Treshja e “Mekës” në Teheran për paqtim gjakrash e unitet përballë Izraelit
Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani kanë ndërmarrë një iniciativë të rëndësishme diplomatike për të parandaluar një konflikt të ri ushtarak midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, duke dërguar delegacione të nivelit të lartë në Teheran, në një kohë kur retorika e luftës po përshkallëzohet nga të gjitha palët ndërluftuese.
Në takimin e së hënës, diplomatët dhe zyrtarët e sigurisë po shqyrtojnë, ndër të tjera, se si Irani mund t’i bindë huthinjtë që të ndalojnë sulmet shkatërruese me raketa dhe dronë mbi infrastrukturën në Arabinë Saudite, ndërsa Egjipti miratoi vendosjen e mbështetjes ushtarake për Riadin.
Me luftimet që vazhdojnë me ashpërsi në Jemen, huthinjtë pretendojnë se kanë arritur të mbyllin aeroportin e Riadit dhe të shkaktojnë dëme serioze në ekonominë saudite.
Bisedimet po ngrenë gjithashtu mundësinë e pjesëmarrjes së Iranit në një marrëveshje të re sigurie midis vendeve islame, në një përpjekje për të formësuar një kornizë të ndryshme për bashkëpunimin rajonal.
Shefat e Mbrojtjes dhe Inteligjencës së tre vendeve në Teheran
Ministri i Mbrojtjes i Arabisë Saudite, Khalid bin Salman, Shefi i Ushtrisë së Pakistanit, Feldmarshal Asim Munir, dhe Shefi i Inteligjencës së Turqisë, Ibrahim Kalin, morrën pjesë në bisedime me zyrtarët më të lartë të sigurisë dhe negociatorët e Iranit.
Qëllimi i misionit të tyre është të promovojnë një marrëveshje midis Teheranit dhe Uashingtonit që mund të parandalojë një rifillim të armiqësive.
Të tre vendet nënshkruan një marrëveshje mbrojtjeje në Mekë gushtin e kaluar, e cila kishte shkaktuar shqetësim në disa qarqe iraniane, pasi konsiderohej se kishte të ngjarë të synonte kufizimin e ndikimit të Teheranit. Megjithatë, vendet që nënshkruan marrëveshjen këmbëngulin se ajo është vetëm një pakt mbrojtjeje i ndërsjellë.
Çështja thelbësore në bisedime është ekuilibri midis eksplorimit të një arkitekture të re sigurie afatgjatë dhe kërkesës që Irani të bëjë kompromise në konfliktet në të cilat është i përfshirë.
Pezheskian: Thirrje për unitet të vendeve myslimane kundër “agresionit” amerikan dhe izraelit
Presidenti iranian Masoud Pezheskian u bëri thirrje vendeve myslimane të forcojnë bashkëpunimin e tyre kundër “agresionit izraelit” dhe përpjekjeve të Shteteve të Bashkuara për të “ndarë” Lindjen e Mesme gjatë një takimi të nivelit të lartë në Teheran.
Presidenti iranian u takua me Khalid bin Salman, Asim Munir dhe Ibrahim Kalin, si pjesë e kontakteve diplomatike mbi sigurinë dhe stabilitetin në Lindjen e Mesme.
Pezheskian tha se Irani është i gatshëm të mbështesë çdo iniciativë që do të forcojë unitetin, sigurinë dhe zhvillimin e vendeve myslimane, duke nënvizuar nevojën për bashkëpunim më të ngushtë rajonal. Në të njëjtën kohë, ai dënoi sulmet izraelite në Gaza, Liban, Iran dhe rajone të tjera të Lindjes së Mesme.
Duke iu referuar programit bërthamor të vendit të tij, presidenti iranian përsëriti se Teherani nuk kërkon të sigurojë armë bërthamore. Ai sqaroi, megjithatë, se Irani këmbëngul në të drejtën e tij për të zhvilluar aktivitete bërthamore për qëllime paqësore, siç parashikohet nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT).
Pezheskian kritikoi gjithashtu politikën e Uashingtonit, duke e quajtur atë “politika kontradiktore amerikane“. Shtetet e Bashkuara janë të angazhuara në negociata me Teheranin, ndërsa njëkohësisht nisin sulme ndaj Iranit dhe objekteve të tij bërthamore.
Ethet diplomatike nën kërcënimin e një sulmi të ri amerikan
Takimi në Teheran vjen ndërsa Pentagoni vazhdon të informojë median mbi përforcimin e konsiderueshëm të forcave ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, në përgatitje për një sulm të mundshëm ndaj Iranit pas zgjedhjeve të mesmandatit të 3 nëntorit në Shtetet e Bashkuara.
U konfirmua gjithashtu se ndërmjetësuesit nga Katari kaluan pjesën më të madhe të së dielës në Teheran, duke u përpjekur të formësojnë kushtet sipas të cilave Irani do të pranonte të rihapte Ngushticën e Hormuzit.
Ndërkohë, raportet e mediave izraelite pretendojnë se Kryeministri Benjamin Netanyahu po përpiqet të ushtrojë presion mbi udhëheqjen ushtarake të vendit të tij për të ndërmarrë veprime që mund të provokojnë luftë me Iranin para zgjedhjeve të së martës në Izrael.
Thirrjet e përsëritura të Donald Trump për rizgjedhjen e Netanyahut po përforcojnë, sipas analistëve, ndjenjën në disa qarqe rajonale se politika aktuale e SHBA-së dhe Izraelit mund të jetë një burim afatgjatë i paqëndrueshmërisë në Lindjen e Mesme.
Pengesat për një marrëveshje të re me Iranin
Perspektiva e një marrëveshjeje rajonale të sigurisë me pjesëmarrjen e Iranit pritet të hasë rezistencë të konsiderueshme në pjesën më të madhe të Lindjes së Mesme.
Teherani ka shkaktuar dëme serioze ekonomike në vendet e rajonit, qoftë përmes sulmeve të drejtpërdrejta ose përmes organizatave që mbështet, të tilla si huthinjtë në Jemen.
Në të njëjtën kohë, mbështetësit e vijës së ashpër brenda Iranit po shtohen në mbështetje të idesë se garancia më efektive e sigurisë për vendin do të ishte ndërtimi i një bombe bërthamore, edhe nëse kjo kërkonte braktisjen e ndalimit fetar për blerjen e armëve të shkatërrimit në masë.
Për më tepër, një marrëveshje e re rajonale për sigurinë mund të kërkonte shumë muaj negociatash, pa ofruar një zgjidhje të menjëhershme për kërkesën kryesore të Uashingtonit: rihapjen e Ngushticës së Hormuzit përpara çdo heqjeje të sanksioneve të SHBA-së kundër Iranit. /tesheshi.com/
