Dorëheqja e Vuçiç si katalizator për ndryshime në Ballkan dhe hovi i ri i qëndresës qytetare në Shqipëri
Lajmi se presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, ka njoftuar dorëheqjen e tij të afërt pas muajsh të tërë protestash masive ka tronditur skenën politike të Ballkanit Perëndimor.
Tragjedia e Novi Sadit në nëntor 2024, ku humbën jetën 16 persona nga shembja e strehës së stacionit hekurudhor, u kthye në katalizatorin e një pakënaqësie të thellë popullore kundër korrupsionit galopant dhe kapjes së shtetit.
Përballë këtij presioni, autokrati i Beogradit u detyrua të bëjë një zmbrapsje taktike, duke njoftuar zgjedhje të parakohshme. Ky zhvillim ngre natyrshëm një pyetje simetrike për fqinjin e tij jugor: Po autokrati i Tiranës, Edi Rama, kur do t’i bëjë gati valixhet?
Midis Vuçiç dhe Ramës ekzistojnë ngjashmëri të frikshme strukturore në mënyrën e qeverisjes. Të dy liderët kanë ndërtuar regjime hibride – shpesh të etiketuara si “stabilitokraci” – ku fasada demokratike fsheh një kontroll të rreptë mbi institucionet, median dhe ekonominë.
Ashtu si Vuçiç përdor tubimet proqeveritare për të treguar forcë, edhe Rama është mjeshtër i propagandës vizuale për të eklipsuar krizat e brendshme.
Të dy liderët bazohen në të njëjtin skenar: minimizimin e skandaleve përmes premtimeve për rritje pagash dhe narratives së “suksesit ekonomik”. Ajo që i bashkon më së shumti është përdorimi i krizave për të ricikluar veten.
Vuçiç pranon “gabime politike” por nuk lëshon kontrollin e partisë së tij, duke e riemërtuar partinë në “Serbia e Bashkuar”. Në mënyrë analoge, Rama ka treguar aftësi për të projektuar veten si lider të pazëvendësueshëm, pavarësisht skandaleve të panumërta korruptive që kanë përfshirë kabinetin e tij qeveritar.
Megjithatë, dorëheqja e Vuçiçit dëshmon se edhe regjimet më të konsoliduara autokratike në Ballkan kanë një pikë thyerjeje kur përballen me vendosmëri popullore.
Në Shqipëri, protestat e javëve të fundit kanë treguar një zgjim të fuqishëm dhe po kthehen në një shpresë të madhe për ndryshim. Një pjesë e mirë e shqiptarëve është ngritur tashmë në këmbë, duke dëshmuar se rruga e vetme përballë keqqeverisjes është qëndresa në shesh.
Por, që ky hov i ri qytetar të ketë suksesin e plotë dhe të rrëzojë këtë pushtet personal të stërzgjatur, asaj duhet t’i bashkohen edhe të gjithë ata që janë të zhgënjyer nga të gjitha forcat politike aktuale.
Mbi të gjitha, në këtë front duhet të bëhen pjesë edhe vetë socialistët e ndershëm, të cilët, njësoj si çdo qytetar tjetër i këtij vendi, po vuajnë çdo ditë pasojat e rënda të korrupsionit dhe shtrenjtimit të jetesës.
Vetëm kur kjo pakënaqësi e bashkuar të kapërcejë ndasitë partiake, autokrati i Tiranës do të detyrohet, më në fund, të bëjë gati valixhet. \tesheshi
