SHBA-ja, Japonia dhe Koreja e Jugut nënshkruan një marrëveshje në margjinat e Samitit të NATO-s në Ankara të Turqisë për të krijuar një kornizë bashkëpunimi trepalësh që synon përshpejtimin e vendosjes së reaktorëve të vegjël modularë (SMR) në vende të tjera, transmeton Anadolu.
Sipas një deklarate të Departamentit të Shtetit të SHBA-së, vendosjet fillestare do të përqendrohen në rajonin Indo-Paqësor.
Departamenti i Shtetit i SHBA-së tha se memorandumi i bashkëpunimit “avancon interesat tona të përbashkëta të sigurisë dhe hap rrugën që vendet partnere të përmbushin nevojat e tyre për siguri energjetike”, si dhe theksoi se të tre vendet kanë “avantazhe plotësuese në fushën e energjisë bërthamore civile”.
Sipas memorandumit, të tre vendet do të nxisin bashkëpunim “me përfitim të ndërsjellë” ndërmjet industrive të tyre përkatëse bërthamore.
Marrëveshja synon të promovojë modele të vendosjes së flotave të reaktorëve që “zvogëlojnë rreziqet e zhvillimit të projekteve, arrijnë ekonomi të shkallës, nxisin investimet private, thjeshtojnë proceset e licencimit dhe optimizojnë zinxhirët e furnizimit”.
Më tej, thuhet se një qasje e koordinuar trepalëshe i pozicionon kompanitë amerikane, japoneze dhe koreano-jugore që t’u ofrojnë partnerëve në rajon “alternativa më konkurruese për të përmbushur kërkesën në rritje për energji dhe për të ruajtur standardet më të larta të sigurisë bërthamore, mbrojtjes dhe mospërhapjes së armëve bërthamore, ndërsa teknologjia e re e reaktorëve po hyn gjithnjë e më shumë në përdorim”.
SHBA-ja premtoi më shumë se 10 milionë dollarë për Programin e Departamentit të Shtetit “Infrastruktura Themelore për Përdorimin e Përgjegjshëm të Teknologjisë së Reaktorëve të Vegjël Modularë” (FIRST), për të mbështetur vendosjen e sigurt të reaktorëve të vegjël modularë në rajonin Indo-Paqësor.
GE Vernova, Hitachi, Samsung C&T dhe SGE ranë dakord gjithashtu për të avancuar vendosjen e reaktorit modular të vogël BËRX-300 në Evropë.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, theksoi rëndësinë e sigurisë energjetike gjatë ceremonisë së nënshkrimit, duke iu referuar Ngushticës së Hormuzit, ku ndërprerjet gjatë luftës SHBA-Iran ndikuan rëndë në rrjedhat globale të energjisë.
“Reaktorët e vegjël modularë do të jenë në shumë mënyra e ardhmja e prodhimit të energjisë, në një mënyrë shumë të sigurt, efikase dhe me kosto efektive, që do t’i bëjë ekonomitë tona më të fuqishme”, tha ai.
Samiti në Ankara mbledh liderët e aleancës prej 32 anëtarësh, si dhe partnerë kryesor për të diskutuar kapacitetet mbrojtëse të Evropës, objektivat e shpenzimeve të mbrojtjes së NATO-s, modernizimin ushtarak dhe mbështetjen e vazhdueshme për Ukrainën.
Edhe pse nuk janë anëtare të NATO-s, Koreja e Jugut, Australia, Zelanda e Re dhe Japonia janë ftuar në samitet vjetore të aleancës si mysafirë që nga viti 2022.
Takimi në Ankara shënon samitin e dytë të NATO-s të organizuar nga Turqia, pas samitit të Stambollit në vitin 2004. Ky takim gjithashtu ofron një platformë për takime dypalëshe mes Turqisë dhe vendeve aleate mbi bashkëpunimin politik, të sigurisë dhe ekonomik.
