Qeveria izraelite miraton konfiskimin më të madh të tokës në Bregun Perëndimor që nga viti 1967
Në një veprim që ministri izraelit i Financave Bezalel Smotrich e përshkroi si një “revolucion kolonësh” për të marrë kontrollin e territoreve të pushtuara të Bregut Perëndimor, me Autoritetin Palestinez dhe Hamasin që e komentuan si një përshkallëzim të rrezikshëm dhe vjedhje të paturpshme, qeveria izraelite të dielën miratoi fillimin e procesit të vendosjes dhe regjistrimit të zonave të mëdha të Bregut Perëndimor si “pronë shtetërore”, një precedent i paparë që nga pushtimi i Bregut Perëndimor në vitin 1967.
Cili është thelbi i vendimit?
Qeveria izraelite ka miratuar një projekt-rezolutë që autorizon regjistrimin e tokës së Bregut Perëndimor si “tokë shtetërore”, një veprim që hap derën për transferimin formal të pronësisë së Bregut Perëndimor të pushtuar tek autoritetet izraelite.
Vendimi i lejon qeverisë izraelite t’ua japë këto prona kolonëve dhe t’ia transferojë pronësinë e tyre ushtrisë izraelite dhe agjencive dhe institucioneve të tjera izraelite, diçka që nuk ka qenë e mundur në vitet e kaluara për shkak të mungesës së një procesi gjithëpërfshirës zyrtar të regjistrimit në Bregun Perëndimor që nga viti 1967.
Çfarë do të thotë vendimi i ri?
Ministria izraelite e Drejtësisë autorizon “Autoritetin e Regjistrimit dhe Vendosjes së të Drejtave të Pronës” të veprojë brenda Bregut Perëndimor të pushtuar.
Vendosja e pronësisë së zonave të gjera të Bregut Perëndimor në emër të “Shtetit të Izraelit” në regjistrat zyrtarë (Regjistri i Tokave të Izraelit).
Ndarja e buxheteve dhe burimeve njerëzore të mëdha për të zgjidhur “mosmarrëveshjet ligjore” mbi pronësinë e tokës në favor të zgjerimit të vendbanimeve.
Pse tani?
Ky vendim vjen si pjesë e një pakete ligjesh dhe masash të miratuara nga Kabineti Izraelit i Sigurisë më 8 shkurt, që synojnë përmbysjen e realitetit ligjor në Bregun Perëndimor duke:
Hequr pengesat për vendbanimet: Mungesa e regjistrimit zyrtar pengoi shitjet e tokës dhe zhvillimin e infrastrukturës së vendbanimeve për shkak të procedurave ligjore.
Ndryshime në ligjin e pronës: Një ligj jordanez që u ndalonte të huajve (kolonëve) blerjen e drejtpërdrejtë të tokës është shfuqizuar.
Vendim sipas ligjit ndërkombëtar
Sipas ligjit ndërkombëtar dhe Rezolutës 2334 të Këshillit të Sigurimit, të miratuar me shumicë të madhe më 23 dhjetor 2016, këto masa konsiderohen të pavlefshme sepse “fuqia pushtuese” nuk ka të drejtë të ndryshojë ligjet në fuqi në territorin e pushtuar ose të transferojë pronësinë e tokës publike në dobi të qytetarëve të saj.
Rezoluta konfirmoi paligjshmërinë e aktivitetit të Izraelit për ndërtimin e vendbanimeve në territoret palestineze të pushtuara që nga viti 1967, përfshirë Jerusalemin Lindor, dhe se aktiviteti i ndërtimit të vendbanimeve është një shkelje flagrante e ligjit ndërkombëtar dhe një pengesë e madhe për arritjen e një zgjidhjeje me dy shtete dhe vendosjen e një paqeje të drejtë.
Pasojat e vendimit: nga “aneksimi i zvarritur” në “aneksim ligjor”
Pasojat e këtij vendimi mund të përmblidhen në 4 pika kryesore:
Sovraniteti ligjor (duke anashkaluar administratën ushtarake): Duke ia caktuar detyrën Ministrisë së Drejtësisë izraelite në vend të administratës civile të ushtrisë, Izraeli po bën një hap të madh drejt trajtimit të Bregut Perëndimor si një pjesë sovrane të “Shtetit të Izraelit”, në vend të një territori të pushtuar të administruar nga ushtria.
Kontrolli në terren në Zonat (A) dhe (B): Pa u kufizuar vetëm në Zonat (C), vendimi përfshin zgjerimin e fuqive izraelite për prishje dhe mbikëqyrje për të përfshirë Zonat (A) dhe (B).
Likuidimi i “Protokollit të Hebronit”: Duke i hequr autoritetin për të lëshuar leje dhe për të ndërtuar komunës së Hebronit në zonën e Xhamisë Ibrahimi dhe vendbanimit përreth, duke shfuqizuar në mënyrë efektive marrëveshjet e nënshkruara në vitin 1997 dhe duke minuar autoritetin e institucioneve palestineze. Marrëveshja e Hebronit – e nënshkruar më 17 janar 1997 – e ndan qytetin në dy pjesë: “Hebroni 1” nën sovranitetin palestinez dhe “Hebroni 2” nën kontrollin izraelit, që përfshin pjesë të mëdha të pjesëve jugore dhe lindore të qytetit.
Lehtësimi i marrjes në kontroll dhe judaizimit: Hapja e regjistrave të tokës për inspektim publik e bën më të lehtë për shoqatat e kolonëve të identifikojnë boshllëqet ligjore në pronësinë palestineze të tokës (veçanërisht për pronën në mungesë) dhe të marrin kontrollin e saj përmes marrëveshjeve “të drejtpërdrejta” ose “anashkaluese”.
Cilat janë rreziqet e vendimit të fundit?
Analisti politik palestinez Suleiman Bisharat paralajmëroi se vendimet izraelite përfaqësojnë një fazë të re në projektin e ndarjes së popullit palestinez nga toka e tyre, e cila, tha ai, “është thelbi i një projekti kolonial, baza e të cilit është të zëvendësojë dhe riformësojë marrëdhënien me tokën në favor të kolonëve”.
Basharat tha se kjo qasje përforcon diskursin e udhëheqësve të kolonëve se “toka u përket pronarëve të saj”, të cilën ai e përshkruan si një pjesë sistematike të ideologjisë së zëvendësimit që qëndron në themel të doktrinës së kolonëve.
Analisti politik theksoi se Izraeli sot kërkon të fshijë ekuacionin historik dhe ta zëvendësojë atë me një ekuacion të ri që portretizon palestinezin si një palë që nuk ka lidhje me tokën e tij, ndërsa koloni izraelit paraqitet si ai që ka të drejtën ekskluzive mbi të.
Cilat janë dimensionet e vendimit?
Vendimi për të pushtuar është administrativ dhe procedural, me qëllim riorganizimin e pranisë së kolonëve në Bregun Perëndimor duke krijuar qeveri lokale dhe duke lidhur komunitetet e kolonëve, duke i transformuar ato nga pika të shpërndara në blloqe të organizuara të mbështetura nga infrastrukturë, burime dhe buxhete të plota.
Dimensioni politik synon të shkatërrojë çdo mundësi të një ombrelle politike palestineze në Bregun Perëndimor, në kontrast me forcimin e entitetit politik të kolonëve hebrenj që formon thelbin e të ashtuquajturit “shtet kolonësh”.
Dimensioni ligjor fshin ligjet që mbronin të drejtat palestineze mbi tokën, të udhëhequra nga ligjet osmane dhe jordaneze dhe regjistrat e tyre zyrtarë, të cilët për dekada përbënin bazën për të vërtetuar pronësinë palestineze.
Ai theksoi se hapja e regjistrave të vjetër dhe ndryshimet në sistemin ligjor janë një përpjekje për të zëvendësuar ligjin izraelit, i cili çon në një ripërcaktim të marrëdhënies midis palestinezit dhe tokës së tij, dhe për të ofruar mjete të reja ligjore për transferimin e pronësisë te kolonët dhe duke i privuar të drejtat palestineze mbi të nga statusi ligjor.
Çfarë do të ndryshojë nesër?
Ky vendim heq “ndalim ligjor” që ka qeverisur territoret e pushtuara të Bregut Perëndimor dhe i ka penguar kolonët të zotërojnë tokë në to, dhe faza tjetër pritet të:
Përshpejtimi i ndërtimit të vendbanimeve: ku toka do të bëhet “ligjërisht e disponueshme” dhe gati për shitje si pronë zyrtare, sipas vendimit izraelit.
Përplasje në terren në Zonat (A) dhe (B): me fillimin e ekipeve izraelite të monitorimit të prishjes dhe zbatimit të ligjit që hyjnë në qytetet palestineze.
Gërryerje e mëtejshme e projektit të zgjidhjes me dy shtete: ndërsa vendimi mbyll boshllëqet gjeografike që mund të kishin formuar shtyllën kurrizore të një shteti të bashkuar palestinez, gjë që është ajo për të cilën po përpiqet e djathta ekstreme në qeverinë izraelite. /tesheshi
