Sfida e mbijetesës mes borxheve rekord dhe krizës së multilateralizmit
Organizata e Kombeve të Bashkuara ndodhet në një udhëkryq kritik ku mungesa e likuiditetit kërcënon të sjellë një kolaps të menjëhershëm financiar brenda pak muajsh. Alarmi i lëshuar nga Sekretari i Përgjithshëm, Antonio Guterres, buron kryesisht nga dështimi i shteteve anëtare për të shlyer detyrimet e tyre vjetore, duke krijuar një gropë financiare prej 1.57 miliardë dollarësh në buxhetin e rregullt.
Situata rëndohet më tej nga rregullat e ngurta buxhetore që e detyrojnë organizatën të kthejë fondet e pashpenzuara, duke e bërë të pamundur menaxhimin e krizës në kushtet kur arkëtimet mungojnë.
Në qendër të këtij tensioni janë Shtetet e Bashkuara, të cilat si kontribuesi më i madh, mbajnë edhe borxhin më të lartë ndaj organizatës. Administrata e re amerikane ka adoptuar një qëndrim kritik, duke akuzuar OKB-në për burokraci të tepërt, paga të fryra të stafit dhe shpërdorim të parave të taksapaguesve.
Ky lloj izolimi financiar ka vënë në dyshim funksionimin e operacioneve jetike, që nga ndihma humanitare e deri te misionet paqeruajtëse, në një kohë kur nevojat botërore janë në kulmin e tyre. Përpjekjet për reformim përmes nismës UN80 synojnë të rrisin efikasitetin, por ato përballen me kritika për shkak se shkurtimet po peshojnë më shumë mbi gradat e ulëta sesa mbi administratën e lartë.
Nëse shtetet anëtare nuk përmbushin detyrimet e tyre deri në afatet e përcaktuara, OKB rrezikon të humbasë mjetet bazë për të ushtruar aktivitetin e saj diplomati. Pa aftësi për të paguar stafin apo për të organizuar takime ndërkombëtare, ky organ botëror rrezikon të kthehet në një institucion simbolik pa fuqi vepruese, duke lënë një boshllëk të rrezikshëm në sigurinë dhe rendin global. /tesheshi.com/
