Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka ftuar liderët e partive politike në një takim, të cilin e ka cilësuar si konsultativ për formimin e institucioneve, me fokus te zgjedhja e një presidenti konsensual. Kërkesë të njëjtë ka bërë edhe kryetari i Vetëvendosjes, Albin Kurti, që gjatë të premtes tha se duhet të nisin diskutimet për çështjen e presidentit. Ndërsa në krahun tjetër, partitë opozitare kanë përsëritur edhe të premten kërkesën për konstituim të sa më të shpejtë të legjislaturës së 11-të të Kuvendit.
Në ftesën që Haxhiu ua ka dërguar udhëheqësve partiakë thuhet se takimi i kërkuar për të martën (18 gusht) po ftohet për të biseduar për zhvillimet aktuale, politike dhe institucionale. Sipas thirrjes, “takimi synon të kontribuojë në dialogun politik dhe institucional, për tejkalimin e situatës aktuale dhe funksionalizimin e institucioneve”. Ftesa është për takim të përbashkët.
Deri në mbrëmjen e së premtes, nuk ka pasur reagim publik nga partitë tjera për këtë ftesë.
Edhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka pasur thirrje të njëjtë. Ai ka thënë se partitë duhet të nisin diskutimet për presidentin e pastaj të bëhet vazhdimi i seancës konstituive të Kuvendit.
“Zgjedhja e kryetarit të Kuvendit, formimi i Qeverisë nuk janë sfida. Sfidë është zgjedhja e presidentit. Prandaj duhet të merremi vesh. Jemi të gatshëm të bëjmë diskutime shteruese për emrat që mund t’ia japim nënshkrimet dhe të kandidojnë”, ka deklaruar Kurti, teksa ka përshëndetur qëndrimin e ri të Lidhjes Demokratike të Kosovës për t’u angazhuar rreth zgjidhjes së presidentit jopartiak e konsensual. Kurti tutje ka thënë se duhet të ketë takime edhe me partitë tjera, Partinë Demokratike dhe Aleancën, që të flitet me emra direkt e “të mos humbim kohë”.
Mundësinë e një takimi nuk e ka përjashtuar deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Jehona Lushaku. Ajo ka thënë se partia e saj e ka konfirmuar gatishmërinë për të diskutuar për postin e presidentit. Megjithatë në LDK pas tërheqjes nga kërkesa për president, kanë thënë se më nuk ka arsye të ketë vonesa për konstituim.
Ndërkaq nga foltorja e Kuvendit, të premten deputetë të dy partive të tjera opozitare, Partisë Demokratike dhe Aleancës, kanë përsëritur thirrjen që konstituimi nuk duhet të zvarritet më e pastaj të mund të ecet me pikat tjera.
“Albin Kurti po e mban peng shtetin e Kosovës. Pa e rikthyer Kushtetutshmërinë, pa e rikthyer rendin kushtetues, me ne nuk mund të flitet për asgjë tjetër”, ka deklaruar kryetari i PDK-së, Bedri Hamza.
Ai nuk ka dhënë sinjale se mund të ketë përafrim me Kurtin. “Zoti Kurti nuk do bashkëpunim, nuk do partneritet, do nënshtrim. Partia Demokratike e Kosovës, bazuar në gjithë këto fakte, ka ardhur në qëndrimin e saj, i cili është i qartë, është i drejtë, është zëri i faktit. Ne do ta luajmë rolin tonë në Kuvendin e Republikës së Kosovës si parti opozitare me kritika, me alternativa, po edhe me përkrahje, çështje të rëndësishme për interesin e vendit. Edhe marrëveshjet financiare ndërkombëtare, edhe tema tjera të cilat janë në dobi dhe në interes të Kosovës dhe qytetarëve të vendit”, është shprehur ai.
E deputeti i Aleancës, Burim Ramadani, ka thënë se shtyrja e formimit të institucioneve po çon në vakum shtetëror. Ai ka theksuar se ky vakum e rrezikon edhe sigurinë kombëtare.
“Kosova dhe ky Kuvend do duhej të jetë funksional për t’i trajtuar temat veç e veç, edhe kërcënimin me rrjedhën e Ibrit, sepse nuk ka kush e trajton, edhe për çmimet e larta. Këta krejt çka po bëjnë është me ik prej këtij Kuvendi, themelimit të institucioneve. Kjo situatë jo vetëm që nuk është normale, por është duke u futur në vakum institucional shtetëror. Nuk do ta lejojmë, e kemi obligim të mos e lejojmë vakumin”, ka deklaruar Ramadani.
Zhvillimet pasuan ndryshimin e qëndrimit të LDK-së, për negociatat me Vetëvendosjen. Partia e tretë më e madhe në vend të enjten njoftoi se ka hequr dorë nga partneriteti potencial për bashkëqeverisje me Vetëvendosjen dhe ka bërë thirrje për kandidatura konsensuale për president. LDK-ja ishte partia e vetme që negocioi me Vetëvendosjen. Dy partitë tjera, Partia Demokratike dhe Aleanca refuzuan takimet me kryetarin e VV-së, Albin Kurti. LDK-ja në vazhdimësi ka bërë thirrje që të ketë “balancë pushtetesh” duke kërkuar postin e presidentit në negociatat me Vetëvendosjen. Por Kurti e pati vlerësuar kërkesën si “diskrepancë të madhe” me rezultatin zgjedhor të LDK-së më 7 qershor. Partia e Abdixhikut i ka siguruar 18 ulëse në Kuvend, pasi sërish doli parti e tretë.
E Vetëvendosja e Kurtit i ka 53 deputetë në Kuvend. Vetëm me votat e minoriteteve ajo mund ta formojë shumicën për Qeverinë dhe Kuvendin. Por për postin e presidentit në dy rundet e para të votimit duhet të qëndrojnë në sallë të paktën 80 deputetë.
Të premten e shkuar ka qenë afati i fundit i definuar nga Gjykata Kushtetuese, brenda të cilit duhej të konstituohej legjislatura e njëmbëdhjetë. Deputetët e kanë dhënë betimin, por në pikën e rendit të ditës për ta propozuar kryeparlamentarin, Kurti ka dalë në foltore dhe refuzimin për ta dhënë propozimin e ka arsyetuar me faktin që ende nuk ka marrëveshje me partitë politike për presidentin. E, sipas tij, Kuvendi nuk bën të konstituohet pa këtë marrëveshje, meqë në të kundërtën do të konsumohej edhe afati 60-ditor për zgjedhjen e presidentit dhe do të imponoheshin zgjedhjet e serishme të parakohshme.
Partitë nuk i janë afruar zhbllokimit të ngërçit politik qe gati dy vjet. Kosova është në cikël të vazhdueshëm krizash që prej zgjedhjeve të shkurtit 2025. Fillimisht pati telashe për konstituim e më pas dështimi për të formuar qeverinë çoi në zgjedhje të dhjetorit. Pas tyre pati konstituim, por nuk pati zgjidhje për presidentin e ri. Më 7 qershor pasuan zgjedhjet e reja.
