Disa të rinj dhe të reja sot i drejtohen marrëdhënieve para martesës, duke i quajtur “eksperiencë” apo “provë për përputhshmëri”, me bindjen se jeta bashkëshortore ndërtohet mbi emocione të parapërjetuara. Por në të vërtetë, kjo është si të ndërtosh mbi rërë: ndjenja që nuk janë të mbrojtura dhe të drejtuara, shpesh shuhen para se të marrin formë të qëndrueshme. Ndërsa vizioni islam dhe ai edukativ tregojnë se kjo rrugë shpesh çon në konsumim emocional dhe në dobësimin e vlerës së lidhjes së shenjtë që Allahu e ka quajtur “mithak i fortë”.
Ja një trajtim i balancuar nga këndvështrimi fetar dhe edukativ:
Së pari: Ruajtja e “mithakut të fortë” nga banalizimi
Në Islam, lidhja mes burrit dhe gruas nuk është një hapësirë eksperimentimi, por një marrëdhënie e nderuar, e ngritur në nivelin e një besëlidhjeje të rëndë dhe të shenjtë. Marrëdhëniet e fshehta apo emocionale jashtë kornizës së lejuar cenojnë këtë dinjitet dhe e bëjnë ndjenjën të harxhohet pa ndërtuar asgjë të qëndrueshme. Kur dashuria del jashtë përgjegjësisë, ajo humbet thelbin e saj.
Së dyti: Mbyllja e rrugëve që çojnë në gabim dhe mbrojtja e zemrës
Islami është realist: ai nuk ndalon vetëm gabimin, por edhe rrugët që çojnë drejt tij. Prandaj urdhri hyjnor nuk është vetëm “mos bëni”, por “mos iu afroni”. Marrëdhëniet e pakontrolluara para martesës shpesh lënë gjurmë të brendshme: shpërqendrim emocional, krahasime, zhgënjime – gjëra që e dobësojnë pastërtinë e fillimit kur njeriu hyn në një lidhje të ligjshme.
Së treti: Dëlirësia si forcë, jo si privim
Kur’ani e paraqet dëlirësinë si zgjedhje të vetëdijshme dhe forcë karakteri, jo si shtypje të dëshirave. Njeriu që di të kontrollojë veten, ndërton një personalitet të qëndrueshëm. Dëlirësia nuk është humbje – është investim që kthehet në qetësi shpirtërore dhe bereqet në martesë.
Së katërti: Kërkimi i shtëpive nga dyert e tyre
Islami nuk e ndalon njohjen, por e rregullon atë. Ekziston një formë e lejuar e njohjes – fejesa (hytbeja), ku komunikimi bëhet me qëllim të qartë, pa fshehtësi, pa tejkalime dhe me dijeninë e familjes. Kjo e vendos marrëdhënien mbi seriozitet dhe përgjegjësi, jo mbi emocione të paqëndrueshme.
Nëse realizohet akti i nikahut (kurorëzimi), atëherë të dy bëhen bashkëshortë në kuptimin fetar, edhe nëse dasma apo bashkëjetesa shtyhet. Megjithatë, edhe këtu duhen marrë parasysh normat shoqërore për të shmangur keqkuptime dhe pasoja të padëshiruara.
A ekziston njohja e lejuar?
Po, por me kushte të qarta: qëllimi duhet të jetë martesa, komunikimi të jetë i kufizuar dhe i ndershëm, pa intimitet emocional të hapur, dhe nën një kornizë serioziteti dhe përgjegjësie.
Përfundim:
Rregullat para martesës në Islam nuk janë kufizim, por mbrojtje. Kush e ruan zemrën në kohën e sprovës, e gjen atë të qetë në kohën e stabilitetit. Dhe kush lë diçka për hir të Allahut, Ai ia zëvendëson me diçka më të mirë: qetësi në shpirt, bereqet në familje dhe një dashuri që nuk konsumohet, por rritet.
Dr. Abdulkarim Bakkar
