Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz ka shkaktuar krizë politike dhe ushtarake pasi njoftoi shkarkimin e Avi Bluth, kreut të Komandës Qendrore të ushtrisë, gjatë një interviste televizive, pavarësisht kundërshtimit nga shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Eyal Zamir, transmeton Anadolu.
Në një intervistë për kanalin e krahut të djathtë “Channel 14” të dielën vonë, Katz tha se kishte vendosur të shkarkonte Bluth dhe të emëronte Dado Bar Kalifa si zëvendësues të tij. Komanda Qendrore mbikëqyr Bregun Perëndimor të pushtuar, ku është shënuar përshkallëzim i madh i dhunës nga pushtuesit izraelitë ndaj palestinezëve dhe pronave të tyre.
Katz tha se mosmarrëveshja e tij me Bluth filloi pasi komandanti kundërshtoi në gjykatë vendimin e ministrit të Mbrojtjes për lirimin e aktivistit të ekstremit të djathtë Tal Yanon Dardik, i cili akuzohet për kryerjen e sulmeve ndaj civilëve palestinezë në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Sipas portalit të lajmeve “Times of Israel”, Dardik dyshohet se ka qenë i përfshirë në një sulm brutal të marsit në fshatin palestinez Khirbet Humsa në Bregun Perëndimor të pushtuar. Dardik, së bashku me pushtues të tjerë ekstremistë, u akuzua se kishte detyruar një palestinez të zhvishej dhe e kishte parakaluar atë nëpër fshat, duke e nënshtruar ndaj torturave seksuale.
Në një veprim të pazakontë, Katz vizitoi Dardikun në qelinë e tij të burgut në fund të korrikut. Katz tha se Bluth dhe prokuroria ushtarake apeluan lirimin e Dardikut, “në kundërshtim me politikën time”.
“Ata vepruan kundër qëndrimit tim. Ishte një veprim i gabuar”, tha Katz, duke shtuar: “Komandanti i ushtrisë në Bregun Perëndimor duhet të marrë parasysh politikën time dhe unë do të insistoj në këtë”.
– Ushtria kundërshton
Ushtria izraelite tha në një deklaratë pas mesnate se komentet e Katzit “nuk ishin koordinuar me shefin e Shtabit të Përgjithshëm, Eyal Zamir”.
“Gjeneralmajor Avi Bluth drejton Komandën Qendrore në rrethana komplekse”, tha ushtria.
“Shefi i Shtabit të Përgjithshëm nuk synon të zëvendësojë komandantët në pozicione kyçe gjatë kësaj periudhe të ndjeshme”, shtoi ajo, duke shtuar: “Nëse merret një vendim i tillë, ai do të bazohet në procedurat e përcaktuara”.
Në përgjigje, zyra e Katzit tha në një deklaratë se Zamir kishte rekomanduar Bar Kalifan për postin e Komandës Qendrore në prill, pasi kishte arritur në përfundimin se ai ishte kandidati më i mirë.
“Vendimi i ministrit të Mbrojtjes Katz u mor bazuar në rekomandimin e shefit të Shtabit të Përgjithshëm, Eyal Zamir”, pretendoi zyra e tij.
Bluth ka shërbyer si kreu i Komandës Qendrore që nga korriku i vitit 2024. Komandantët zakonisht shërbejnë në këtë post për rreth tre vjet.
– Kritika të gjera
Vendimi i ministrit të Mbrojtjes shkaktoi kritika të ashpra nga figura të opozitës dhe ish-zyrtarë ushtarakë.
“Isha ministër i Mbrojtjes dhe isha kryeministër dhe nuk kam parë kurrë diçka të tillë në jetën time”, tha ish-kryeministri Naftali Bennett për radion lokale 103FM.
“Qeveria në largim e (ministrit të Sigurisë Kombëtare Itamar) Ben-Gvir, (ministrit të Financave Bezalel) Smotrich dhe (kryeministrit Benjamin) Netanyahu po dëmton sigurinë e Izraelit dhe po shkel mbi ushtarët tanë”, tha Bennett, duke shtuar: “Shkarkimi i Bluthit është një hap i çmendur”.
Ish-shefi i ushtrisë dhe lideri i opozitës, Gadi Eisenkot, gjithashtu kritikoi vendimin. “Veprimi përfaqësonte një përkeqësim të paprecedentë të marrëdhënieve mes niveleve politike dhe ushtarake”, tha ai përmes platformës amerikane të mediave sociale X.
“Izraeli nuk është pronë private dhe ushtria nuk është një mjet në zgjedhjet paraprake të politikanëve që kanë humbur rrugën”, tha Eisenkot.
Deputeti i opozitës Elazar Stern nga partia Yesh Atid bëri thirrje për shkarkimin e ministrit të Mbrojtjes. “I bëj thirrje kryeministrit që të shkarkojë menjëherë ministrin e Mbrojtjes. Ministri i Mbrojtjes ka humbur çdo përmbajtje”, tha ai në X.
– “Bandë”
Yair Golan, ish-zëvendës shefi i ushtrisë dhe lider i partisë opozitare Demokratët, e quajti qeverinë e Netanyahut një “bandë”. “Ajo që pamë mbrëmë në Channel 14 ishte një sulm politik terrorist kundër Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (ushtrisë) dhe sigurisë së shtetit”, tha Golan në X.
“Ministri i shmangies së rekrutimit, i emëruar në detyrën e tij si një kukull me fije nga një figurë e akuzuar penalisht, e ka kthyer Shtabin e Përgjithshëm në një shfaqje të lirë televizive realiteti, e krijuar për të kënaqur disa servilë në një kanal propagandistik të qeverisë”, tha ai, duke iu referuar Netanyahut.
“Katz po e ndot ushtrinë me politikë dhe po e kthen atë në një mjet në zgjedhjet paraprake të Likudit”, shtoi ai. “Kjo nuk është qeveri; kjo është një bandë”, tha ai.
Deputetja e partisë së ekstremit të djathtë Forca Hebraike, Limor Son Har-Melech, megjithatë mirëpriti vendimin e Katzit. “Nën komandën e tij, pushtuesit u persekutuan vazhdimisht”, pretendoi ajo, duke iu referuar Bluthit.
“Kushdo që dëshiron të përcaktojë politikën e sigurisë së Izraelit është i mirëpritur të heqë uniformën dhe të kandidojë për Knesset”, tha ajo.
Që nga fillimi i gjenocidit të Izraelit në Gaza më 8 tetor 2023, sulmet e ushtrisë izraelite dhe pushtuesve janë intensifikuar në të gjithë Bregun Perëndimor, duke vrarë më shumë se 1.182 palestinezë, duke plagosur rreth 13 mijë dhe duke çuar në arrestimin e afro 24 mijë personave, sipas të dhënave zyrtare palestineze.
Sulmet kanë përfshirë shembjen e shtëpive, djegien e xhamive, rrafshimin e tokave, pengimin e fermerëve për të hyrë në tokat e tyre, zhvendosjen me forcë dhe zgjerimin e vendbanimeve të paligjshme.
Palestinezët paralajmërojnë se Izraeli po përdor masa të tilla për të hapur rrugën drejt aneksimit zyrtar të Bregut Perëndimor të pushtuar, duke minuar mundësinë e krijimit të një shteti palestinez sipas rezolutave përkatëse të OKB-së.
