje dinjiteti. Përkundrazi, është njohja e së vërtetës së ekzistencës sonë. Robi bëhet më i madh kur e njeh nevojën e tij për Zotin, jo kur përpiqet të arrijë një pavarësi të pamundur.
Perfeksionizmi i skajshëm mund ta lodhë shpirtin, sepse e vendos njeriun në një luftë të pafundme me veten. Ai mund ta çojë atë në dëshpërim, në fshehjen e gabimeve dhe në një marrëdhënie jo të shëndetshme me veten dhe me të tjerët.
Islami, në vend të kësaj, ndërton një njeri të përulur: një njeri që punon për përsosmërinë morale, por që nuk pretendon përsosmërinë absolute.
Të pranosh mangësinë është pjesë e robërisë ndaj Allahut
Njeriu nuk është thirrur të jetë pa të meta; ai është thirrur të jetë i sinqertë në përpjekjen e tij. Ai nuk është thirrur të mos bjerë kurrë; ai është thirrur të ngrihet sa herë që bie.
Allahu thotë:
﴿مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَٰكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ﴾
“Allahu nuk dëshiron t’ju vërë në vështirësi, por dëshiron t’ju pastrojë.” (El-Maide, 6)
Rruga drejt Allahut nuk është rruga e njerëzve që nuk gabojnë, por rruga e njerëzve që nuk dorëzohen.
Prandaj, mos u robëro nga ideja se duhet të jesh i përsosur. Përpiqu, përmirësohu dhe lufto me veten, por mos harro se je rob i Allahut.
Mund të gabosh – por mos këmbëngul në gabim.
Mund të biesh – por mos qëndro në tokë.
Mund të largohesh për një çast – por kthehu.
Sepse Allahu nuk kërkon nga ti të jesh pa mangësi; Ai kërkon nga ti një zemër që sa herë largohet, di të kthehet tek Ai.
Hoxhë Korab Hajraj
