Po tani që ra miti i mbrojtjes amerikane, si do marrë kjo çështje?!
Lufta e nisur nga Amerika dhe shteti pushtues i Izraelit kundër Iranit pati pasoja katastrofike për shtetet arabe të Gjirit, duke i kushtuar ekonomive të Gjirit mbi 700 miliardë dollarë.
Lufta nxori në pah të meta të mëdha në modelin e sigurisë të miratuar nga Këshilli i Bashkëpunimit pothuajse katër dekada më parë. Ky model, i bazuar në ombrellën amerikane, ka treguar se nuk është më i përshtatshëm për një të ardhme të sigurt për rajonin.
Kjo u ndje më fort nga banorët e shteteve të pasura arabe të Gjirit, të cilët për dekada ishin mësuar të shikonin luftërat në rajon në ekranet televizive, ku betejat zhvilloheshin në vendet fqinje, si Jemeni, Siria dhe Gaza, por kurrë nuk arritën në brigjet e tyre.
Lufta SHBA-Izrael kundër Iranit prishi ndjenjën e sigurisë së shteteve të Gjirit, dobësoi ekonomitë e tyre të pasura me energji dhe i shtyu ato të rishqyrtonin strategjitë e tyre të mbrojtjes.
Bazat ushtarake amerikane në tokën e Gjirit i kanë bërë ato vende objektiva për mijëra raketa dhe dronë iranianë, në vend që t’u ofrojnë atyre mbrojtje.
Ndërsa lufta duket se ka mbaruar, të paktën për momentin, shumë në Gjirin Persik kanë frikë se marrëveshja e ardhshme midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit do të bëjë pak për të zvogëluar kërcënimin që u paraqet Teherani.
Këtë javë, Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, u takua me disa udhëheqës arabë në rajon, duke kërkuar t’i qetësojë ata në një pranim të nënkuptuar të këtyre shqetësimeve. Ai u tha gazetarëve në Kuvajt të mërkurën se Shtetet e Bashkuara “nuk do të ndërmarrin asnjë veprim që do të dëmtonte sigurinë e aleatëve të tyre”.
Shtetet e Gjirit Persik kanë dalë nga lufta të transformuara, me dobësitë e tyre të ekspozuara. Shumë tani po përqendrohen në forcimin e aftësive të tyre ushtarake dhe rritjen e shpenzimeve për armë dhe sisteme mbrojtëse. Ky ndryshim pasqyron një largim të qartë nga projektet ambicioze dhe optimiste të zhvillimit që kanë karakterizuar rajonin gjatë dekadës së fundit.
“Lufta ka lënë një plagë të thellë dhe do të duhet shumë kohë për t’u shëruar”, tha Khalid al-Jaber, drejtor ekzekutiv i Këshillit të Lindjes së Mesme për Çështjet Globale, një grup mendimi me bazë në Katar. /tesheshi
