Pasojat e rënda të një sulmi ende pa autor që shënjestroi ushqimin frigoriferik
Sulmet hakerike ndaj sistemeve të ftohjes së supermarketeve janë përhapur në të gjithë Evropën. Pas Francës, ku u regjistruan incidente të ngjashme muajin e kaluar, sulmet të hënën, më 2 nëntor, goditën supermarketet në Suedi, Belgjikë, Luksemburg dhe Irlandë.
Hakerët morën kontrollin e sistemeve të ftohjes në dhjetëra supermarkete dhe rritën temperaturën në frigoriferë dhe ngrirës, në disa raste deri në 50 gradë Celsius. Si rezultat, dyqanet duhej të tërhiqnin dhe të hidhnin sasi të mëdha ushqimi.
Në një dyqan të rrjetit ICA në Stokholm, sipas menaxherit të shitjeve Engle Ingwall, sulmi ndodhi rreth orës dy të mëngjesit dhe u vu re vetëm disa orë më vonë.
“Gjithçka u shkatërrua. Të gjitha ngrirësit tanë arritën një temperaturë prej 50 gradësh”, tha Ingwall për Reuters.
Në Belgjikë, pesë supermarkete Colruyt u prekën, ndërsa rrjeti Carrefour raportoi probleme në 15 nga 700 dyqanet e tij në vend. Coop i Suedisë konfirmoi se sulmi preku shtatë nga 800 supermarketet e tij, dhe IKEA raportoi një incident në një supermarket në Belgjikë.
Probleme janë raportuar edhe në Irlandë, ku shitësi me shumicë Musgrave tha se sistemet në 13 dyqane SuperValu u prekën. Si rezultat, disa produkte të ftohta dhe të ngrira u hoqën nga shitja.
Kompania belge e kasapëve De Laet & Van Haver gjithashtu pësoi dëme të konsiderueshme. Pronari i saj Luc De Laet vlerësoi se mishi me vlerë rreth 15,000 euro u shkatërrua për shkak të sulmit.
“Është shumë e frikshme. Ata hakuan sistemin që regjistron temperaturën dhe mund ta programojë atë nga distanca,” tha De Laet.
Nuk dihet se kush qëndron pas sulmit
Deri më tani, askush nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmet dhe hetuesit nuk kanë përcaktuar se kush qëndron pas tyre ose nëse ato janë të lidhura me incidentet në Francë.
Ekspertët paralajmërojnë se zinxhirët e shitjes me pakicë janë veçanërisht të prekshëm sepse përdorin një numër të madh pajisjesh që mund të monitorohen dhe kontrollohen nga distanca – nga sistemet e ftohjes dhe kamerat deri te alarmet dhe sistemet e pagesave.
Tom Hegel, një studiues në kompaninë e sigurisë kibernetike SentinelOne, beson se sulme të tilla mund të lidhen me zhvatje, motive politike ose veprime të aktorëve shtetërorë. Mungesa e kërkesave për para në incidentet e fundit, sipas mendimit të tij, mund të tregojë sabotim.
Komisioni Evropian ka paralajmëruar se incidente të tilla përbëjnë një kërcënim për zinxhirët e furnizimit me ushqim dhe besimin e konsumatorëve.
“Ky është një përpjekje e qëllimshme për të prishur zinxhirin tonë të furnizimit me ushqim dhe për të minuar besimin e konsumatorëve, një paralajmërim që duhet ta marrim seriozisht”, tha Komisioneri Evropian i Bujqësisë Christophe Hansen.
Hetimet për sulmet janë duke vazhduar dhe ekspertët paralajmërojnë se rritja e lidhjes së pajisjeve me internetin hap mundësi shtesë për kriminelët kibernetikë.
