Nga Ebu Hurejre (r.a.) transmetohet se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë se Allahu i Madhëruar ka thënë:
“Çdo vepër e birit të Ademit është për të, përveç agjërimit; ai është për Mua dhe Unë shpërblej për të…”
(Transmeton Buhariu dhe Muslimi)
Ky hadith kudsij është një nga tekstet më të thella në filozofinë e adhurimit. Ai nuk flet vetëm për shpërblimin e agjërimit, por zbulon natyrën e tij cilësore ndryshe nga çdo ibadet tjetër.
1. Dimensioni publik i veprave të tjera
Shumica e veprave të mira kanë një manifestim të jashtëm:
· Namazi ka lëvizje: ruku, sexhde, qëndrim në këmbë, qëndrim ulur.
· Zekati dhe sadakaja: maten, llogariten, evidentohen.
· Kurbani: është akt i dukshëm ritual.
· Fjalët e mira dëgjohen.
· Veprat e mira ndaj njerëzve shpesh njihen dhe përmenden.
Këto vepra mund të shihen dhe vlerësohen nga njerëzit. Ato kanë formë, lëvizje dhe gjurmë sociale. Edhe kur qëllimi i besimtarit është i pastër, ekziston mundësia teorike e syfaqesisë (shtirjes), sepse publiku është prezent. Historikisht, forma të ngjashme adhurimi janë praktikuar edhe për zotat e rrejshëm: ruku e sexhde për idhuj, flijime për hyjni të paqenë, dhurata për t’u lavdëruar. Forma e jashtme, pra, nuk është e papërsëritshme dhe nuk garanton vetvetiu sinqeritetin.
2. Agjërimi – adhurimi pa formë të dukshme
Agjërimi është thelbësisht ndryshe:
· Nuk ka lëvizje trupore.
· Nuk ka fjalë apo formula specifike që duhet shqiptuar.
· Nuk lë asnjë shenjë të jashtme të detyrueshme.
Një njeri mund të rrijë gjithë ditën në mesin e njerëzve dhe askush të mos e dijë nëse ai është agjërues apo jo. Ai madje mund të hajë fshehurazi dhe askush të mos e zbulojë kurrë. Thyerja e agjërimit është e mundur pa asnjë dëshmitar.
Këtu qëndron esenca: agjërimi është marrëdhënie e drejtpërdrejtë mes robit dhe Zotit, e bazuar tërësisht në vetëdijen e brendshme dhe në përgjegjësinë individuale përballë Allahut, i Cili është Dëshmitari i çdo gjëje.
3. Pse “ai është për Mua”?
Dijetarët kanë përmendur disa arsye për këtë veçim hyjnor:
a) Pastërtia nga syfaqesija
Agjërimi është ibadeti më i vështirë për t’u instrumentalizuar për lavdi publike, sepse nuk prodhon asnjë spektakël. Nuk ka asgjë për t’u parë. Prandaj, përqindja e sinqeritetit të mundshëm në të është më e lartë se në adhurimet e tjera.
b) Thelbi i tij është braktisja
Agjërimi nuk është kryerja e një veprimi, por braktisja e tij për hir të Allahut:
· Braktisja e ushqimit
· Braktisja e pijes
· Braktisja e epshit
Braktisja është e padukshme nga natyra. Vetëm Allahu e di nëse ajo është reale dhe e sinqertë.
c) Kontrolli i brendshëm
Të gjitha veprat e tjera mund të maten me sy nga të tjerët. Agjërimi matet me ndërgjegje. Ai është prova e imanit të padukshëm. Kur njeriu është vetëm dhe përballë tundimit, vendimi për të mos ngrënë, për të mos pirë dhe për të mos shkelur atë që Zoti e ka ndaluar, është akt i pastër i besimit dhe i dashurisë ndaj Krijuesit.
4. Dimensioni i veçantë i shpërblimit
Në tekstet profetike thuhet se veprat e mira shumëfishohen nga dhjetë deri në shtatëqind herë. Por për agjërimin thuhet në mënyrë të posaçme: “Unë shpërblej për të.” Kjo lë të kuptohet se shpërblimi i agjërimit nuk kufizohet me një shumëzim numerik, por është një shpërblim i pakufizuar, i pallogaritshëm, që buron drejtpërdrejt nga bujaria hyjnore, pa masë dhe pa numër.
5. Agjërimi si provë e sinqeritetit
Nëse dikush falet, njerëzit mund ta shohin.
Nëse dikush jep sadaka, të tjerët mund ta marrin vesh.
Nëse dikush ther kurban, ai akt është publik.
Por nëse dikush agjëron, këtë e di vetëm Allahu dhe vetë agjëruesi. Askush tjetër nuk mund të jetë i sigurt nëse agjërojmë ose jo.
Kjo është arsyeja pse agjërimi e godet drejtpërdrejt hipokrizinë dhe e forcon sinqeritetin. Ai është adhurimi më i pastër nga ndërhyrja e publikut dhe më i varuri nga mbikëqyrja e brendshme hyjnore. Megjithatë, edhe këtu besimtari duhet të ruhet nga syfaqesia, siç është ankesa për lodhjen nga agjërimi për t’u dukur “i devotshëm” para të tjerëve.
Përfundim
Fshehtësia e këtij hadithi nuk qëndron vetëm në shpërblimin e madh, por në natyrën unike të agjërimit. Të gjitha veprat e tjera kanë një dimension publik dhe mbartin mundësinë e ekspozimit; agjërimi, përkundrazi, është adhurim i heshtur, i padukshëm, i brendshëm.
Prandaj Zoti i Madhëruar thotë:
“Agjërimi është për Mua.”
Sepse ai është akti më i pastër i besimit, që nuk mbështetet në sy njerëzorë, por në vetëdijen absolute se Allahu sheh edhe kur askush tjetër nuk sheh.
Hoxhë Korab Hajraj
